Ocena brak

Podgorzałka

Autor /Benon Dodano /26.01.2012

Wygląd: Dużo mniejsza od krzyżówki: długość ciała ok. 41 cm. Obie płci podobnie ubarwione. W szacie godowej kaczor z lśniącym, ka-sztanowobrązowym upierzeniem na głowie, szyi, piersi i bokach tułowia, kaczka bledsza. W szacie zimowej samiec ciemnobrązowy, ale oko z białą obwódką jak w szacie godowej, dziób z ciemnoszarą nasadą i jasnym, łupkowoszarym końcem. Ważną cechą rozpoznawczą gatunku jest biała plama z piór pod ogonem, odcinająca się prostą linią od ciemno upierzonego brzucha. Na rozpostarych w locie skrzydłach widoczny szeroki, biały pasek. Bardzo milcząca. Samica wydaje charczący dźwięk „charrr" przy wzlocie, podobnie starsza młodzież. Samce tylko w czasie toków cicho gwiżdżą.  

Środowisko: Podgorzałka spotykana jest przede wszystkim na jeziorach i stawach pustynnej i półpustynnej strefy Azji i tam miejscami jest najliczniejszym gatunkiem kaczki. W Europie Środkowej gnieździ się regularnie w niewielu miejscach, najczęściej na J. Nezyderskim. Stan liczebny tych kaczek w Europie Środkowej obecnie się ustabilizował. Częstsza jest natomiast podgorzałka w południowej Hiszpanii i w północnej Afryce. W Polsce jest nielicznym ptakiem lęgowym o nierównomiernym rozmieszczeniu.

Najwięcej par lęgowych obserwowano w dolinie Baryczy na Dolnym Śląsku, w okolicy ujścia Sanu do Wisły i na Pojezierzu Łęczyńsko-Włodawskim. Zasiedla płytkie stawy i jeziora nizin z szerokim pasem trzcinowisk, czasami nawet bardzo małe zbiorniki wodne. Najchętniej przebywa na wodzie między trzcinowiskiem a pasem pływających liści grążeli lub lilii wodnych, na nieco głębszej wodzie. Na wschodzie gnieździ się często także na jeziorach słonych i gorzkich. Wędruje nocą; część ptaków zimuje nad Morzem Śródziemnym, część w środkowej Azji, nad Morzem Kaspijskim i w północnych Indiach. Zimą występuje licznie na rozlewiskach w delcie Nilu. Nieliczne podgorzałki zimują także w zachodniej i środkowej Europie.

Lęgi: Kaczory tokują od przedwiośnia do maja pełnymi wyrazu ruchami i pozami, jak kiwanie i ukłony głową w czasie pływania, odrzucanie głowy do tyłu, prezentowanie białych partii upierzenia i potrząsanie głową. Zawołanie tokowe to ciche „wiuuu". Samica buduje gniazdo zwykle w najgęstszych szuwarach. Nierzadko do gniazda prowadzi wąska, wydeptana ścieżka przypominająca tunel w gąszczu zarośli. Zwykle jest ono otoczone ze wszystkich stron wodą.

Początek lęgu od połowy maja do połowy czerwca, czas wysiadywania 24-25 dni. W zniesieniu 7-11 jaj długości ok. 52 mm. Czasami dwie samice składają jaja do jednego gniazda, ale zwykle wykluwa się tylko część piskląt. Na początku wysiadywania kaczor czeka na wodzie na swoją kaczkę i w czasie przerw towarzyszy jej przy poszukiwaniu pożywienia. Gdy w połowie czerwca wykluwają się pierwsze pisklęta, opuszcza rodzinę. Młode kaczki polują początkowo na wodzie na owady, próbują także łapać przelatujące ważki. Pierzenie się kaczorów trwa aż do października, ale już we wrześniu zaczyna się drugie pierzenie, które kaczorom przywraca ich wspaniałą szatę godową.

Pożywienie: Podgorzałka nurkuje chętnie i zręcznie, ale tylko na głębokość do 1 metra, pod wodą zostaje jedynie przez kilka sekund. Wyrywa z dna rośliny i wynosi je wraz z korzeniami na powierzchnię, wybiera dziobem niektóre części roślin i połyka je. Oprócz tego często gruntuje, pływając w koło z zanurzoną głową, a także przecedza wodę z powierzchni. W ten sposób zdobywa brunatnice, wywłócznik i izęsę wodną - najważniejsze rośliny w jej pożywieniu. Jesienią, ale przede wszystkim zimą pływające w wodzie nasiona stanowią część pokarmu. Poza tym zbiera larwy komarów i chruścików, ślimaki, kijanki i małe żabki.

W Niemczech należy do ptaków łownych, ale chronionych pizez cały rok. W Polsce została wykreślona ze spisu ptaków łownych. We wschodniej Europie, a jeszcze bardziej na terenach zimowania poluje się na nią intensywnie, gdyż jest bardzo ceniona ze względu na smaczne mięso, Na dolnej fotografii znajduje się pojawiająca się u nas czasami australijska podgorzałka - uciekinierka z ogrodu zoologicznego.

Podobne prace

Do góry