Ocena brak

Platan klonolistny

Autor /Apolinary Dodano /03.02.2012

 

Wygląd: Bardzo okazale, potężne drzewo liściaste o wysokości ponad 30 m, a w korzystnych warunkach - nawet ponad 40 metrów. Korona bardzo szeroka i wysoko sklepiona, często także wieloczęściowa, u starych drzew -olbrzymich rozmiarów, Pień na ogół dość prosty i prawie zawsze widoczny do polowy korony, dlatego sprawia wrażenie bardzo wysokiego,

Kora początkowo szarobrunatna lub jasnobru-natna, później odpada cienkimi, bardzo dużymi. okrąglawymi piatami, które pozostawiają jasnoźółte plamy. Pędy bladozielone lub bru-natnawe, początkowo gęsto, filcowata owłosione. Pączki owalne, około 7 mm długości, czerwonobrunatne, z lekko zagiętym wierzchołkiem.

Liście skrętoległe (różnica w stosunku do podobnie wyglądających gatunków klonu!), o długości 15-20 cm długości i niekiedy nawet nieco szersze niż dłuższe, w sumie w zarysie okrągławe, jednak podzielone dłoniasto na trzy do pięciu, a nawet do siedmiu niejednakowo dużych, szerokich trójkątnych klap, które są wcięte najwyżej do połowy blaszki. Górna powierzchnia liścia gładka, błyszcząca i zielona, dolna - jaśniejsza i przewaznie naga. Kwiaty w kulistych główkach. Kwiatostany męskie żółtawe, żeńskie w porze kwitnienia żółtawe i karminowoczerwone. Owocostany także kuliste, brunatne, zwisają, pojedynczo lub parami, na długich szypuł-kach.

Występowanie: W Europie Środkowej bardzo często sadzony jako drzewo parkowe, także w alejach i na ulicach.

Okres kwitnienia: Maj.

Uwagi ogólne: Pochodzenie tego pospolitego w miastach drzewa jest przedmiotem sporu fachowców. Wieiu widzi w nim mieszańca płatana wschodniego (Plaianus orieniaiis) z platanem zachodnim [Plaianus occidentatis) - oba gatunki przedstawiono na str. 166 - inni uważają go jedynie za odmianę albo formę uprawną pierwszego z wymienionych gatunków.

Za mieszańcową naturą omawianego tu płatana przemawia między innymi to. ze na długich, zwisających szypułkach rozwijają się przeważnie tylko po dwa kuliste owocostany, podczas gdy u gatunków rodzicielskich jest ich zawsze albo trzy, albo tylko jeden. Pod tym względem opisywana tu forma stoi rzeczywiście dokładnie pomiędzy domniemanymi gatunkami rodzicielskimi, o czym można się łatwo przekonać, ponieważ charakterystyczne kuliste owocostany widać na drzewach także w zimie.

Z kolei za tym, aby platan klonolistny uznać tylko za szczególną odmianę piatanu wschodniego, przemawia sposób ukształtowania jego wielkich liści. Pod względem wielu cech, szczególnie - kroju liścia, są one takie same, jak u Platanus orientalis i mają właściwie niewiele wspólnego z liśćmi Plaianus occidentatis o płytkich zatokach i bardzo szerokich klapach.

Ponadto pęczki włosków w katach nerwów liściowych zanikają w ciągu lata dokładnie tak samo, jak u płatana wschodniego. Inna zasługująca na uwagę cecha - tylko u płatana klonolistnego i płatana wschodniego kora odpada wielkimi, nieregularnymi płatami; u płatana zachodniego są to zawsze małe kawałki, przeważnie mniejsze od dłoni.

Platan klonolistny jest drzewem dość szybko rosnącym i na ogół przerasta oba wymienione gatunki, Znosi on wyraźnie lepiej, niż inne rośliny drzewiaste, silne zanieczyszczenie środowiska pyłami i spalinami i z tego powodu jest szczególnie chętnie sadzony w wielkich miastach przy ulicach i w parkach. Jego występowanie nie jest ograniczone tylko do Europy,

Osadnicy zabrali go ze sobą do Ameryki Północnej, gdzie na przykład w stanie Ontario spotyka się go często obok miejscowego Platanus occidentatis. Drewno płatana klonoliss-nego jest dość wytrzymałe i mocne. Brunat-nawa twardziel chętnie używana jest do sporządzania wysoko cenionych mebli. Okleiny pozyskiwane z bardzo jasnego bielu są z kolei powszechnie stosowane w intarsjach.

Podobne prace

Do góry