Ocena brak

Poezja filozoficzna - Przygotowanie do odbioru treści filozoficznych

Autor /Edek55 Dodano /29.04.2011

Leśmian wiedział, że filozofia natrętnie atakująca swą terminologią czytelnika, który niemusi być znawcą, może go skutecznie zniechęcić. Dlatego bardzo ostrożnie poruszał emocjefilozoficzne – posługując się sygnałami więzi z filozofią. Były to  a l u z j e, c y t a t y (wiernelub częściowo zniekształcone) d e f i n i c j i, a f o r y z m ó w, a także  s p e c j a l i s t y c z ne (choć niezbyt odległe od mowy potocznej) t e r m i n y.Aluzje filozoficzne: w Topielcu* czytamy, że pewien wędrowiec zapragnął zwiedzić „zie-leń samą w sobie”.

To  p a r a f  r a z a (p r z e b u d o w a) wyrażenia „rzecz sama w sobie”,które od dawna było znane w metafizyce, a status „skrzydlatego słowa” uzyskało dzięki pra-com Immanuela Kanta (1724 – 1804). Zdanie z ballady Dziewczyna* „Łka, więc jest” to zkolei przekształcony aforyzm Kartezjusza (1596 – 1650) „myślę, więc jestem”. W tym sa-mym utworze znajdujemy motyw młotów, które uczestniczą w ludzkiej walce o poznaniesnów i marzeń; przywodzi to na myśl metaforę Fryderyka Nietzschego (1844 – 1900): „filo-zofowanie młotem”.

Czy autor domaga się, byśmy dla zrozumienia Topielca wgłębili się (na parę dobrych lat)w dzieło Kanta? Na początek wystarczy, jeżeli uprzytomnimy sobie, iż Topielec jest czymświęcej niż baśnią: j e s t  u k r y t ą  w  o b r a z a c h  r e f l e k s j ą  f i l o z o f i c z n ą. Po-dobnie w pierwszym zetknięciu z Dziewczyną. Zniekształcona „złota myśl” Kartezjusza orazprzekształcona w balladę metafora Nietzschego – każą umieścić wiersz Leśmiana w kręgupoezji filozofującej. Podążam tu śladami Kazimierza Wyki, który w swej znakomitej inter-pretacji proponował „nazwać Dziewczynę – balladą filozoficzną”

Podobne prace

Do góry