Ocena brak

"Pieśń Filaretów" - streszczenie

Autor /jopek Dodano /08.03.2011

Filomaci i filareci W roku 1811 wspólnie z najbliższymi przyjaciółmi - Tomaszem Zanem, Janem Czeczotem, Józefem Jeżowskim, Onufrym Pietraszkiewiczem, Franciszkiem Malewskim - Mickiewicz założył tajne Towarzystwo Filomatów (Miłośników Nauki), a następnie Towarzystwo Filaretów (Miłośników Cnoty). Stowarzyszenia te, prowadząc zróżnicowane formy pracy samokształceniowej, miały na celu przygotowanie młodzieży do działalności w różnych dziedzinach życia narodu pozbawionego własnej państwowości. Pierwszym znaczącym doświadczeniem stał się, więc dla Mickiewicza udział w młodzieżowym "związku bratnim", w którym zdobywał umiejętność kierowania tajną organizacją, pisania dokumentów programowych oraz posługiwania się literaturą i towarzyską zabawą w celach patriotyczno-wychowawczych. Literackim wyrazem tej atmosfery i doświadczeń stała się m. in. Pieśń filaretów (1820), a najogólniejszym programem ideowym "Oda do młodości" (1820).

"Pieśń Filaretów" Utwór utrzymany w tonie klasycznej retoryczności, pieśń biesiadna (według przypisu autora pierwsza strofa jest naśladownictwem burszowej, tzn. wesołej studenckiej, pieśni niemieckiej), w której uczta staje się okazją do wezwań i pouczeń.

Rozpoczyna go zwrotka wprowadzająca w atmosferę wesołej zabawy: "Hej użyjmy żywota! Wszak żyjem tylko raz;" Następne jednak zwrotki coraz wyraźniej odsłaniają istotny, patriotyczno-rewolucyjny, ładunek ideowy. W trzeciej strofie natrafiamy na pochwałę wszystkiego, co polskie, narodowe (" śpiew narodowy", "polski ... miód" i "bratni ród"). Kolejne są bezpośrednimi zwrotami podmiotu lirycznego, utożsamiającego się ze społecznością grup filareckich, do studentów: filologii (w. 9 - 16), prawa (w.17 - 24), chemii (w. 25 - 32), matematyki i fizyki (w. 33 - 40), by każdy z nich - zgodnie z ideałami stowarzyszenia (hasła: Ojczyzna, Nauka, Cnota; Męstwo, Praca, Zgoda) - "Mierzył siły na zamiary, Nie zamiar podług sił." "Bo gdzie się serca palą, Cyrklem uniesień duch, Dobro powszechną skalą, Jedność większa od dwóch.". Cytowane wersy (w. 41 - 48) są najpiękniejszymi i prawdziwie romantycznymi strofami pieśni, która zyskała sobie szeroką popularność wśród młodzieży wileńskiej.

Przyjaciele Mickiewicza (Jan Czeczot, Tomasz Zan, Ignacy Domeyko) z entuzjazmem ją propagowali uznając za doskonały pomysł, by patriotyczno-rewolucjne hasła "Ody do wolności" upowszechniać pod płaszczykiem wesołej piosenki anakreontycznej. Styl pieśni charakteryzuje nasycenie licznymi zdaniami w trybie rozkazującym, wykrzyknikowymi i retorycznymi oraz zwroty bezpośrednio skierowane do adresata, tj. filomatów, żartobliwy ton ("Jego Newtońska Mość"; "Archimed był ubogi, Nie miał gdzie oprzeć stóp") oraz prosta budowa (czternaście zwrotek czterowersowych, połączonych rymem krzyżowym odpowiednio żeńskim i męskim).

Podobne prace

Do góry