Ocena brak

Poezja filozoficzna - W obronie rytmu

Autor /Edek55 Dodano /29.04.2011

Słowo w prozie jest przezroczyste, niewidoczne (jak człowiek w baśni o czapce – niewid-ce). Słowa języka poetyckiego stają się niemal bohaterami wiersza – na równi z postaciami ikrajobrazami. Tak twierdził Leśmian w swych esejach. Starym, ale wciąż najskuteczniejszymsposobem uwyraźnienia słowa poetyckiego pozostawał dla niego  r y t m.Rytm w przyrodzie stanowi znak powtarzalności zjawisk, powtarzalność przeciwstawia sięnieuchronności przemijania, a zatem rytm to pobliże wieczności.

Słowa ujęte w rygor rytmóws y l a b i c z n y c h (jak Topielec czy Przemiany – napisane  t r z y n a s t o z g ł o s k o w c em) oraz  s y l a b o t o n i c z n y c h (jak Srebroń czy Dziewczyna napisane  j a m b e m) nienależą już do codziennej komunikacji, lecz do rzeczywistości ponadczasowej. Rytm staje sięsilnym środkiem ekspresji w połączeniu z instrumentacją wiersza. W wierszu Piła tytułowabohaterka tak oto (uwodzicielsko?) przemawia do parobczaka:

Pocałunki dla cię, chłopcze, w ostrą stal uzbroję,

Błysk – niedobłysk na wybłysku – oto zęby moje!

Nie wystarczy powiedzieć, że rytm dynamizuje tekst wiersza. Leśmianowe trocheje (kom-binowane z peonem III) stają się niemal brzmieniową iluzją (onomatopeją) odgłosów szyb-kiego piłowania. Zresztą wkrótce piła ruszy do dzieła i „poszarpie na nierówne części” ciałozakochanego w niej parobka.Rytmiczne powtórzenia:

„Błysk – niedobłysk na wybłysku...”

– dają niemal wizualny efekt oślepienia błyskiem zębów piły.Rytm akcentów i słów zostaje wzmocniony symetrycznym rozłożeniem tonacji: pogod-nych i złowróżbnych. Na początku obu wersów, po lewej stronie tekstu, pojawiają się słowałagodne, obiecujące delikatność miłosnej pieszczoty:

Pocałunki dla cię, chłopcze (...)

Błysk – niedobłysk na wybłysku (...)

Natomiast w zakończeniu cytowanych wersów, po stronie prawej, gromadzą się słowa wyrażające agresję:

(...) w ostrą stal uzbroję,

(...) oto zęby moje.

Podobne prace

Do góry