Ocena brak

Poezja neoklasyczna (jeszcze o skamandrytach) - Czytanie natury

Autor /Bronislaw444 Dodano /29.04.2011

Bohater pozytywny poezji klasycystycznej był  m i ł o ś n i k i e m  p r z y r o d y, a  j e d no c z e ś n i e  c z ł o w i e k i e m  k s i ą ż k o w y m. Obie role doskonale się uzupełniały. Jakjuż wspomniałem, klasycyzm uchylał antynomię natury i kultury. Zarówno przymierze z na-turą, jak i nieprzerwane samokształcenie, studiowanie różnych dziedzin wiedzy, znajomość

Pisma św. i mitów, także ksiąg uczonych, historycznych, filozoficznych, biograficznych, po-święconych dziejom sztuki, delektowanie się arcydziełami poezji, to był wzór do naśladowa-nia.W świadomości klasycystycznej ład tworzy się wtedy, gdy potrafimy nie tylko  n a t u r ęp o d z i w i a ć, a l e  i  c z y t a ć  j a k  k s i ę g ę. Można odkrywać w jej zwykłych, banal-nych, zdawałoby się, widokach – pamięć historii świata. Cóż banalniejszego niż piasek plażynadmorskiej?

A Staff w pięknym wierszu pt. Wiosna widzi w piasku genezę życia: materię, zktórej został przez Boga ulepiony człowiek. I oto cały wiosenny krajobraz okazuje się przy-pomnieniem raju, kroniką dziejów rodzaju ludzkiego. Wystarczy zobaczyć, jak na wiosnędrzewa „Liśćmi się kryją, jak pierwsi rodzice, / Gdy dreszcz rozkoszy obudził w nich krew”.Neoklasyk w naturze dostrzegał projekt przyszłych dzieł kultury („Natura – to jest Rzym”– zapewniał w swym młodzieńczym wierszu Osip Mandelsztam), a kultura odsłaniała przednim swoje źródła naturalne.

Czytanie natury” było także rozpoznawaniem w niej rzeczy izjawisk, które stały się tematami literackimi, zrosły się z uznanymi stylami czy twórczościąwielbionych autorów. Gdybyśmy polskiego czytelnika zapytali, jak klasyk „czytał” krajobrazz lipą, byłoby to pytanie zbyt łatwe. Oczywiście, lipę „czytano” tak, jak Staff w wierszu Lipy(1932):

Od czterech wdzięcznych wieków i dla wiecznej chwały,

Złotej jak miód natchniony w twym pisanem dzbanie,

Wszystkie kwitnące słodko lipy w Polsce całej

Pachną imieniem twoim, Kochanowski Janie!

I tak, jak Iwaszkiewicz w wierszu Do młodej lipy (1931)

Trelem miłości,

Żarem wieczności

Ostatni niech śpiewa jak pierwszy.

Nic się nie zmieni

W twojej zieleni,

Urośnie z wiosną płaszcz boski

Cennymi słowy

Przemówi nowy

Poeta, jak Kochanowski,

,,Rocznica Kochanowskiego w roku 1930 staje się świętem polskich tradycji klasycznych”– pisał Fryde. Tytuł tomu wierszy Tuwima Rzecz czarnoleska to jeden z wielu hołdów złożo-nych pamięci Jana z Czarnolasu.

Podobne prace

Do góry