Ocena brak

PLANOWANIE UPOWSZECHNIENIA WIEDZY 0 ŻYWIENIU

Autor /niebieska Dodano /13.02.2014

Przy planowaniu upowszechniania wiedzy żywieniowej bierze się pod uwagę wiele czynników decydujących o luźniejszym jego jjowodzenhi. W ujęciu syntetycznym planowany program powinien zawierać odpowiedzi na pytania:

1)    dlaczego? - jaki jest cel upowszechniania, np. poprawa stanu odżywienia,

2)    komu? - kto będzie odbiorcą przekazywanej wiedzy żywieniowej;

3)    kto? - jakie osoby i instytucje będą realizowały proces upowszechniania:

4)    co? - jaki jest zakres treści, które mają być przekazywane;

5)    skąd? - z jakich źródeł pochoczić będą przekazywane informacje żywieniowe (np. czasopisma, podręczniki naukowe);

6)    jak? - jakie powinny być stosowane metody edukacyjne.

Do istolnych przy czyn, dla których należy upowszechniać wiedzę o żywieniu, należ;) m.in.:

o nieprawidłowe nawyki, tradycje i zwyczaje żywieniowe: o stosunkowo mała wiedza żywieniowa, zwłaszcza dzieci, młodzieży, osób dorosłych i starszych, u osób o niskim statusie społeczno-ekonomicznym i o niskim poziomic wykształcenia ogólnego: o częste występowanie schorzeń na tle wadliwego żywienia (otyłości, chorób układu krążenia i układu pokarmowego, nadciśnienia, cukrzycy, niektórych typów nowotworów):

o trudności w wyborze żywności oferowanej w sklepach, spowodowane bogatym asortymentem produktów, niezrozumieniem informacji umieszczonej na ich opakowaniach i nierzadko niewłaściwym oznakowaniem;

o nieodpowiednia, mylna reklama środków spożywczych;

o mody żywieniowe; panujące i pojawiające się, szczególnie w środowisku młodych ludzi;

o nieprawdziwe, błędne informacje przekazywane przez środki masowego przekazu. szczególnie przez telew izję cieszącą się w społeczeństwie wy sokim stopniem wiarygodności.

Cele upowszechniania powinny być zawsze odrębnie formułowane dla każdej grupy, choć niektóre mogą mieć stosunkowo uniwersalny charakter.

Popularyzacją wiedzy żywieniowej powinno się objąć wszystkie grupy ludności. W pierwszej kolejności powinna jednak być ona adresowana do: osób szczególnie zagrożonych niedoborami składników odżywczych, tj. dzieci i młodzieży, osób starszych, kobiet ciężarnych i karmiących.

Upowszechnianiem wiedzy żywieniowej powinno się zajmować przede wszystkim szkolnictwo oraz pozaszkolne placówki oświatowe, a zajęcia powinny prowadzić specjalnie przeszkoleni nauczyciele, najlepiej absolwenci kierunków studiów technologia żywności i żywienie człowieku lub dietetyka, ewentualnie inne osoby z odpowiednimi kwalifikacjami, np. instruktorki żywienia lub gospodarstwa domowego, pielęgniarki, dietetyczki.

Warunkiem skuteczności popularyzowania zasad prawidłowego żywienia jest właściwy dobór przekazywanych treści. Powinien on być uzależniony od rozmaitych potrzeb odbiorców (na poziomic kraju, określonych grup ludności oraz indywidualnym) i zdolności percepcyjnych grup oraz poszczególnych osób, do których mają być one kierowane, a także od możliwości przekazu wiedzy, odpowiednio limitowanych czasem, warunkami finansowymi i tcchniczno-lokalowymi. Dla właściwego przekazywania tych treści niezbędne jest korzystanie z różnych żródcl na temat aktualnego stanu wiedzy o racjonalnym żywieniu oraz z pomocy dydaktycznych. Konieczność stałego aktualizowania przekazywanych treści wynika z bardzo dynamicznego rozwoju nauki o żywieniu człowieka, a także z istotnych zmian w stylu życia różnych grup ludności, co między innymi wpływa na zmiany zapotrzebowania na energię i składniki odżywcze.

