Ocena brak

Poezja wobec rewolucji - „Jeśli harfa ma zakląć pioruny”

Autor /Edek55 Dodano /29.04.2011

Czytając wiersze wzywające do rewolucji, rozpoznajemy w nich większość – omówionychw rozdziałach wcześniejszych – wariantów poetyckiego artyzmu. W arsenale pomieszanych„izmów” można wyróżnić teksty o większej lub mniejszej zgodności celu ideologicznego zjęzykiem poetyckim. Niektóre poetyki – nowsze i dawniejsze – miały w swych założeniach  po t e n c j a l n ą  g o t o w o ś ć  r e w o l u c y j n ą, czyli niezgodę na rzeczywistość zastaną inakaz radykalnych zmian.

Z nowszych były to poetyki awangardowe.  Jerzy Jankowski,Bruno Jasieński, Anatol Stern potrafili ideę rewolucyjną wyskandować („wyskandalizo-wać”) na futurystyczną modłę. Inni rzecznicy Nowej Sztuki wydobywali ją z głębi między-słowia (Julian Przyboś), wyrażali środkami skomplikowanych odmian awangardy (MarianCzuchnowski).

Z poetyk starszych, związanych z postawami buntowniczymi, a w Dwudzie-stoleciu aktywizowanych dla wzbudzenia gniewu rewolucyjnego, największy sukces odniosłapoetyka romantyczna – dzięki operującemu jej repertuarem środków po mistrzowsku, najwy-bitniejszemu twórcy polskiej liryki rewolucyjnej – Władysławowi Broniewskiemu (1897 –1962), który pisał w programowym wierszu Poezja*:

Jeśli w pieśni potrzebna ci harfa,

jeśli harfa ma zakląć pioruny,

rozkaż żyły na struny wyszarpaći naciągać,

i trącać jak struny.

Jeżeli cel propagandowy uzasadniał odwołanie do repertuaru poezji klasycystycznej, gdyżzapewniało to komunikatywność, wówczas autor wiersza rewolucyjnego brał od neoklasykówco trzeba (np. alegorię, odę, tren, stary schemat wersyfikacyjny itp.), nie krępując się tym, iżklasycyzm w XX wieku powstał po to, by chronić wartości konserwatywne.

Tak więc myśl opotrzebie rewolucji wcielała się także w aforyzm, fraszkę i inne odmiany poezji epigramatycz-nej, miewała kształty wiersza filozofującego, korzystała z dorobku kabaretowej satyry (zob.uwagi o wierszu Juliana Tuwima Ouatorze Juillet w rozdziale o poezji kabaretowej, s. 25).Wiek XX otrzymał w spadku po wieku XIX dwie koncepcje życia społecznego: p o z y t yw i s t y c z n ą  i  k o m u n i s t y c z n ą.

Usiłował dokonać wyboru między  d r o g ą  e w o lu c y j n ą  lub  r e w o l u c y j n ą. Obie koncepcje miały charakter progresywistyczny: o p ow i a d a ł y  s i ę  z a  p o s t ę p e m.

Podobne prace

Do góry