Ocena brak

Podstawowe struktury rynkowe

Autor /Jasmine Dodano /15.04.2011

 

Ważnymi elementami wpływającymi na kształt struktury rynkowej są zarówno czynniki demograficzne, geograficzne i kulturowe (np. styl życia, tradycje), jak i czynniki ekonomiczne, technologiczne, ustrojowe i polityczne. Stąd struktura rynkowa może być opisana różnymi kategoriami, np. takimi jak:

  • rozmiar danego rynku,

  • rozmiar i liczba przedsiębiorstw działających w ramach danej struktury,

  • system dystrybucji dóbr,

  • system ustalania cen na rynku,

  • zachowanie przedsiębiorstw na rynku, ich działania zmierzające do ubiegnięcia rywali i inne.

Ogólnie znaną zasadą działania przedsiębiorstw na wszystkich rynkach jest zasada maksymalizacji zysku. Od klasyków myśli ekonomicznej A.Smitha i D.Ricardo począwszy zasada ta odgrywa główną rolę w modelach ekonomicznych1. Tej zasadzie podporządkowane są decyzje produkcyjne, innowacyjne firmy, jak i te dotyczące ceny produktów, ich dystrybucji reklamy, czy w końcu zatrudnienia i wysokości płac.

Wychodząc od równania opisującego zysk, jako różnicę pomiędzy iloczynem ceny i sprzedaży a kosztami:

=p(q)q-c(q)

 

można stwierdzić, że kwestie kosztów i ceny są kwestiami kluczowymi dla każdego przedsiębiorcy. Ale o ile wielkość tych pierwszych ma charakter endogeniczny i w znacznym stopniu zależy od starań firmy i jej polityki, to wpływ producentów na ceny wytworzonych przez nich dóbr kształtuje się różnie (od zera do stu procent) i jest zależny od struktury rynku1. Dwa skrajne przypadki: konkurencja doskonała (zero %) i monopol (100 %), są sytuacjami czysto teoretycznymi, nie posiadającymi przykładów w rzeczywistości. Dały one jednak początek pracom J.Robinson i E.H.Chamberlina2, w których równocześnie i niezależnie od siebie opisali pełną teorię konkurencji, znaną jako teorię konkurencji niedoskonałej lub monopolistycznej.

W zależności od stopnia intensywności działań konkurencyjnych możemy wyróżnić cztery podstawowe struktury rynkowe:

1. konkurencja doskonała,

2. konkurencja niedoskonała:

 

2a. konkurencja monopolistyczna,

2b. oligopol,

2c. czysty monopol1.

Rzeczą bardzo trudną jest określenie dokładnych granic pomiędzy wymienionymi strukturami rynkowymi. Zidentyfikowano jednak trzy główne i trzy pomocnicze kryteria zaprezentowane w tablicy 2.1, którymi będziemy kierować się w analizie poszczególnych form.

Podobne prace

Do góry