Ocena brak

Podbiał pospolity

Autor /florida Dodano /22.02.2013

Jest to bylina z rodziny Złożonych (Compositae), występująca w Europie, środkowej i północnejAzji, północnej Afryce i Ameryce Północnej. W Polsce pospolity na niżu i w górach postrefę kosodrzewiny. Rośnie nad brzegami wód, w wilgotnych zaroślach, na gliniastych zboczachi torach kolejowych.Podbiał wytwarza pod ziemią kłącze, z którego wyrastają łatwo zakorzeniające się długierozłogi. Pędy kwiatonośne wyrastają już w marcu lub kwietniu przed rozwojem liści. Kwiatyżółte zebrane w koszyczki na szczycie pędu kwiatostanowego. Liście ogonkowe o blaszceokrągławosercowatej i szeroko otwartej zatoce nasadowej oraz nierówno ząbkowanym brzegu.Liście stare są od spodu biało pajęczynowato owłosione, natomiast młode - pajęczynowatokutnerowatepo obu stronach.

Surowiec. Do celów leczniczych zbiera się młode, ale dobrze już rozwinięte liście, wolneod plam, bez ogonka lub z jego resztką i suszy w cieniu oraz przewiewie rozłożone cienkąwarstwą. Lepiej jest suszyć w suszarni ogrzewanej w temp. do 40°C. Surowcem jest liść podbiału- Folium Farfarae.

Niekiedy zbiera się rozkwitające koszyczki podbiału bez szypułek i suszy możliwie szybkow temp. do 40° w suszarni ogrzewanej. Otrzymuje się jako surowiec kwiat podbiału - FlosFarfarae. Obydwa surowce należy przechowywać w woreczkach, w miejscach suchych i zacienionych.

Podstawowe związki czynne. Liść podbiału zawiera do 8% śluzu, ponadto garbniki, olejeketeryczny, flawonoidy, fitosterol, kwasy polifenolowe, cholinę, związki goryczowe oraz solemineralne bogate w cynk. W surowcu otrzymanym w Australii i Norwegii znaleziono alkaloidpirolizydynowy senkirkinę, a w pochodzącym ze środkowej i zachodniej Europy wykryto pokrewnątussilaginę.W kwiatach podbiału znajdują się liczne związki flawonoidowe (m.in. rutyna, hiperozyd iawikularyna), kwasy wielofenolowe, jak kawowy i ferulowy, karotenoidy (m.in. taraksantyna),trójterpen faradiol, fitosterole i związki cukrowe. W surowcu tym stwierdzono więcej olejkueterycznego i flawonoidów, a mniej śluzu i związków goryczowych niż w liściach podbiału.

Działanie. Odwary z liści podbiału powlekają błony śluzowe jamy ustnej i gardła orazzmniejszają podrażnienie błon śluzowych górnych dróg oddechowych. Powodują spęcznienie irozrzedzenie zalegającej wydzieliny oraz pobudzenie ruchów nabłonka rzęskowego, a tym samymwyzwalają odruch wykrztuśny. Jednocześnie flawonoidy łagodnie obniżają napięcie mięśnigładkich górnych dróg oddechowych i oskrzeli oraz ułatwiają odkrztuszanie. Zawarte natomiastw odwarze garbniki działają przeciwzapalnie i ściągające na błony śluzowe jamy ustnej,gardła oraz przełyku, a olejek eteryczny nieznacznie przeciwbakteryjnie.Kwiaty podbiału wywierają silniejsze od liści działanie rozkurczowe, natomiast słabsze powlekającei ściągające.

Działania niepożądane. Ze względu na obecność niewielkich ilości alkaloidów pirolizydynowychnależy unikać dłuższego stosowania przetworów z podbiału.

