Ocena brak

Poezja filozoficzna - Przemknąć w obszar cudzego istnienia

Autor /Edek55 Dodano /29.04.2011

Żeby poznać obcy byt, trzeba się znaleźć w jego świecie. Przeniknąć w obszar cudzegoistnienia. Leśmian usilnie dba o to, by sytuacja przekroczenia granicy ontologicznej (tę grani-cę nazwał w wierszu Pszczoły „ścieżyną istnienia”), sytuacja najważniejsza zarówno dla jegofilozofii, jak i dla rozwoju zdarzeń balladowych, powtarzała się w wielu utworach – w naj-przeróżniejszych wariantach.Raz po raz bohaterom wierszy Leśmiana wystarczy wola, chęć,gotowość wędrówki w stronę istnienia innego niż własne.

Pies mój, kwiat oszczekując, łbem się tuli ku mnie –

By poistnieć w mym świecie trafnie i beztłumnie –

I oczami po prośbie w świat mi się człowieczy,

– czytamy w wierszu Zwierzyniec. Na marzeniu wszystko się kończy. Lecz kiedy indziej zda-rza się, iż postaci z ballad Leśmiana takie pragnienie usiłują przemienić w czyn. Raz im się toudaje, raz nie. W Balladzie bezludnej* mgła chce przeistoczyć się w dziewczynę, jej wysiłkisą doprawdy uporczywe i heroiczne. No i nic, całkowita porażka. Bez specjalnych zachodówgranicę własnego istnienia pokonują bohaterowie  Przemian: chabry przedostają się do oczusarny, mak „przekrwawia się w koguta”, jęczmień „przemiażdża się” w jeża.

Bywają teżtranslokacje mylne. Oto „pszczoły, zmyliwszy ścieżynę istnienia / zboczyły do” ...krainyzmarłych, wywołując swoim pojawieniem się wśród ludzkich cieni wielką radość, ale „drogępowrotną zwęszywszy w odmęcie” wydostały się szczęśliwie z zaświata – w świat żywych.Nie tylko byty niższe usiłują się znaleźć o piętro wyżej w hierarchii istnień. Równieżczłowiek czyni próby, by znaleźć się tam, gdzie się jest nieczłowieczo: zwierzęco, roślinnie,zaświatowe...

A ja wchodzę – w Mgłę zwierząt i w Tuman wszechrzeczy

– oznajmia triumfalnie „ja” liryczne w Zwierzyńcu. Twierdzi, że wchodzi. Nie wiemy, czywszedł. Jeżeli, to na jak długo? Może zabłądził w Mgle zwierząt? Może przemienił się wrzecz – zagubiony w „Tumanie wszechrzeczy”? Jeżeli wrócił, to w jakiej postaci? ludzkiejczy odmienionej? cały czy okaleczony? żywy czy umarły? Rzecz w  tym, iż wszystkie – na-kreślone tu – prawdopodobieństwa urzeczywistniają się w Leśmianowym świecie. Najważ-niejsze są sytuacje krańcowe. Pełen triumf lub pełna porażka.

Podobne prace

Do góry