Ocena brak

Początki życia

Autor /rockman Dodano /11.03.2011

Jak każdy dziś wie, nasze wiadomości o czasach sięgających poza ludzką pamięć i tradycję opierają się na  śladach i skamieniałościach  żywych stworzeń przechowanych wśród warstw geologicznych. W pokładach łupku, wapienia czy piaskowca odnajdujemy kości, muszle, włókna, łodygi, owoce, odciski stóp, pazurów itp., obok śladów falowania dna po pierwotnych odpływach i przypływach morza, obok dołków  żłobionych przez pierwsze deszcze.  Żmudne badania tej Księgi Skał pozwoliły sklecić dzieje naszej ziemi. Tyle wie dzisiaj prawie każdy. Skały osadowe nie leżą na sobie grzecznie warstwa na warstwie, lecz zostały zmięte, złamane, poprzewracane, wykrzywione i pomieszane, jak stronice księgozbioru, który wielokrotnie uległ splądrowaniu i pożarom, i dopiero praca całego  życia wielu ludzi pełnych poświęcenia zdołała uczynić z tego Księgę uporządkowaną i czytelną.

Całą tę przestrzeń czasu, jaką zawiera Księga Skał, oceniają dzisiaj uczeni na 1 600 000 000 lat. Najdawniejsze skały nazywają geologowie azoicznymi, ponieważ nie wykazują one  żadnych śladów życia. Wielkie masy tych azoicznych skał leżą odsłonięte w Ameryce Północnej i są one takiej grubości,  że geolodzy przypuszczają, iż przedstawiają one najmniej połowę owych 1 600 000 000 lat. Pozwólcie, że raz jeszcze zwrócę uwagę na ten głęboko znamienny fakt: połowa tego wielkiego czasu, odkąd ląd stały i morze zróżnicowały się na ziemi po raz pierwszy, nie zostawiła nam  śladu jakiegokolwiek  życia.

Widać  ślady fal morskich i deszczów, ale  żadnych znamion żyjącej istoty. W miarę jak się posuwamy wyżej, pojawiają się i rosną znaki minionego  życia. Ten okres historii świata nazywają geologowie dolnym paleozoikiem. Pierwsze wskazówki o pojawieniu się życia na ziemi dają ślady względnie prostych stworzeń niższego rzędu; muszle mięczaków, łodygi i kwiatopodobne korony zwierzokrzewów, wodorosty,  ślady i pozostałości robaków morskich, skorupiaków. Bardzo wcześnie pojawiają się pełzające stworzenia podobne do mszyc, które mogły zwijać się w kłębektrylobity. Jeszcze później, w jakie parę milionów lat, przychodzą pewne gatunki skorpionów morskich, ruchliwsze i potężniejsze od wszystkich istot, jakie  świat widział dotychczas.

Stworzenia te nie były wielkich rozmiarów. Do największych należały niektóre z tych skorpionów morskich, około półtrzecia metra długości. Nie ma nigdzie śladu życia na lądzie, ani rośliny, ani zwierzęcia; w tym okresie nie było ani ryb, ani kręgowców. Wszystkie rośliny i stworzenia, które zostawiły swój  ślad w tym okresie dziejów ziemi, zamieszkują płytkie wody i strefę przypływów. Gdybyśmy zechcieli porównać florę i faunę dolnego paleozoiku z czymś, co dziś istnieje, wystarczy wziąć kroplę wody z kałuży w szczelinie skalnej lub z błotnistego rowu i zbadać pod mikroskopem. Małe skorupiaki i mięczaki, drobne zwierzokrzewy i glony, które tam znajdziemy, mają uderzające podobieństwo z owymi wielkimi niezgrabnymi prototypami, co niegdyś tworzyły kwiat życia na naszej planecie.

Należy jednak pamiętać,  że domopaleozoiczne skały nie dają nam prawdopodobnie właściwego wyobrażenia o początkach życia na naszej planecie. Jeżeli dane stworzenie nie posiada kości ani jakichś innych twardych części, jeśli nie ma skorupy ani nie jest dość duże i ciężkie, aby pozostawić swój odcisk w mule — znika bez jakichkolwiek kopalnych śladów. Dzisiaj żyją setki tysięcy gatunków małych stworzonek o miękkim ciele, które nie pozostawią po sobie nic dla przyszłych geologów. Miliony milionów gatunków takich stworzeń mogły ongiś  żyć na ziemi, rozmnażać się, rozwijać i przeminąć bez śladu. Wody płytkich jezior i mórz ciepłych tzw. okresu azoioznego mogły zawierać nieskończoną rozmaitość najniższych galaretowatych stworzeń, pozbawionych kości i zewnętrznego szkieletu, a wielka mnogość zielonych błotnych roślin mogła zalegać słońcem ogrzane wybrzeża i skały leżące w strefie przypływów.

Owa Księga Skał daje równie niedokładne pojęcie o dawnym  życiu, jak księgi bankowe o egzystencji wszystkich pracujących w ich sąsiedztwie. Dopiero gdy dany gatunek zacznie wydzielać ze siebie muszlę, pancerz lub igły albo gdy roślina opiera się na  łodydze przepojonej wapniem, dopiero wtedy może liczyć na jakąś pozycję w owej księdze. W skałach z okresu wcześniejszego od tego, w którym znajdujemy ślady kopalne, spotyka się niekiedy grafit, odmianę czystego węgla, i niektórzy uczeni twierdzą,  że mogły go wytworzyć związki powstałe z organizmu jakichś nieznanych żyjątek.

Podobne prace

Do góry