Ocena brak

Podmiot przestępstwa

Autor /Tymoteusz Dodano /01.12.2011

Według obowiązującego KK podmiotem prze­stępstwa, czyli jego sprawcą, może być tylko człowiek (osoba fi­zyczna). Pojęciem sprawstwa posługujemy się tutaj w szerokim znaczeniu, obejmującym różne formy popełnienia przestępstwa, gdyż bez względu na te formy (formy stadialne, for­my zjawiskowe) ogólne cechy podmiotu są w za­sadzie identyczne. Cechy te dotyczą osiągnięcia określonego etapu rozwoju umysłowego i moralnego (wiek odpowiedzialności kar­nej), a także znajdowania się w takim stanie psychicznym, w któ­rym człowiek jest zdolny do rozumienia znaczenia przedsiębrane­go czynu i kierowania swym postępowaniem (niepoczytalność sprawcy pozbawia czyn cechy przestępstwa).

Jeśli chodzi o granicę wieku odpowiedzialności karnej, to zasadniczo jest nią ukończenie lat 17 przed popełnieniem czynu zabronionego. Jednak za niektóre szczególnie niebez­pieczne przestępstwa (gwałt, rozbój, zamach terrorystyczny, umyślne spowodowanie ciężkiego uszczerbku na zdrowiu) ustawa przewiduje odpowiedzialność nie­letniego, który ukończył lat 15 w chwili popełnienia czynu, jeżeli przemawiają za tym właściwości i warunki osobiste sprawcy, a zwłaszcza gdy poprzednio stosowane środki wychowawcze lub poprawcze okazały się bezskuteczne. Wymaga to wszechstronnej oceny osobowości sprawcy (stopnia rozwoju umy­słowego i moralnego, stopnia demoralizacji) dla stwierdzenia, czy może on ponosić odpowiedzialność karną. Ograniczona jednak zo­staje surowość kar. Podkreśla się przy tym że orzekając karę nieletniemu należy się kierować celem wy­chowawczym.

Na zasadach określonych w kodeksie odpowiadają również młodociani. Młodocianym jest sprawca, który w chwili czynu nie ukończył 21 lat, a w czasie orzekania w pierwszej instancji 24 lat. Kodeks przewiduje w stosunku do młodocianych modyfikacje w zakresie odpowiedzialności, kładąc akcent na wychowawcze oddziaływanie kary. Dotyczy to zarówno preferencji celu wychowawczego przy orzekaniu kary, jak i wykonywaniu orzeczonych kar.

Należy podkreślić, że wspomniane złagodzenia i modyfika­cje nie naruszają ogólnej zasady odpowiedzialności karnej młodo­cianych jako podmiotu przestępstwa. Inaczej rzecz się przedstawia w stosunku do nieletnich. odpowiedzialność karna nieletnich, któ­rzy ukończyli lat 15 w chwili popełnienia czynu zabronionego, jest regulacją wyjątkową. Wobec nieletnich stosuje się przede wszyst­kim środki wychowawcze lub poprawcze, orzekane przez sądy rodzinne. Treść i zasady stosowania tych środków normują przepisy ustawy o postępowaniu w sprawach nieletnich.

Podobne prace

Do góry