Efektywna realizacja celów popularyzacji wiedzy żywieniowej możliwa jest dzięki przestrzeganiu w całym jej procesie określonych zasad postępowania dydaktycznego. Zasady te odnoszą się do wszystkich etapów poznania: zmysłowego (przez obserwację, dotyk, smak, powonienie), myślowego (przez tworzenie pojęć, poznawanie wzajemnych zależności, formułowanie hipotez) oraz praktycznego (przez wykorzystywanie vicdzy w praktyce). Spośród wiciu klasyfikacji, najbardziej uniwersalna wyszczególnia 7 zasad postępowania dydaktycznego:

zasada poglądowości -odpowiada pierwszemu etapowi poznania przez, bezpośrednie poznawanie rzeczywistości, oparte na obserwacji, pomiarze i rozmaitych czynnościach praktycznych oraz kontakt z wiedzą przekazywaną w postaci wykresów, schematów lub obrazów:

o zasada stopniowania nudności - uwzględnia zróżnicowanie zdolności i poziomu wiedzy, nakazując przechodzenie od treści łatwiejszych do trudniejszych, dostosowywanie tempa pracy oraz języka do możliwości percepcyjnych odbiorców:

o zasada świadomego i actywnego udziału - wiąże się z pobudzaniem ciekawości

i motywowaniem do aktywności na zajęciach:

o zasada systematyczności - odnosi się do uporządkowania treści programowych. spójności i logiczności programu oraz pracy nauczyciela i odbiorcy.

o zasada utrwalania wiadomości i umiejętności - nakazuje powtarzanie materiału. kontrolę wyników edukacji oraz przekształcanie umiejętności w nawyki;

o zasada wiązania teorii z praktyką - przewiduje samodzielne posługiwanie się zdobytą wiedzą w procesie kształcenia oraz w życiu prywatnym i zawodowym;

0    zasada operatyw ności - sprowadza się do kojarzenia nabytej wcześniej wiedzy i umiejętności z różnych działów żywienia i stosowania jej w rozmaitych, nowych sytuacjach, oraz stymulowania aktywności.

Skutecznemu nauczaniu sprzyja posługiwanie się rozmaitymi formami i    metodami dydaktycznymi, dostosowanymi do potrzeb, poziomu i możliwości danej grupy odbiorców itp.

Fakt, że w populacjach lud/kich mniej więcej w zbliżonych proporcjach występują wzrokowcy, słuchowcy albo czuciowcy. czyli osoby, których preferencyjny system sensoryczny opiera się w pierwszym rzędzie, odpowiednio, na zmysłach: wzroku, słuchu oraz smaku, powonienia i dotyku, uzasadnia znaczenie i potrzebę łączenia kilku metod. np. wykładu z pokazem i dyskusją czy pogadanki z ćwiczeniami praktycznymi. Metody werbalne oparte na słownym przekazie (wykłady, prelekcje, pogadanki, odczyty) zazwyczaj nie należą do bardziej efektywnych. Zwiększenie zainteresowania i pobudzenie aktywności słuchaczy daje uczestnictwo w dyskusji Z kolei metodą ćwiczeń praktycznych, wysoce efektywną. najlepiej realizuje się zasady: poglądowości. aktywnego uczestniczenia w procesie kształcenia, utrwalania i wiązania wiedzy z praktyką. Do aktywizujących form nauczania należą też zajęcia prowadzone nowoczesnymi metodami. takimi jak: „burza mózgów”, dyskusja wielokrotna, metoda sytuacyjna, metoda inscenizacji, czy metody wykorzystujące karty ewaluacyjne i mapy mentalne. Zajęcia te. polegające na stworzeniu tzw. sytuacji problemowej, zmuszają uczestników do samodzielnego myślenia, rozwiązywania bardziej skomplikowanych zagadnień, dokonywania oceny zdarzeń i prawidłowego wnioskowania oraz podejmowania właściwych decyzji

Szczególną rolę w upowszechnianiu wiedzy o racjonalnym żywieniu odgrywają pomoce dydaktyczne. Przy właściwym ich wykorzystaniu (odpowiednia ekspozycja i moment wprowadzania, właściwe skomentowanie, dostatecznie długi kontakt, odpowiednia, nie za duża liczba) można znacznie podnieść skuteczność przyswajania wiedzy.

 

Podobne prace

Do góry