Ocena brak

PODSTAWOWE POJĘCIA Z RYNKU PRACY

Autor /Sydney Dodano /19.04.2011

 

Bezrobotny1 oznacza to osobę nie zatrudnioną i nie wykonującą innej pracy zarobkowej, zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującego w danym zawodzie lub w służbie, nie uczącą się w szkole w systemie dziennym, zarejestrowaną we właściwym dla miejsca zameldowania powiatowym urzędzie pracy, jeżeli:

  • ukończyła 18 lat, z wyjątkiem młodocianych absolwentów,

  • kobieta nie ukończyła 60 lat, a mężczyzna 65 lat,

  • nie nabyła prawa do emerytury lub renty z tytułu niezdolności do pracy, renty szkoleniowej albo po ustaniu zatrudnienia, innej pracy zarobkowej, zaprzestaniu prowadzenia pozarolniczej działalności nie pobiera zasiłku przedemerytalnego, świadczenia przedemerytalnego, świadczenia rehabilitacyjnego, zasiłku chorobowego, macierzyńskiego lub wychowawczego

  • nie jest właścicielem lub posiadaczem nieruchomości rolnej w rozumieniu przepisów Kodeksu Cywilnego, o powierzchni użytków rolnych przekraczających 2 ha przeliczeniowe, lub nie podlega ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu z tytułu stałej pracy jako współmałżonek lub domownik w gospodarstwie rolnym o powierzchni użytkowej przekraczającej 2 ha przeliczeniowe,

  • jest osobą niepełnosprawną, której stan zdrowia pozwala na podjęcie zatrudnienia co najmniej w połowie wymiaru czasu pracy obowiązującego w danym zawodzie lub służbie,

  • nie jest osobą tymczasowo aresztowaną lub nie odbywa kary pozbawienia wolności,

  • nie uzyskuje miesięcznie dochodu w wysokości przekraczającej połowę niniejszego wynagrodzenia,

  • nie pobiera, na podstawie przepisów o pomocy społecznej, zasiłku stałego, stałego wyrównawczego, gwarantowanego zasiłku okresowego lub renty socjalnej.

Bezrobocie jest to sytuacja, w której część siły roboczej w wieku produkcyjnym jest skłonna podjąć pracę, a nie znajduje zatrudnienia.

Rodzaje bezrobocia:

Bezrobocie frykcyjne2 polega na równoległym występowaniu bezrobocia i wolnych miejsc pracy, powstaje w wyniku terytorialnego lub zawodowego niedopasowania podaży siły roboczej do popytu. Wiąże się ono z ruchliwością pracowników (zmianą miejsca pracy, przechodzeniem na emeryturę czy z wchodzeniem na rynek pracy ludzi wkraczających w wiek produkcyjny) i nie może być całkowicie wyeliminowane. Zmianom miejsca pracy towarzyszą dobrowolne przerwy w pracy lub trudności ze znalezieniem odpowiedniego nowego zajęcia. Część bezrobocia frykcyjnego powstaje też w związku z przekwalifikowywaniem się pracujących.

Bezrobocie strukturalne jest rezultatem niedostosowania liczby osób poszukujących pracy i wolnych miejsc pracy w całej gospodarce oraz w przekroju regionalnym, kwalifikacyjnym lub gałęziowym. Bezrobocie strukturalne towarzyszy rozwojowi społeczno--ekonomicznemu, zwłaszcza zaś wprowadzaniu innowacji techniczno-organizacyjnych, oszczędzających pracę ludzką, lub zmianom konkurencyjności gałęzi przemysł.

Bezrobocie nieefektywnego popytu3 (bezrobocie typu keynesowskiego) wiąże się z ko­niunkturalnymi procesami spadku popytu globalnego, czy też występującego w pewnych działach gospodarki. Bezrobocie to powstaje w warunkach niedo­statku popytu, co wpływa na spadek produkcji i obniżenie się zatrudnienia, a wynika ono ze zbyt malej elastyczności plac i cen. Nie są one w stanie szybko dostosować się do zmienionych warunków na rynku, ale w dłuższym okresie obniżają się, powodując wzrost realny podaży i zatrudnienia.

Bezrobocie klasyczne (płacowe) wy­stępujące wtedy, gdy płace (w ujęciu klasycznym będące elementem o charakte­rze elastycznym, giętkim) są sztucznie utrzymywane powyżej poziomu, który wyznaczają krzywe podaży i popytu. Wiąże się to głównie z działalnością, związków zawodowych, czy z przepisami prawnymi, określającymi poziom minimalny płac.

Bezrobocie ukryte obejmuje ono osoby pracujące w niepełnym wymiarze pracy, mimo wyrażenia gotowości do pracy w pełnym wymiarze, oraz tych wszystkich, którzy zostali zniechęceni do po­szukiwania pracy po długim okresie bez skutecznych prób jej znalezienia. Bez­robocie ukryte dotyczy również tych, których zatrudnienie nie jest ekonomicznie uzasadnione lub też jest nieracjonalnie wykorzystane. Bezrobocie ukryte przejawia się w:

  • nieuzasadnionym ekonomicznie zatrudnianiu kobiet (i mężczyzn),

  • sztucznym skracaniu czasu pracy,

  • niewykorzystaniu czasu pracy,

  • przeludnieniu" administracji państwowej,

  • rozbudowie sił bezpieczeństwa ponad rozsądne rozmiary,

  • wydłużeniu okresu kształcenia w szkołach dla niepracujących.

Stopa bezrobocia służy do porównania poziomu bezrobocia w poszczególnych krajach, a także zmian tego zjawiska w czasie i jest to stosunek liczby bezrobotnych do całkowitego zasobu siły roboczej (liczba zatrudnionych plus liczba bezrobotnych)

1 Ustawa z dnia 14.XII.1994r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (tekst jednolity: Dz. U. nr 6, poz. 56 z 24 stycznia 2001r. wraz z późniejszymi zmianami).

2 B. Winiarski (red.), Polityka gospodarcza, PWN, Warszawa 1999, s.469

3 A.Fajferek, Polityka ekonomiczna, Wyd. A E w Krakowie, Kraków 1999, s. 225

Podobne prace

Do góry