Ocena brak

Plan Marshalla – cele, zakres, efekty

Autor /Patryk0909 Dodano /06.01.2012

5 czerwca 1947r. Marshall w przemówieniu wygłoszonym w Uniwersytecie Harvarda wezwał rządy państw europejskich do opracowania wspólnego programu gospodarczego w celu wzmocnienia kondycji i odzyskania pozycji starego kontynentu. Plan polegał na propozycji wykorzystania środków finansowych, towarów i urządzeń przemysłowych pochodzących z USA dla zapobieżenia dalszemu upadkowi gospodarki europejskiej, a następnie na uruchomieniu ścisłej współpracy ekonomicznej między państwami kontynentu.

Marshall jednocześnie przestrzegł kraje europejskie przed wykorzystywaniem kryzysu dla własnych celów politycznych.

12 lipca 1947r. na konferencji Paryskiej USA zaproponowało delegacjom państw europejskich podjęcie działań, w wyniku których w ciągu trzech, czterech lat miałby nastąpić wzrost produkcji, zrównoważenie budżetów, ograniczenie restrykcji dewizowych i handlowych, aż do zupełnego zniesienia, w ciągu dziesięciu lat taryf celnych(takie były z założenia cele planu Marshalla). Stany Zjednoczone miałyby dostarczyć Europie konieczne surowce, towary i urządzenia przemysłowe w celu uruchomienia istniejących zakładów produkcyjnych.

Z racji faktu, że każde państwo miało trochę odmienne interesy osiągnięcie kompromisu co do dokładnej formy pomocy ze strony USA było trudne.

22 września 1947 roku Komitet Europejskiej Współpracy Gospodarczej przekazał administracji USA projekt czteroletniego programu odbudowy gospodarki państw uczestniczących w konferencji paryskiej.(Zakres pomocy). W konferencji uczestniczyły:

Austria, Belgia, Dania, Francja, Grecja, Holandia, Irlandia, Islandia, Luksemburg, Norwegia, Portugalia, Szwajcaria, Szwecja, Turcja, Wielka Brytania i Włochy.

Amerykanie zaakceptowali ten program, wprowadzili jednak do niego pewne zmiany. Np. kraje europejskie chciały pomocy finansowej w wysokości 19,3 mld dolarów, amerykanie natomiast przyznali 17 mld.

4 kwietnia 1948 roku prezydent Truman podpisał ustawę o współpracy gospodarczej, przewidującej przyznanie państwom europejskim pomocy finansowej i ekonomicznej na okres 4 lat, co zapoczątkowało okres realizacji Europejskiego Planu Odbudowy, czyli Planu Marshalla.

Plan Marshalla realizowany był od 4 kwietnia 1948 roku do 30 czerwca 1952 roku. Łączna wysokość środków przyznanych do 30 czerwca 1952 roku zamykała się sumą ok. 13,9mld dolarów. Dzięki pomocy technologicznej, pobudzeniu inwestycji oraz reformom gospodarczym i walutowym zwiększała się produkcja przemysłowa krajów objętych planem, osiągając w 1949 r. 110% wartości produkcji z 1938r., a w 1951r. 134% tej wartości.

W 1949r. ogólne obroty handlowe państw Europy Zachodniej uległy podwojeniu, zrównoważyły się budżety, zredukowały stopy inflacji, osiągnięto wewnętrzną stabilizację finansową.

Plan Marshalla łączył interesy amerykańskie z europejskimi, ponieważ środki przyznane przez USA były w zasadzie przeznaczane na zakup towarów i surowców amerykańskich.

Plan Marshalla zawierał także ekonomiczne i polityczne przesłanki integracji państw europejskich.

16 października 1948r. kraje OEEC(Komitetu Europejskiej Współpracy Gospodarczej) podpisały układ w sprawie wewnątrzeuropejskich transakcji płatniczych i rozliczeniowych. Polegało to na tym, że jeśli jeden kraj miał nadwyżkę, zobowiązywał się pomagać krajowi, który miał deficyt. Ingerencja USA polegała na tym, że kraje tego nie przestrzegające musiały się liczyć z ograniczeniem pomocy ze strony USA.Dało to podwaliny późniejszej integracji europejskiej.

Do góry