Ocena brak

PODSTAWOWE PODEJŚCIA DO MOTYWACJI

Autor /Lara Dodano /21.04.2011

 

Każda organizacja tworzy własny system motywacyjny, czyli system

oddziaływań na swoich uczestników, którego celem jest zachęcanie ich do

podejmowania zachowań korzystnych oraz unikania zachowań niekorzystnych

z punktu widzenia całości. Brak takiego systemu mógłby powodować ograniczenie aktywności zawodowej niektórych pracowników jedynie do terminowego

pobierania wynagrodzenia.

Problematyka motywacji jest przedmiotem zainteresowania wielu nauk, jak

socjologii, pedagogiki, ekonomii, zarządzania personelem, a szczególnie psychologii. W psychologii można wyróżnić trzy główne p o d e j ś c i a do motywacji: behawioralne, psychodynamiczne oraz poznawcze. Odpowiadają one podstawowym kierunkom w rozwoju tej dziedziny wiedzy.

W podejściu b e h a w i o r a 1 n y m decydujące znaczenie w wyjaśnianiu

zachowań człowieka przypisuje się czynnikom zewnętrznym. Zachowania ludzi

są reakcjami na bodźce oddziaływujące na nich z otoczenia. Bodźce zewnętrzne

dzieli się na d o d a t n i e i u j e m n e. Pierwsze nazywane są nagrodami, drugie

natomiast karami. Nagradzane zachowania człowieka ulegają utrwaleniu, a karane osłabieniu i eliminacji. Badania prowadzone przez behawiorystów wywarły duży wpływ na praktykę zarządzania, umożliwiły budowę bardziej racjonalnych systemów nagradzania i karania. W dalszej części referatu omówione zostaną najważniejsze zasady stosowania nagród i kar w organizacjach.

Podejście p s y c h o d y n a m i c z n e akcentuje rolę wewnętrznych

wyznaczników w zachowaniach człowieka, szczególnie potrzeb i emocji. Podkreśla

się, że bodźce zewnętrzne dopiero po "obróbce" w każdym z nas nabierają

specyficznego charakteru motywacyjnego. Przedstawiciele tego kierunku stworzyli szereg koncepcji potrzeb ludzkich.

Do najbardziej znanych koncepcji psychodynamicznych należy hierarchia

potrzeb opracowana przez amerykańskiego psychologa Abrahama Maslowa. Badacz ten twierdzi, że ludzie są motywowani przez hierarchiczny system pięciu

podstawowych potrzeb. Są nimi w kolejności zaspokajania:

1) potrzeby f i z j o 1 o g i c z n e - głód, pragnienie, seks itd. ;

2) potrzeby b e z p i e c z e ń s t w a - pewności, stałości, zależności, opieki

wolności od strachu, od lęku i chaosu, potrzeba struktury, porządku, prawa,

ograniczeń, silnego opiekuna itd.;

3) potrzeby a f i 1 i a c j i - kontaktów społecznych, miłości, czułości,

przynależności;

4) potrzeby s z a c u n k u - osiągnięć i prestiżu;

5) potrzeby s a m o r e a 1 i z a c j i - pragnienie samourzeczywistnienia, to

znaczy zrealizowania swoich pragnień, zdolności oraz zainteresowań;

potrzeby poznawcze, a więc rozumienia otaczającej nas rzeczywistości, oraz

potrzeby estetyczne, czyli odczuwania piękna.

Zdaniem A. Maslowa zaspokojenie potrzeb umiejscowionych niżej w hierarchii jest warunkiem aktywizacji potrzeb wyższych; niezaspokojone pierwsze potrzeby dominują i zwyciężają w konflikcie z niezaspokojonymi następnymi. Zarówno w rozwoju gatunku ludzkiego, jak i jednostki ludzkiej, najpierw dominują potrzeby

fizjologiczne i bezpieczeństwa, a dopiero później potrzeby samorealizacji. A. Maslow twierdził też, że motywatorami ludzkiego działania są tylko potrzeby niezaspokojone.

Środkami powszechnie stosowanymi w celu motywowania pracowników są środki w postaci kar i nagród.

Podobne prace

Do góry