Ocena brak

Podziały wykładni prawa

Autor /ziutek Dodano /22.03.2011

Odpowiadając na pytanie, dokonuje wykładni, możemy jednocześnie odpowiedzieć na pytania, w jakim trybie jest ona czyniona oraz, jaka jest moc wiążąca tej wykładni. W zależności od podmiotu dokonującego wykładni, wyróżniamy wykładnię autentyczną, legalną, praktyczną (sądową) i doktrynalną naukową).

Biorąc za kryterium podziału moc wiążącą wykładni dokonywanej przez te podmioty, mówimy o wykładni wiążącej ( oficjalnej) i zaliczymy do niej wykładnię autentyczną, legalną i praktyczną, oraz o wykładni niewiążącej (nieoficjalnej) i do niej zaliczymy wykładnię doktrynalną.

1. Wykładnia autentyczna- w tym przypadku interpretatorem jest ten organ państwowy, który ustanowił dany akt normatywny. Jego interpretacja ma moc powszechnie obowiązującą. Wykładnia autentyczna może być dokonana w tym samym akcie normatywnym, w którym znajduje się interpretowana norma. Znajduje ona wówczas wyraz w definicjach ustawowych.

2. Wykładnia legalna- interpretacji w tym wypadku dokonuje organ. który ma generalną kompetencję do dokonywania wykładni prawa, wszystkich aktów prawnych lub aktów prawnych danego rodzaju (np. ustaw), niezależnie od kogo akt normatywny pochodzi. Wykładnia dokonana przez ten organ ma moc wiążącą wszystkie podmioty stosujące prawo.

3. Wykładnia praktyczna (sadowa)- dokonywana przez organy stosujące prawo, a zwłaszcza przez sądy:

a) możemy mówić o wykładni praktycznej dokonywanej na użytek jakiego konkretnego rozstrzygnięcia; tą wykładnią organ stosujący prawo nie jest związany na przyszłość,

b) inny od omówionego wyżej charakter wykładni praktycznej ma moc wiążąca interpretacji, której dokonuje organ odwoławczy od organu rozstrzygającego,

c) w działalności orzeczniczej sądów powszechnych mogą wyłonić się kwestie prawne budzące poważne wątpliwości interpretacyjne; wówczas sąd rozpatrujący sprawę może odroczyć wydanie orzeczenia i sprawę przekazać Sądowi Najwyższemu; jego uchwała jest wiążąca dla sądu rozstrzygającego

4. Wykładnia doktrynalna (naukowa)- ma ona charakter pomocniczy, nie ma charakteru wiążącego, dokonywana jest w nauce prawa. Najczęściej dokonywana jest w oderwaniu od konkretnego rozstrzygnięcia, prawnicy analizując przepisy prawne, starają się sugerować takie a nie inne rozstrzygnięcie. Jest ona instrumentem oddziaływania na świadomość prawną stosujących prawo.

Podobne prace

Do góry