Ocena brak

Podejście ekonomiczne do zachowań wyborczych (głosowanie problemowe a retrospektywne)

Autor /Stas Dodano /16.07.2011

Inaczej paradygmat tej określany jest jako teoria racjonalnego wyboru. Jej twórcą jest Anthony Downs (1957). Zakłada ona, że zachowanie obywateli w sferze polityki jest racjonalne, dokonuje się celowego, świadomego wyboru. Obywatel dąży do maksymalizacji oczekiwanej użyteczności swoich decyzji. Jest w tym egoistą. Kieruje się wyłącznie własnym interesem. W konsekwencji tego głosuje on nie tyle na kandydata, co raczej na określone rozwiązanie problemu politycznego.  

GŁOSOWANIE PROBLEMOWE:

- podstawą jest zdobycie informacji dotyczącej aktualnej sytuacji politycznej oraz informacji o uczestnikach rywalizacji i ich programach.

- zjawisko „własności problemów” (R. Petrocik) według którego posiadanie przez partie „na własność” określonego problemu wiąże się ze stosunkowo stabilnym zapleczem społecznym oraz z konfliktami politycznymi. Według Petrocika kampania będzie miała pożądany efekt, jeśli kandydatowi uda się zawęzić decyzję wyborczą do tych problemów stojących przed krajem, które właśnie on jest w stanie zdecydowanie najlepiej rozwiązać.

- może się jednak zdarzyć, że wyborcy rywalizujących stron poprą swoich kandydatów, ale wyborcy wahający się wycofają się z wyborów, zniechęceni narastającym konfliktem. Dlatego według niektórych badaczy najtrafniejsza może się okazać strategia formułowania przekazu niejednoznacznego.

GŁOSOWANIE RETROSPEKTYWNE:

- badania V.O. Keya- wychodzi on od twierdzenia, że „wyborcy nie są głupcami”,

- podsumowują oni w swoich głowach refleksję dotyczącą tego jaki im się żyło w okresie od ostatnich wyborów.

- inaczej określa się ten model jako: proces wyborczego nagradzania i karania” jako, że jest to jeden ze sposobów demokratycznej kontroli rządzących.

- Gregory B. Marcus wyróżnia w głosowaniu retrospektywnym dwie odmiany: głosowanie oparte na portfelu (dochodzi do niego wtedy, gdy obywatele analizują własną sytuację finansową, czyli myślą kategoriami mikroekonomicznymi) oraz głosowanie zorientowane społecznie (ma miejsce w sytuacji, gdy przedmiotem ocen jest raczej stan gospodarki narodowej). Na to w jaki sposób myślą obywatele mają wpływ: system opieki społecznej obowiązujący w danym kraju oraz aktualny stan gospodarki narodowej. Oprócz kryteriów ekonomicznych w skali mikro i makro obiektem ocen wyborców mogą być także dokonania rządzących w prawodawstwie lub obietnice wprowadzenia odpowiednich ustaw dotyczących kwestii związanych z systemami wartości takich jak: nauczanie religii w szkołach, rozliczenie nomenklatury komunistycznej czy dopuszczalność aborcji.

Podobne prace

Do góry