Ocena brak

PIELGRZYM POLSKI. Pismo polityczne i literackie

Autor /ebbm89 Dodano /14.03.2012

PIELGRZYM POLSKI. Pismo polityczne i literackie, jedno z pierwszych czasopism W. Emigracji, wyd. nieregularnie w Paryżu od 4 XI 1832 do grudnia 1833 przez E. Januszkiewicza, red. przez tegoż, w 2 kwartale 1833 przez A. Mickiewicza, przy współpracy B. Jańskiego, od 1 VII przez Jańskiego; początkowo (dla ominięcia franc. przepisów fiskalnych) każdy „półarkusz" miał postać os. broszurki, zatytułowanej nazw. wybitnego Polaka. Skromne pisemko informacyjne, za redakcji Mickiewicza (15 półarkuszy), podwoiwszy objętość, nabrało charakteru programowego. Redaktor wypełniał niemal całkowicie łamy pisma, publikując artykuły zasadnicze (m. in. O partii polskiej, Konstytucja trzeciego maja, Obezpolitykow-cach i o polityce „Pielgrzyma", O przyszłym wielkim człowieku), wystąpienia polemiczne, recenzje, notatki; tekstów nie podpisywał, udało się jednak ustalić bezsporne autorstwo 26 pozycji (w tym 4 sprzed objęcia redakcji, m. in. prospekt „swego" P.P. z 20 III 1833) i prawdopodobne czterech. Poeta rozwijał i przekładał na język publicystyki ideologię —> Ksiąg narodu polskiego i pielgrzymstwa polskiego, stosując jej ogólne wskazania do konkretnych polit. problemów emigracji, kraju i Europy. Podkreślając nierozdzielność sprawy pol. i eur., głosił wspólnotę ludów sprzymierzonych przeciw rządom, wyższość „rozumu rodu ludzkiego", w którym do głosu dochodzi zbiór, „czucie", nad jednostkowym rozsądkiem, egzaltacji patriot. nad rachubami polit., odpowiedzialność jednostki za naród, także zą jego historię. Szczególną misję Polski wyprowadzał z jej ducha nar., który wyraża się w umiłowaniu wolności i w gotowości do ofiar; w emigracji widział bojowników o wolność powsz., których spory (wyśmiał je z pobłażliwym humorem w rzekomym nrze „Gazety Województwa Szawelskiego" z 1899) ucichną w obliczu bliskiej już rewolucji. Bronił sensu wszelkich, także nieudanych, zrywów wolnościowych, jak wyprawy besansońskiej grupy emigrantów do Niemiec i J. Zaliwskiego do kraju. Obok publikacji własnych (też m. in. notatka kryt. o t. 3 Poezji Słowackiego) zamieścił w P.P. bliską mu ideowo rozprawę K. Brodzińskiego O narodowości Polaków z 1831, fragmenty wstępu Ch. de Montalemberta do franc. przekł. Ksiąg oraz rei. i patriot. wiersze K. Gaszyńskiego, A. Goreckiego, H. Kajsiewicza, S. Witwickiego.

Mickiewiczowski P.P. zyskał uznanie i znaczną popularność; atakował go „Pamiętnik Emigracji Pol." M. Podczaszyńskiego i M. Mochnackiego oraz przedstawiciele radykalnej lewicy, niechętni kat. nastawieniu pisma (nazywanego „pobożnym" lub „jezuickim") i idealizacji tradycji przedrozbiorowej Rzplitej. Przekład franc. kilku art. Mickiewicza ogłosiły „Souvenirs de la Pologne" 1833, osiemnastu - W. Mickiewicz w wyborze pism polit. ojca La politique du XIX* siecle 1870; 13 art. znalazło się w t. 4 Pism 1844.

Teksty Mickiewicza w t. 6 Wyd. Sejmowego (oprac. S. Pigoń), W. 1933, i t. 6 Wyd. Jubileuszowego (oprać. L. Płoszewski), W. 1955. B. GUBRYNOWICZ Współpracownictwo Mickiewicza w ,,P.P. ", „Pam. Tow. Lit. im. A. Mick." 1898, s. 355-367; S. PIGOŃ Program polityczny „P.P.", w: Zawsze o Mm, Kr. 1960 (toż w Wyd. Sejmowym,

Zofia Lewinówna

Podobne prace

Do góry