Ocena brak

Podział produktów spożywczych

Autor /kokosanka Dodano /30.01.2014

Podział produktów spożywczych, ze względu na ich dużą liczbę i różnorodność, nie jest łatwy i ma charakter umowny. W podziale tym przyjmuje się zwykle różne kryteria, np.: pochodzenie, skład chemiczny, stopień przetworzenia, przygotowanie do bezpośredniego spożycia.

Ze względu na pochodzenie surowcowe produkty spożywcze dzieli się na roślinne, zwierzęce i mieszane albo na rolnicze, leśne, morskie czy przemysłowe. W obrębie produktów pochodzenia roślinnego lub zwierzęcego podział można prowadzić dalej, dzieląc je przykładowo na produkty zbożowe, ziemniaczane, owocowe, warzywne, strączkowe lub na mleczne, mięsne i rybne. Do produktów mieszanych będą należeć różnego rodzaju preparaty odżywcze, odżywki, koncentraty spożywcze itp.

W podziale produktów spożywczych wg składu chemicznego podstawą rozróżnienia jest składnik chemiczny dominujący w ich suchej substancji. Tak więc można tu rozróżnić produkty białkowe (np. mięso, ryby, jaja, ser), tłuszczowe (np. masło, oleje roślinne, smalec), cukrowcowe z rozbiciem na cukrowe (np. cukier buraczany lub trzcinowy, miód pszczeli, syropy) i skrobiowe (np. mąkę ze zboża, mączkę ziemniaczaną kasze, pieczywo). Nie do wszystkich produktów spożywczych można zastosować ten podział, istnieje bowiem grupa produktów o zróżnicowanym składzie, np. mleko, niektóre koncentraty spożywcze.

Zależnie od stopnia przetworzenia surowca, a więc od zmian w surowcu wyjściowym i jego utrwalenia można wyróżnić:

-    Naturalne produkty spożywcze nie przetworzone ani nie utrwalone, np. mleko, ziemniaki, ryby, jaja.

-    Konserwy, produkty utrwalone w różny sposób, a więc przez zamrażanie (np. owoce i warzywa mrożone), sterylizację w naczyniach hermetycznych (produkty apertyzowane), wysuszenie (np. suszone mleko, płatki ziemniaczane), zwiększenie ciśnienia osmotycznego (np. solone śledzie, owoce z cukrem), dodatek środków chemicznych (np. pulpy owocowe z dodatkiem S02). W produktach tej grupy dostrzega się jeszcze pierwotny charakter surowca, a zmiany w nim wywołane są spowodowane działaniem czynnika utrwalającego oraz przygotowa-

niem wstępnym surowca do utrwalenia, jak czyszczenie, usunięcie części niejadalnych itp.

-    Przetwory są to produkty, w których surowiec zatracił swą pierwotną indywidualność. Zalicza się do nich np. produkty mleczarskie (takie, jak masło, sery), mięsne (wyroby wędliniarskie), owocowo-warzywne (marmolady, dżemy), piekarskie (pieczywo) itp.

Przetwory, oprócz wyraźnych zmian w stosunku do surowca, mogą wykazywać również znaczną trwałość, wynikającą z dodania takich środków konserwujących, jak mieszanina peklująca stosowana do mięsa lub wytworzonych w czasie procesu technologicznego, np. alkohol w winie.

-    Produkty pochodne (derywaty) powstałe przez wyodrębnienie czystego składnika z surowca, np. krochmal ziemniaczany (mączka), cukier buraczany, olej rzepakowy, koncentrat witaminy C z owoców dzikiej róży.

-    Produkty pochodne przetworzone otrzymuje się przetwarzając czyste składniki wyodrębnione z surowców spożywczych. Należą do nich np. margaryna (w skład której wchodzą oleje utwardzone), białka teksturowane, skrobia modyfikowana, miód sztuczny, karmel, syrop skrobiowy itd.

-    Wytwory - nazwę tę stosuje się zwykle do określenia produktów spożywczych samoistnie wytworzonych przez przemysł spożywczy, często przy wykorzystaniu odpadów lub nawet czystych składników mineralnych. Zaliczyć tu można produkty fermentacji i biosyntezy przemysłowej (alkohol, niektóre spożywcze kwasy organiczne, aminokwasy i witaminy), drożdże piekarskie i spożywcze oraz biomasę innych niższych organizmów roślinnych.

Na podstawie stopnia przygotowania do bezpośredniej kon-sumpcj i, można wśród produktów spożywczych wyróżnić:

-    Naturalne produkty spożywcze nie przetworzone i nie wymagające przygotowania (obróbki kulinarnej) przed spożyciem, np. miód, owoce, mleko otrzymane od zdrowych krów (w warunkach higienicznych).

-    Naturalne produkty spożywcze nie przetworzone, wymagające przygotowania przed spożyciem (obróbki kulinarnej, jak gotowanie, pieczenie, smażenie itp.), np. ziemniaki, ryby.

-    Półprzetwory albo półprodukty - surowce żywnościowe poddane częściowej obróbce technologicznej, które przed spożyciem wymagają jeszcze odpowiedniego przygotowania, np. filety z ryb, mięso porcjowane w kawałkach, obierane ziemniaki.

-    Przetwory gotowe do spożycia - produkty spożywcze całkowicie przygotowane do bezpośredniej konsumpcji, np. chleb, wędlina lub ser pokrojony w plasterki przed zapakowaniem, płynne sterylizowane odżywki dla niemowląt, płatki śniadaniowe, wyroby cukiernicze, garmażeryjne itp.

 

Podobne prace

Do góry