Ocena brak

Podział mięśni

Autor /vaneska Dodano /04.01.2012

Przed przystąpieniem do szczegółowej nauki o mięśniach, która rozpatruje każdy mięsień oddzielnie, należy przeprowadzić ich podział. Odróżniamy trzy metody klasyfikacji mięśni: rozwojową, czynnościową i topograficzną.

Metoda rozwojowa opiera się na embrionalnym pochodzeniu mięśni, uwzględniając równocześnie ich unerwienie. Odróżnia ona, jak wyżej zaznaczono, dwie wielkie grupy mięśni poprzecznie prążkowanych; do jednej należą mięśnie pochodzące z mezenchymy łuków skrzelowych (mięśnie trzewne), do drugiej — mięśnie pochodzące z miotomów (mięśnie somatyczne).

I. Mięśnie pochodzące z mezenchymy łuków skrzelowych są unerwione przez niektóre nerwy czaszkowe, a ponieważ każdy łuk ma swój odrębny nerw, mięśnie te możemy grupować według przynależnych nerwów: 1) mięśnie pochodzące z mezenchymy I łuku skrzelowego zaopatrzone są przez nerw trójdzielny (V); są to głównie mięśnie żucia i niektóre mięśnie dna jamy ustnej; 2) pochodne II łuku skrzelowego są unerwione przez nerw twarzowy (VII); są to przeważnie mięśnie wyrazowe głowy i twarzy, niektóre dna jamy ustnej i mięsień szeroki szyi; 3) mięśnie pochodzące z mezenchymy III i następnych łuków skrzelowych zaopatrzone są przez nerwy: językowo-gardłowy (IX) i błędny (X); są to mięśnie podniebienia, gardła, i krtani; 4) do pochodnych mięśni łuków skrzelowych również należy zaliczyć mięsień czworoboczny i mostkowo-obojczykowo-sutkowy. Oba te mięśnie rozwijają się ze wspólnego zawiązku unerwionego przez nerw dodatkowy (XI). Zawiązek ten w swej wędrówce w kierunku grzbietu i obręczy kończyny górnej miesza się silnie z materiałem mięśniowym pochodzącym z so-mitów potylicznych unerwionych przez szyjne nerwy rdzeniowe.

II. Z miotomów powstają mięśnie tułowia, szyi i kończyn. Wszystkie one są unerwione przez nerwy rdzeniowe. Podobnie do podziału miotomów na zawiązki mięśniówki grzbietowej i brzusznej, również nerw rdzeniowy dzieli się na gałąź grzbietową i brzuszną (ryc. 428, 429). Mięśnie kończyn powstające z mięśniówki brzusznej tułowia, są więc unerwione przez gałęzie brzuszne nerwów rdzeniowych. O ile mięśnie tułowia na ogół zachowują swoje pierwotne położenie (właściwe mięśnie grzbietu, klatki piersiowej, brzucha), o tyle szereg zawiązków części bliższych mięśni kończyn wędruje w kierunku tułowia i zachowując prawie zawsze swoje unerwienie przykrywa mięśnie właściwe. Na podstawie unerwienia możemy odróżnić mięśnie właściwe (autochtoniczne) od mięśni, które przewędrowały. Ten stosunek mięśnia do nerwu jest uważany za najbardziej „konserwatywny" w całym ustroju.

Mięśnie, które powstały z miotomów, dzielimy więc na dwie grupy  1) pochodne grzbietowej mięśniówki tułowia, unerwione przez gałęzie grzbietowe nerwów rdzeniowych; są to właściwe mięśnie grzbietu; 2) pochodne brzusznej mięśniówki tułowia unerwione przez gałęzie brzuszne nerwów rdzeniowych; są to pozostałe mięśnie tułowia, mięśnie szyi, przepona, mięśnie kończyn, mięśnie języka oraz dna miednicy.

Czynnościowa metoda klasyfikacji mięśni, stosowana już przez We-saliusza, łączy w oddzielne grupy mięśnie działające na każdy poszczególny staw.

Metoda topograficzna dzieli mięśnie w zależności od ich położenia w stosunku do kośćca; np. mięśnie otaczające kość udową stanowią oddzielną grupę, mięśnie położone do przodu od kręgosłupa w odcinku szyjnym tworzą grupę mięśni szyi itp. Względy dydaktyczne przemawiają za stosowaniem tej ostatniej metody, choć pod względem naukowym ustępuje ona poprzednim. Omawiać je więc będziemy według okolic ciała, dzieląc je na siedem grup: mięśnie grzbietu, mięśnie klatki piersiowej, mięśnie brzucha, mięśnie szyi, mięśnie głowy, mięśnie kończyny górnej, mięśnie kończyny dolnej.

Podobne prace

Do góry