Ocena brak

Początki Stanów Zjednoczonych

Autor /motorola Dodano /27.04.2012

Już w kilka dziesięcioleci od momentu powstania, Stany Zjednoczone Ameryki zaczęły rozwijać się w imponująco szybkim tempie. Jednak różnice w podejściu do jednego problemu - niewolnictwa - zagroziły jedności młodej republiki.

W 1789 roku George Washington został pierwszym prezydentem Stanów Zjednoczonych. Nowe państwo miało charakter republiki związkowej, stanowiącej federację 13 stanów - byłych kolonii brytyjskich. Zrzekły się one części swoich kompetencji na rzecz rządu federalnego, jednak wiele kwestii lokalnych pozostawało w gestii władz stanowych. Pomimo istnienia dokumentu regulującego ustrój państwa - Konstytucji Stanów Zjednoczonych - co jakiś czas wybuchały spory na temat podziału władzy.

Wkrótce na arenie życia politycznego państwa pojawiły się partie, reprezentujące interesy rozmaitych grup i warstw społecznych. Jednak czynnikiem spajającym większą część społeczeństwa była dążność do demokracji. W rezultacie, pomimo oporu ze strony niektórych wywodzących się z klas wyższych polityków, do lat trzydziestych XIX wieku większość stanów była demokratyczna, w ówczesnym rozumieniu tego słowa. Wszyscy biali mężczyźni (a więc ani kobiety, ani Murzyni) mieli prawo głosu przy wyborze władz.

W sprawach zagranicznych Ameryka pozostawała neutralna, nie popierając żadnej ze stron konfliktu pomiędzy Wielką Brytanię a Francją. Dochodziło jednak do napięć w sytuacji, gdy blokada jednej ze stron, mająca na celu zahamowanie handlu morskiego drugiej, ograniczała swobodę amerykańskich jednostek. Ostatecznie konflikt na tym tle doprowadził do wojny amerykańsko-brytyjskiej (1812-14). Pomimo dramatycznych momentów (Brytyjczycy spalili w jej trakcie Waszyngton) wojna nie przyniosła rozstrzygnięcia. Wszelkie przyszłe nieporozumienia pomiędzy Anglią i Ameryką rozstrzygane były drogą negocjacji.

W międzyczasie Amerykanie rozpoczęli ekspansję na zachód i południe, w trakcie której Indianie spychani byli przez białych osadników do rezerwatów. Nowo zasiedlone terytoria podlegały bezpośrednio władzy federalnej, aż do chwili, kiedy okoliczności pozwalały na przekształcenie ich w samorządny stan, z własną konstytucją. To dawało podstawę do starania się o przyłączenie do Stanów Zjednoczonych. Do 1821 roku liczba stanów wzrosła do 24.

Ekspansja

Sytuacja w Europie sprzyjała amerykańskiej ekspansji. W 1803 roku Napoleon, skoncentrowany na planach podboju Starego Kontynentu, odsprzedał Stanom Zjednoe/onym Luizjanę, zajmującą olbrzymie obszary środkowej części kontynentu amerykańskiego. Floryda została kupiona w roku 1819 od Hiszpanii. W ciągu kilku następnych lat, Hiszpania utraciła resztę swoich posiadłości w Nowym Świecie, a kraje Ameryki Łacińskiej, od Meksyku po Argentynę, ogłosiły niepodległość. Mając na uwadze fakt, że niektóre kraje europejskie dążyły do odbudowania swojej imperialnej potęgi, prezydent James Monroe wygłosił orędzie w którym zapowiedział, że Stany Zjednoczone przeciwstawią się wszelkim ewentualnym próbom ingerencji bądź kolonizacji europejskiej. Program ten stał się znany jako doktryna Monroe, która w przyszłości odegrała istotną rolę w ustanowieniu dominującej pozycji Stanów Zjednoczonych na półkuli zachodniej.

Stało się to widoczne, kiedy amerykańscy osadnicy zaczęli zajmować tereny ogromnej prowincji meksykańskiej - Teksasu, ogłaszając ją osobną republiką (1836), i udaremniając meksykańskie próby jej odbicia. W 1845 r. Stany Zjednoczone zaanektowały Teksas i rozpoczęły wojnę (1846-48), w wyniku której Meksyk zmuszony został do oddania obszarów Nowego Meksyku i Kalifornii.

