Ocena brak

Poezja awangardowa - Ludzie z żelaza

Autor /Bronislaw444 Dodano /28.04.2011

W spotkaniu człowieka z materią wygrywa materia. I ludzie z wierszy Przybosia upodab-niają się do maszyn, przeobrażają się w narzędzia pracy, staja  się przedmiotami. W wierszuCieśle ciała utrudzonych pracowników tężeją, stają się łykowe, zdrewniałe. W  Reklamieczłowiek z krwi i kości przemienia się w „człowieka z żelaza”. W wierszu  Port sternik nastatku „wkręcony mutrami, rękoma wrósł w kierownicę”.Bohaterowie Śrub i Oburącz chcą tego.

To jedyna obrona przed bólem: być jak z żelaza.Marzenie tokarza – złączyć się z maszyną, wchłonąć ją w siebie, oddychać pasem transmisyj-nym. „Serce jak tłok wybite z obrotności ramion, / stalą, dzwoniącą żądzą, w obręczewkuć”(Porwany przez przenośnię*)Przybosiowa młodzieńcza religia pracy miała ukazać ludzki heroizm. Ukazała człowie-czeństwo zredukowane, okrojone do kilku pragnień, w rezultacie  nieczłowiecze. Obnażyłamechanizm awangardowej wyobraźni, która w dziełach wielu twórców tego nurtu (na całymświecie) prowadziła ku utopi społeczeństw sztucznych, zmechanizowanych eliminującychindywidualność jednostki.

Ta perspektywa przerażała Witkacego, stawała się przyczyną czar-nych przepowiedni katastrofistów (zob. rozdział o poezji katastroficznej, s.151).Przyboś zorientował się, że – przesadził! Ułomność obrazu człowieka pochłoniętego przezmaszynę i zrównanego z masą wzbudziła w końcu sprzeciw samego twórcy. Nie był to jednaksprzeciw konsekwentny. Autor Śrub i Oburącz do końca życia nie mógł się zdobyć na jedno-znaczną ocenę tych zbiorków. Wielokrotnie się ich wyrzekał, ale w kolejnych wyborachprzedrukowywał pojedyncze wiersze.Żeby zrozumieć wiek XX, trzeba zrozumieć awangardę. Żeby zrozumieć awangarde pol-ską, trzeba przeczytać Śruby i Oburącz.

Które spośród omówionych wyżej cech charakterystycznych dla „Śrub” i „Oburącz” odnajdziesz w wierszu „Porwany przez przenośnię”?

Podobne prace

Do góry