Ocena brak

Pięciornik gęsi

Autor /florida Dodano /22.02.2013

Jest to bylina z rodziny Różowatych (Rosaceae), niemal kosmopolityczna, rozpowszechnionaw Europie z wyjątkiem pomocnych krańców, w Azji i Ameryce Północnej, a sporadyczniew innych częściach świata. W Polsce bardzo pospolita na całym niżu i w niższych partiachgórskich. Tworzy często duże skupienia na wilgotnych pastwiskach, przy rowach i w pobliżudomostw.Pięciornik gęsi wydaje rozłogi długie do 1 m, zakorzeniające się. W węzłach rozłogów wyrastająnowe rozety liści i żółte, promieniste kwiaty na długich szypułkach. Liście pierzastodzielne,od spodu srebrzyste owłosione, od czego wywodzi się inna nazwa tej rośliny - srebrnik.

Surowiec. Do celów leczniczych zbiera się od maja do sierpnia w okresie zakwitania liście,kwiaty i rozłogi bez korzeni i suszy w suszarniach naturalnych w cieniu i przewiewie. Otrzymujesię jako surowiec leczniczy ziele pięciornika gęsiego (syn. -ziele srebrnika), Herba Anserinae.

Podstawowe związki czynne. Ziele zawiera około 6% garbników typu mieszanego, flawonoidy(m.in. kemferol, kwercetynę, mirycetynę i kwercytrynę), leukodelfinidynę, sytosterol,alkohol cerylowy, kwas bursztynowy i kwas askorbowy (witamina C), około 0,22% choliny,histydyny i betainy, nie określoną bliżej substancję gorzką i sole mineralne.

Działanie. Ze względu na znaczną zawartość garbników wyciąg z ziela działa przeciwbiegunkowe,zmniejsza stan zapalny błon śluzowych i hamuje drobne krwawienia z naczyń włosowatych.Flawonoidy, zwłaszcza kwercetyna, a także obecna w surowcu w małych ilościachwitamina C poprawiają stan i uszczelniają ściany naczyń krwionośnych oraz działają rozkurczowona mięśnie gładkie przewodu pokarmowego, oskrzeli i naczyń wieńcowych.Zawarte w zielu niewielkie ilości goryczy pobudzają łagodnie wydzielanie soku żołądkowegoi poprawiają czynność przewodu pokarmowego. Wywierają korzystny wpływ na czynnośćwątroby i wydzielanie żółci. Obserwuje się również działanie rozkurczowe na mięśnie gładkieprzewodu pokarmowego i macicy, szczególnie wyraźne w stanach ich nadmiernego skurczu.Przy zbyt niskim napięciu podnoszą je do poziomu fizjologicznego.

Działania niepożądane. Przetwory z pięciornika podawane w zalecanych dawkach leczniczychnie wywołują objawów szkodliwych. Większe dawki mogą spowodować nudności i zaparcia.

Zastosowanie. Odwary z ziela pięciornika gęsiego stosuje się w biegunkach, zaburzeniachtrawiennych z bólami brzucha i pęcherzyka żółciowego, ze wzdęciami, odbijaniem, kolką jelitowąi nieregularnymi wypróżnieniami, w niedoborze soku żołądkowego i żółci, a także w bolesnymmiesiączkowaniu oraz w początkowym okresie niewydolności wieńcowej.

Przetwory. Odwar z ziela pięciornika gęsiego: 1 łyżkę ziela zalać 1 szklanką wody gorącej,ogrzać do wrzenia i gotować łagodnie pod przykryciem 3 min. Odstawić na 10 min i przecedzić.Pić po 1/4-1/2 szklanki 2-3 razy dziennie po jedzeniu w zaburzeniach trawiennych bądźw bolesnym miesiączkowaniu.Zioła przeciwastmatyczne: zmieszać równe ilości ziela pięciornika gęsiego, korzenia mydlnicy,korzenia prawoślazu, ziela tymianku (lub macierzanki), owoców anyżu (lub kopru włoskiego)i porostu islandzkiego. Zalać 1 łyżkę ziół 1 1/2 szklanki wody ciepłej i odstawić na 1godz. do napęcznienia. Następnie ogrzać powoli pod przykryciem do wrzenia (nie gotować).Odstawić na 5 min i przecedzić. Pić 3-4 razy dziennie po 1/2 szklanki po jedzeniu jako środekwykrztuśny, rozkurczowy i bakteriobójczy w astmie i anginie.Zioła wątrobowe: zmieszać po 50 g ziela pięciornika gęsiego i ziela szanty oraz po 25 g zielarzepiku, ziela krwawnika, kwiatów rumianku, korzenia lukrecji oraz korzenia cykorii. Zalać2 łyżki ziół 2 1/2 szklanki wody ciepłej i gotować łagodnie pod przykryciem 3 min. Odstawićna 10 min i przecedzić do termosu. Pić 2/3 szklanki 3 razy dziennie na 1 godz. przed jedzeniemjako środek żółciopędny i poprawiający trawienie.Zioła wątrobowe dla ozdrowieńców: zmieszać po 50 g ziela pięciornika gęsiego, ziela fiołkatrójbarwnego i korzenia cykorii oraz po 25 g liści mięty pieprzowej, kory wierzbowej i liści ruty.Zalać 11/2 łyżki ziół 2 szklankami wody wrzącej i odstawić pod przykryciem na 20 min.Następnie przecedzić. Pić 3-4 razy dziennie po 1/2 szklanki między posiłkami po przebytymwirusowym zapaleniu wątroby w końcowym okresie 5-8 miesięcy zdrowienia. Także w nieżycieżołądka i jelit oraz dróg żółciowych.Zioła w nieżycie żołądka i jelit: zmieszać po 30 g ziela pięciornika gęsiego, ziela nostrzyka,kłącza tataraku i liści mięty pieprzowej. Zalać 1 łyżkę ziół 1 szklanką wody wrzącej i gotowaćpowoli pod przykryciem 2 min. Odstawić na 10 min i przecedzić. Pić 2 razy dziennie po 1/2szklanki po jedzeniu w zaburzeniach trawiennych.Cholagogum (Nattermann, RFN), krople zawierające wyciągi z 10 ziół i mieszaninę fosfolipidów.Stosuje się w zapaleniu pęcherzyka żółciowego, kamicy żółciowej oraz przewlekłychschorzeniach wątroby i trzustki.

Podobne prace

Do góry