Ocena brak

Płat przedni przysadki mózgowej

Autor /evelynda Dodano /18.01.2012

W 4 tygodniu życia zarodka z ektodermalnej płytki przysadkowej powstaje płat przedni. Płytka przysadkowa stanowi część wysłanego ektodcrmą sklepienia zatoki ustnej (stomodeum). Ektoderma styka się tu z entodermą jelita głowowego i tworzy rozgraniczającą obie jamy błonę policzkowo-gardłową. Już w pierwszej polowie 4 tygodnia płytka przysadkowa przylegająca początkowo ściśle do cewy mózgowej rozrasta się silnie, fałduje się i wpukla ku tyłowi pod cewę mózgową, tworząc tzw. kieszonkę przysadkową (Rathkego). Wkrótce potem stykające się z kieszonką dno międzymózgowia, późniejsze dno komory III. grubieje. następnie tworzy wyrostek lejkowaty (processus infundibularis), który wierzchołkiem swym przylega do tylnej powierzchni kieszonki Rathkego. Wierzchołek ten następnie rozrasta się w maczugowa ty płat tylny (lobus posterior) przysadki. W związku z tym wyróżniamy kolbowato zgrubiały odcinek końcowy — właściwy płat tylny — i cieńszą, łączącą go z lejkiem szypułę przysadki. Do szypuły wnika zachyłek komory III mózgowia.

W czasie gdy zawiązuje się płat tylny, kieszonka Rathkego oddziela się od sklepienia pierwotnej jamy ustnej. Przez jakiś czas jest z nią połączona przewodem przysadkowo-gardłowym (ductus hypophyseopharyngeus). Przewód ten następnie zanika (u zarodka 26 mm), a utrzymuje się tylko jego część początkowa,

czyli początkowa część kieszonki Rathkego, która tworzy później tzw. przysadkę gardłową (hypophysis pharyngea), oraz część końcowa, z której powstaje płat przedni przysadki mózgowej. Wyjątkowo tylko mogą przetrwać również środkowe odcinki przewodu i utworzyć dodatkowe skupienia przysadkowej tkanki gruczołowej. W warunkach prawidłowego rozwoju między przysadką i błoną śluzową gardła powstaje trzon kości klinowej, przysadka zaś znajduje się w zagłębieniu siodła tureckiego tej kości. Czasem tylko w kości klinowej, w miejscu odpowiadającym przebiegowi przewodu przysadkowo-gardłowego, może utrzymać się kostny kanał czaszkowo-gardłowy (canaiis craniopharyngeus).

W czasie zanikania przewodu przysadkowo-gardłowego kieszonka Rathkego przekształca się w spłaszczony pęcherzyk, obejmujący swymi bocznymi skrzydłami płat tylny przysadki . W pęcherzyku tym wyróżniamy ścianę przednią (obwodową) i tylną oddzieloną od płata tylnego warstwą tkanki mezenchymatycznej. Ściana przednia rozrasta się następnie silnie  na grubość i j<j nabłonek tworzy liczne rozgałęzione pasma wśród sieci naczyń włosowatych zatokowych. W ten sposób zawiązuje się część główna płata przedniego (pars principalis lobi anterioris). Z górnej części pęcherzyka wyrastają później pasemka nabłonkowe na powierzchnię szypuły płata tylnego, dochodzące z reguły do dolnej granicy lejka. Pasma te są zawiązkiem tzw. części guzowej (pars tiiberalis) płata przedniego.

Ściana tylna pęcherzyka przysadki początkowo oddzielona od przedniej szczelinowatym światłem pęcherzyka, czyli jamą przysadki (cavum hypophysis), rozrasta się również, słabiej jednak niż ściana przednia. Z jej nielicznych krótkich pasemek nabłonkowych powstaną później drobne pęcherzyki i skupienia nabłonkowe części pośredniej (pars intermedia) płata przedniego, odpowiadającej płatowi pośredniemu przysadki niższych kręgowców. W tej części do końca 2 roku życia dziecka utrzymują się pozostałości jamy przysadki również w postaci pęcherzyków. Później jama ta zanika całkowicie. Wcześniej jednak z wyściełającego ją nabłonka bardzo często powstają drobne gruczoły śluzowe, wnikające swymi częściami wydzielniczymi do płata tylnego. U osób dorosłych występują one u mężczyzn w 49% przypadków, u kobiet w 78% (wg Rasmussena).

Podobne prace

Do góry