Ocena brak

POJĘCIE BIUROKRACJI. BIUROKRACJA A ADMINISTRACJA PUBLICZNA

Autor /Ted Dodano /15.07.2011

1) BIUROKRACJA z franc. Bureau ,czyli biuro, z greckiego kratos ,czyli władza; pierwotnie oznaczała rządy urzędników, czyli biurokratów. Następnie biurokrację postrzegano jako specyficzny sposób sprawowania władzy przez niewybieralnych i przeto nieodpowiedzialnych urzędników lub aparat państwa, w którego skład wchodzą nominowani urzędnicy, zorganizowani hierarchicznie i ponoszący odpowiedzialność przed władzą suwerenną.

B. jest traktowana jako racjonalna struktura, sposób zorganizowania wszelkiego rodzaju podmiotów (organizacji) aktywnych w ramach rynku politycznego czy ekonomicznego, oparty na rutynizacji zadań i procedur, hierarchizacji oraz depersonalizacji. Jest to więc abstrakcyjny rodzaj organizacji (idea, że eksperci i profesjonalnie przygotowani urzędnicy powinni wypełniać precyzyjnie zdefiniowane role w taki sposób, iż jakikolwiek element osobistego zaangażowania w proces decyzyjny zostanie wykluczony) składającej się z profesjonalnych administratorów i wykonawców (służących innym i wykonujących strategiczne decyzje podjęte gdzie indziej), których działania są oparte i wynikają z wyraźnie zdefiniowanych zasad. Takie rozumienie biurokracji implikuje, przynajmniej w politologii, iż wykonuje ona funkcje administracyjne (organizacja i zarządzanie), „egzekucję” i wprowadzanie w życie norm prawnych oraz decyzji politycznych ściśle związanych z realizacją zadań o charakterze publicznym.

Jako określony typ organizacji, składającej się z nominowanych urzędników publicznych czy urzędników służb cywilnych , biurokracja została więc obarczona zadaniami administracyjnymi i dlatego niejednokrotnie kategorie „biurokracja” i „administracja” (publiczna) są stosowane zamiennie (to w zasadzie trzeci sposób rozumienia biurokracji). Biurokracja może być więc postrzegana jako określony typ struktury, racjonalny w punktu widzenia celów, jakie ma do wypełnienia , posługujący się metodą zarządzania biurokratycznego, „zasadą administracyjnej techniki i organizacji(…) ,która musi stosować się do szczegółowych reguł i przepisów ustanowionych przez władzę wyższego szczebla”.

Tak rozumiana biurokracja (administracja publiczna) pozostaje częścią władzy wykonawczej ,a egzekutywa polityczna (drugi element składowy) jest określana mianem rządu (gabinetu). Przeciwstawienie to implikuje , iż powinna zostać wytyczona wyraźna linia oddzielająca sferę aktywności polityków, którzy uczestniczą w procesie podejmowania decyzji i kreowania treści polityki , od sfery aktywności biurokratów , spełniających jedynie funkcję implementacji określonych decyzji (wprowadzanie w życie). Przyjęcie takiego schematu myślenia w refleksji naukowej (oddzielenie polityki od administrowania )nie wydaje się jednak w pełni uzasadnione. Tkwi on swymi korzeniami w klasycznej koncepcji biurokracji rozwiniętej przez Maxa Webera.

=>wg Webera: to taka racjonalizacja organizacji społecznej, która zastępuje autorytet tradycji i osób autorytetem sformalizowanych zasad

=>charakterystyczna dla kapitalizmu organizacja społeczna

Cechy BIUROKRACjI wg Webera:

Podstawa-system ustalonych przepisów prawa

Pracownicy- zajmują dokładne pozycje i sprawują uregulowany urząd

Urząd- wymaga określonych kompetencji a praca jest racjonalnie podzielona

Działanie- kieruje się określonymi kompetencjami ,regułami itd.

2) istota administrowania polityką publiczną państwa sprowadza się do konstytucyjnego obowiązku wykonywania i wprowadzania w życie decyzji podjętych przez polityków. Biurokrata powinien występować jedynie w roli funkcjonariusza będącego na usługach wybranego w sposób demokratyczny i odpowiedzialnego politycznie polityka. Realizacja tej funkcji pozostaje w dalszym ciągu głównym zadaniem demokracji , choć np. proces wkraczania państwa w nowe sfery aktywności społecznej musiał wpłynąć na znaczne zmodyfikowanie tradycyjnego modelu biurokraty jako jedynie wykonawcy decyzji politycznych.

Trudno byłoby, obserwując realia współczesnego życia politycznego , oddzielić sferę tworzenia polityki (rola polityków) od sfery wprowadzania jej w życie (rola biurokratów). Znaczna część urzędników publicznych ,zwłaszcza tych usytuowanych na średnim i niższym poziomie struktury organizacyjnej , rzeczywiście występuje w roli wykonawców, swoistych „egzekutorów” ustaleń, które zapadają wyżej. Nie można tego jednak powiedzieć o elicie biurokratycznej , której przedstawiciele uczestniczą zarówno w formalnych przetargach , prowadzących do podjęcia konkretnej decyzji (np. w ramach departamentu ), jak i w nieformalnych negocjacjach , w których ścierają się zarówno interesy wewnętrzne (np. .partii politycznych , poszczególnych departamentów czy agencji ), jak i zewnętrzne (np. grup interesu).

Podobne prace

Do góry