Odkrycie złota w Kalifornii (1848 r.) spowodowało „gorączkę złota" i przyspieszyło kolonizację wybrzeża Pacyfiku. Sukcesywne powstawanie nowych stanów sprawiło, że coraz głośniej zaczęto mówić o problemie niewolnictwa. Wprawdzie było ono ograniczone do południowych stanów, jednak południowcy usiłowali przenosić je na zachód. Na początku XIX wieku opinia publiczna Stanów Zjednoczonych zwróciła się przeciwko niewolnictwu, zabronione zostało sprowadzanie niewolników z Afryki, podjęto również starania zmierzające do osiedlenia Murzynów amerykańskich w Liberii, afrykańskim państwie utrzymującym stosunki z Ameryką.

Podział społeczeństwa

Jednak nastroje na południu stopniowo zmieniały się wraz z rozwojem ogromnych plantacji bawełny, których funkcjonowanie wydawało się zależeć od dostępności dużej ilości taniej siły roboczej. Przemysłowa Północ i rolnicze Południe wykształciły różne typy społeczeństwa, które dzielił między innymi stosunek do niewolnictwa.

Pierwszy kryzys miał miejsce, kiedy Missouri, stan, w którym dozwolone było posiadanie niewolników, wystąpił o przyjęcie do Stanów Zjednoczonych. Wywołało to liczne głosy sprzeciwu, jednak w 1820 r. wydano zgodę na przyłączenie Missouri, w zamian za istotne ograniczenia dotyczące rozprzestrzeniania niewolnictwa.

W latach 30. XIX wieku nastąpiła aktywizacja ruchu abolicjonistów (przeciwników niewolnictwa) na Północy. Niektórzy z jego bardziej radykalnych członków nie tylko nawoływali do zniesienia niewolnictwa, lecz pomagali czarnym uciekinierom z Południa bezpiecznie dotrzeć do Kanady. Niektórzy z abolicjonistów, na przykład John Brown, gotowi byli nawet do użycia przemocy i nawoływali niewolników z Południa do buntu. Debata polityczna na temat niewolnictwa dotyczyła nie tyle jego zniesienia - niewolnictwo było prawnie usankcjonowane na Południu - co zahamowania jego rozprzestrzeniania się na inne stany. W połowie lat 50. XIX wieku otwarta wojna domowa pomiędzy zwolennikami i przeciwnikami niewolnictwa w stanie Kansas zintensyfikowała tę debatę i doprowadziła do utworzenia nowej partii, republikanów. Republikanie uważali, że rząd federalny powinien użyć swojej władzy do zniesienia niewolnictwa na terenie całego kraju.

Wybór republikanina, Abrahama Lincolna, na fotel prezydenta w 1860 roku był nie do przyjęcia dla południowych stanów, które postanowiły wystąpić ze Stanów Zjednoczonych. Stało się to bezpośrednią przyczyną wojny secesyjnej.

Początki Stanów Zjednoczonych - WAŻNIEJSZE DATY

1789

George Washington zostaje pierwszym prezydentem Stanów Zjednoczonych

1803

Stany Zjednoczone kupują Luizjanę od Francji

1812-14

Wojna amerykańsko-angielska

1819

Zakup Florydy od Hiszpanii

1820

Kompromis Missouri

1823

Ogłoszenie doktryny Monroe

1836

Oddzielenie Teksasu od Meksyku

1845

Aneksja Teksasu

1846-48

Wojna pomiędzy Stanami Zjednoczonymi a Meksykiem

1854-58

Konflikt na tle niewolnictwa w stanie Kansas

1855

Założenie Partii Republikańskiej

1859

John Brown usiłuje zdobyć arsenał w Harpers Ferry w Wirginii, a po schwytaniu zostaje skazany na śmierć

1860

Wybór Abrahama Lincolna na prezydenta

1861-65

Wojna secesyjna

Podobne prace

Do góry