Zastosowanie. Przetwory z liści podbiału stosuje się w lekkich stanach nieżytowych błonśluzowych górnych dróg oddechowych, z objawami bólu w gardle oraz utrudnionym przełykaniui odkrztuszaniu. Ponadto jako lek pomocniczy w przewlekłym zapaleniu oskrzeli, osłabieniuodruchu wykrztuśnego i w zanikowym, suchym nieżycie gardła u palaczy tytoniu oraz osóbw wieku podeszłym. Niekiedy podaje się liść podbiału w mieszankach w stanach zapalnychprzełyku. Liść podbiału jest składnikiem mieszanek wykrztuśnych Pektosan i Neopektosan, ałącznie z kwiatem podbiału służy do otrzymywania soku - Succus Farfarae, preparatów stosowanychw nieżytach górnych dróg oddechowych.Kwiat podbiału znajduje zastosowanie w nieżytach błon śluzowych górnych dróg oddechowycho łagodnym przebiegu, zwłaszcza u osób starszych, u których częściej obserwuje sięskurcz oskrzeli. Również w celu złagodzenia kaszlu i ułatwienia odkrztuszania w przypadkutzw. kaszlu suchego.Zewnętrznie odwary z kwiatów podbiału stosuje się w postaci obmywań i okładów w łojotokowymzapaleniu skóry, stanach zapalnych i odczynach rumieniowych skóry, a także w oparzeniachsłonecznych I i II stopnia. Ponadto w celach kosmetycznych na tłustą cerę.

Przetwory. Odwar z liści podbiału: 1 łyżkę liści zalać 1-11/2 szklanki wody ciepłej i ogrzaćdo wrzenia. Gotować powoli pod przykryciem 3 min. Odstawić na 10 min i przecedzić. Pić 1/4do 1/3 szklanki 3-5 razy dziennie między posiłkami przy kaszlu. Ten sam odwar stosuje sięzewnętrznie do okładów na skórę przy stłuczeniach, zaczerwienieniu i siniakach. 

Sok z podbiału, Succus Farfarae (Herbapol): stosować doustnie 30-50 kropli w kieliszkuwody lub mleka 3-4 razy dziennie po jedzeniu jako środek wykrztuśny.Zioła dla astmatyków: zmieszać po 50 g liści podbiału i ziela tymianku oraz po 25 g zielafiołka trójbarwnego, ziela glistnika, korzenia albo kwiatów pierwiosnka, kwiatów ślazu i owocówkopru włoskiego lub anyżu. Zalać 1 łyżkę ziół 11/2 szklanki wody letniej i odstawić na 30min do napęcznienia. Ogrzać powoli do wrzenia (nie gotować). Odstawić na 10 min i przecedzić.Pić 3-4 razy dziennie po 1/2 szklanki naparu.Zioła powlekające: zmieszać po 20 g liści podbiału, korzenia lukrecji, kwiatów ślazu i nasionlnu. Zalać 1 łyżkę ziół szklanką wody ciepłej i po 20 min ogrzać do wrzenia. Gotowaćpowoli pod przykryciem 2 min, odstawić na 10 min i przecedzić. Pić 5-6 razy dziennie małymiporcjami w stanach zapalnych przełyku, jamy ustnej i gardła.Neopektosan (Herbapol), zioła zawierające 6 składników. Zalać 11/2-21/2 łyżki ziół 2-3szklankami wody gorącej i gotować powoli pod przykryciem 2-3 min. Odstawić na 10 min iprzecedzić do termosu. Pić po 1/2-2/3 szklanki 2-4 razy dziennie między posiłkami w stanachzapalnych jamy ustnej, gardła i oskrzeli oraz w kaszlu.Mucosit (Herbapol), maść zawierająca wyciągi z liści podbiału i 5 innych ziół. Stosuje siędo smarowania dziąseł w zapaleniu przyzębia, paradontozie i po zabiegach stomatologicznych.Bronchiflux (Nattermann, RFN), pasta w tubie zawierająca wyciągi z 10 ziół. Działa wykrztuśnie,rozkurczowo i uspokajająco. Pobudza wytwarzanie śluzu w górnych drogach oddechowych.Pulmoran (CSRS), mieszanka ziołowa zawierająca 10 składników, o działaniu wykrztuśnym.

Podobne prace

Do góry