Ocena brak

PODWÓJNY MIECZ WŁADZY (1140 - 1294)

Autor /Sydonia Dodano /19.04.2013

Chrześcijański Zachód w XII i XIII wieku nie zrezygnował z uniwersalizmu, lecz wbrew pragnieniomswoich duchowych przywódców rozwijał się coraz bardziej w kierunku partykularyzmu. Krucjaty trwałydwa stulecia, nie przyniosły jednak politycznej ani kościelnej jedności Wschodu i Zachodu, co gorsze,pogłębiły rozłam, mimo cesarstwa łacińskiego w Bizancjum i unii lyońskiej.

Władza cesarska, źródło iznak uniwersalizmu średniowiecznego, uległa wcześniej osłabieniu niż władza papieska, współźródło iwspółznak tego samego uniwersalizmu. Fryderyk II podjął po raz ostatni realizację idei cesarstwa powszechnegoprzez swoje prawne roszczenia do władzy nie tylko nad Zachodem, ale i nad Wschodem.Przyczyny osłabienia cesarstwa były wielorakie. Do najważniejszych zalicza się: długie interregna i walkio tron w Niemczech, opór bogatych miast przeciw podporządkowaniu się cesarskiej woli, partykularyzmkrólów i książąt innych krajów, zwłaszcza Francji i Anglii. Walka papiestwa z cesarstwem nie była więcjedyną przyczyną.

Papiestwo miało konflikty nie tylko z cesarzami, ale również z innymi władcami. Gdy więc używa sięczęstego określenia, że zewnętrzne dzieje Kościoła w wieku XII i XIII, to przede wszystkim problemwzajemnego ustosunkowania się Sacerdotium i Imperium, nie należy Imperium tłumaczyć dosłownie jakocesarstwo, jest to bowiem problem stosunku władzy kościelnej (sacerdotium) do każdej władzy monarszej.

Teoretycznie wydawało się proste, że do zachowania jedności zachodniego chrześcijaństwa musi jednawładza być wyższą, a może nią być tylko kościelna, skoro każda władza pochodzi od Boga. Praktyczniewydawało się to także bardziej pożyteczne, bo władza świecka była w tym okresie częściej w konfliktachwewnętrznych (walki o tron, opozycje feudałów przeciw monarchom), aniżeli władza kościelna. Średniowieczu,posługującemu się chętnie symbolami, przedstawiono ten pogląd w obrazach dwóch mieczy idwóch świateł.

Bernard z Clairvaux rozbudował teorię o dwóch mieczach, którymi posłużył się Piotr do obrony Chrystusa.Według niego, papież, następca Piotra, także dysponuje obu mieczami, jeden (miecz władzy duchownej)zachowuje dla Kościoła, drugi (miecz władzy świeckiej) przekazuje cesarzom i królom, którzybędąc na szczycie drabin feudalnych, mają posługiwać się nim przede wszystkim do obrony sprawiedliwości,ładu społecznego i pokoju w państwie.

Obraz dwóch świateł, słońca i księżyca, stworzonych przez Boga (Rozdz. 1, 14-18), silnie działał nawyobraźnię ludzi średniowiecza. Słońcem jest papież, władza kościelna, księżycem - cesarz lub król(władza świecka). Księżyc nie ma światła własnego, świeci tylko blaskiem, którego użycza mu słońce, iświeci tylko w nocy. Cesarz lub królowie, jak to niższe światło, rządzą mrocznymi dziedzinami sprawmaterialnych i doczesnych.Oba obrazy wskazywały na podporządkowanie władzy świeckiej, ale nie dopuszczały przeciwieństw. Wdziałaniu jednak nie udało się uniknąć konfliktów, choć więcej było współpracy.

Oba miecze skierowałysię za pomocą inkwizycji przeciw tym, którzy według rozumienia władzy zakłócali porządek i pokójspołeczny. Nazywano ich heretykami, ale uważano za buntowników przeciw ustalonemu ładowi społecznemu.Mieczem władzy świeckiej posługiwano się nie tylko w krucjatach przeciw mahometanom, ale teżw misjach wśród pogan. Działanie obu mieczy nie może wszakże zasłaniać rozwoju religijności, nauki ikultury. W tym okresie kultura Europy zachodniej, kształtowana przez Kościół, osiągnęła taki poziom, żemogła wkrótce zdystansować wyższe dotychczas kultury, bizantyjska i arabską, zapewniając sobie nadnimi długotrwałą przewagę.

Podobne prace

Do góry