Ocena brak

Poezja futurystyczna - Kult cywilizacji

Autor /Waldek9999 Dodano /28.04.2011

„Gigantyczny i szybki rozrost form techniki i industrii jest niewątpliwie najbardziej istotnąpodstawą i kręgosłupem momentu współczesnego. Wytworzył on nową etykę, nową estetykęi nową realność. Wprowadzenie maszyny w życie człowieka jako elementu  n i e o d z o w n eg o, dopełniającego, musiało pociągnąć za sobą przebudowanie gruntowne jego psychiki” –pisał Jasieński w 1923 roku.Futuryści kochali maszyny. Nie wszystkie miłością jednakową. Uwielbienie maszyn fa-brycznych stanie się namiętnością poetów awangardy. Dla futurystów ciekawsze były usłu-gowe funkcje maszyn, ich  w i ę ź  z  p r z y g o d ą. Szczególną estymą darzyli środki loko-mocji. Auta, lokomotywy, samoloty. (Rosyjskich kubofuturystów dumą napawało to, że jedenz nich, Wasyl Kamieński, jest wykwalifikowanym lotnikiem.)

Akt założycielski futuryzmu, napisany przez Marinettiego, jest opowieścią o samochodowej przejażdżce, katastrofie, akcji ratowniczej i – objawieniu potęgi cywilizacji. Trzeba byłopoznać rozkosz pędu i poczuć fizyczny ból, by zrozumieć, że świat jest inny niż można sądzićna podstawie dzieł starych mistrzów. To świat ludzi i maszyn. W manifeście Marinettiegozachwyt nad cywilizacją łączy się z lękiem przed jej niszczącą energią.Analogiczne rozdarcie cechuje stosunek do cywilizacji w poezji  futurystów polskich. Wdorobku Jasieńskiego znajdziemy lirykę zachwytu nad – uskrzydlającą człowieka – maszyną(np. w wierszu Miłość w aucie):

Było złote, letnie rano w szumie kolnych heksametrów.Auto szło po równej szosie, zostawiając w tyle kurz.Zbity licznik pokazywał 160 kilometrów.Koło nas leciały pola rozpluskanych, żółtych zbóż.

Koło nas leciały lasy, i zagaja, i mokradła,Jakaś łąka, jakaś rzeka, jakaś w drzewach skryta wieś.Ja objąłem Panią ręką, żeby Pani nie wypadła.Wicher zdarł mi czapkę z głowy i po polach poniósł gdzieś.

U Jasieńskiego spotkamy także widzenia  k a t a s t r o f i c z n e, np. w jego powieści NogiIzoldy Morgan, która mówi o lęku przed potęgą maszyn – zagrażających panowaniu człowie-ka na naszej planecie.

Podobne prace

Do góry