Ocena brak

Petersburg

Autor /Sasza Dodano /31.01.2012

Największy port i drugie co do wielkości miasto Rosji jest czaru­jącym zakątkiem, którego klasycystyczne budowle wzniesione zostały według projektów francus­kich i włoskich architektów. Zawiła sieć kanałów z widoczną na każdym kroku kulturalną spuścizną po czasach świetności sprawiła, że miastu nadano przydomek Wenecja Północy.
Sankt Petersburg - często zmieniające swą na­zwę miasto kanałów i mostów, rozciągnięte na 100 bagnistych wysepkach - jest oddalony o mniej więcej 160 kilometrów od granicy z Fin­landią. Wiele wysepek zdołano połączyć, realizu­jąc program intensywnego osuszania terenów pod zabudowę miejską.
Zespół miejski zajmuje obszar około 1439 km2. Zamieszkuje go wraz z przedmieściami około sze­ściu milionów ludzi - prawie wyłącznie ludność rdzennie rosyjska. W pewnym okresie największą grupę mniejszości narodowej stanowili Żydzi (4%) i Ukraińcy (2,5%), jednakże obecnie, od czasu upadku komunizmu i w obliczu coraz większej licz­by inwestycji zagranicznych, sytuacja ta zaczyna się zmieniać i ludność Petersburga staje się coraz bardziej zróżnicowana pod względem etnicznym.
Warunki naturalne.
Sankt Petersburg ma bardziej zróżnicowany kli­mat niż inne części Rosji. Zimy w Sankt Peters­burgu są stosunkowo łagodne, ze średnią tempe­raturą w styczniu sięgającą -8°C, natomiast lata są chłodne ze średnią temperaturą 18°C odnotowaną w lipcu.
Miasto leży nad Zatoką Fińską w delcie Newy - krótkiej rzeki o szybkim nurcie, która bierze swój początek z jeziora-Ładoga w odległości 74 kilomet­rów na wschód od swego ujścia do morza. Każdej zimy Newa zamarza na cztery miesiące. Miasto jest narażone na powodzie - porywiste wiatry za­chodnie prą wody Bałtyku przez przypominającą lejek Zatokę Fińską ku centrum miasta. Destruk­tywne skutki powodzi są często spotęgowane, po­nieważ miasto jest położone nisko i brak w nim odpowiednich zabezpieczeń. Jako że miasto poło­żone jest na północy, w czerwcu i lipcu słońce zachodzi tuż poniżej horyzontu, tworząc półmrok
- tak zwane „białe noce".
Centrum kulturalne i naukowe.
Sankt Petersburg jest stosunkowo młodym mia­stem, założonym przez cara Piotra Wielkiego (1682-1725) w 1703 roku na ziemiach zabranych Szwedom w czasie wojny północnej. Car wiązał ogromne ambicje z założonym przez siebie mia­stem - planując uczynić je na wskroś nowoczesnym centrum gospodarczym i kulturalnym Rosji. Wizję tę udało mu się urzeczywistnić, a potęga miasta rosła nieustannie.
W 1712 roku stolicę Rosji formalnie przeniesio­no z Moskwy do Sankt Petersburga, a stało się to krótko przed tym, gdy miasto to zajęło miejsce Archangielska jako czołowego rosyjskiego portu, którą to pozycję zajmuje po dziś dzień. Poprzez resztę epoki carskiej Rosji aż do rewolucji paź­dziernikowej w 1917 roku miasto rozwijało się i przyciągało wszystkie wielkie postacie świata nauki i sztuki.
W roku 1914 miasto zmieniło nazwę na Piotrogród. W 1924 roku nazwę miasta jeszcze raz zmie­niono - tym razem na Leningrad. Wtedy Moskwie przywrócono status stolicy. Po upadku komunizmu w 1991 roku mieszkańcy Leningradu wypowie­dzieli się w głosowaniu za przywróceniem miastu jego pierwotnej nazwy - Sankt Petersburg.
Miasto to odegrało decydującą rolę w obydwu rosyjskich rewolucjach roku 1917, kiedy to woj­sko i olbrzymie masy robotników podniosły bunt przeciwko uciskowi i władzy caratu. Obalono cara Mikołaja II i w ciągu trzech dni powołano do życia Rząd Tymczasowy, który miał przejąć władzę w nowej rosyjskiej republice.
Najbardziej poruszającym wydarzeniem ery ko­munizmu było trwające około 900 dni oblężenie miasta przez wojska niemieckie w czasie II wojny światowej (1941-1944). Straciło wtedy życie ponad milion mieszkańców Leningradu.
Nowoczesne miasto.
Petersburg ma bardzo charakterystyczną zabudowę. Jednym z wyróżników jest to, że w centrum nie ma wieżowców - ich budowy zaniechano, ponie­waż cienka wierzchnia warstwa gleby uniemożli­wiała wykopanie głębokich fundamentów.
Historyczne centrum miasta usytuowane jest na lewym, (południowym) brzegu Newy i rozciąga się na wysepki położone przy wielkiej delcie. Naj­większe wyspy to: Wyspa Admiralicji. Wyspa Wa­silewskiej, Zajęcza i Wyspy Kirowskie. Pier­wotnym zamiarem Piotra I było wybudowanie na zdobytej Wyspie Zajęczej wielkiego portu morskie­go. W pobliżu miasta położone są znane miejsco­wości wypoczynkowe: Puszkin, Petrodworec, Pawłowsk, Siestrorieck, Zielonogorsk.
Zabytkowe centrum
Część Petersburga, w której mieści się wiele muze­ów, pomników, historycznych budowli i skwerów, jest mocno wpisana w historię i kulturę. Newski Prospekt - główna arteria, która powstała jeszcze za czasów Piotra Wielkiego, biegnie od zabudowań Admiralicji w kierunku wschodnim. Po drodze znajdują się pałace, kościoły, drogie sklepy, kawia­renki i teatry.
Główne instytucje kulturalne i naukowe są skon­centrowane w centrum miasta na lewym brzegu Newy. Najszacowniejsze z nich to Akademia Morska (założona w 1715 r.). Szkoła Inżynieryjna (1719), Szkoła Medyczno-Chirurgiczna (1733), Akademia Sztuk Pięknych (1757), Instytut Górni­czy (1773), Wojskowa Akademia Medyczna 1798 i Uniwersytet Sankt Petersburga (1819). Natomiast Biblioteka im. M. J. Sałtykowa-Szczedrina jest naj­bardziej wyróżniającą się placówką badawczą.

Wiele okazałych budowli publicznych Petersburga zaprojektowanych zostało przez francuskich i wło­skich architektów. Wśród najważniejszych można wymienić - Ermitaż - wybudowany w 1754 roku. Jest to jedno z największych muzeów sztuki w świecie i część jego zbiorów mieści się w byłym carskim Pałacu Zimowym. Inne słynne budowle to m.in. dwa sobory: Kazański (1801-11) i św. Izaaka, wzniesiony w latach 1818-1858, w którym obecnie mieści się muzeum, a także Twierdza Petropawłowska, zbudowana w latach 1703-1780, której pomieszczenia służyły niegdyś za carskie więzienie dla więźniów politycznych.
Główną siedzibą carów był w latach 1762-1917 Pałac Zimowy, którego zbudowanie zajęło prze­szło 50 lat.

W Pałacu Zimowym znajduje się część kolekcji Ermitażu, która liczy ponad 2,5 miliona eksponatów. Kolekcja znajduje się w pałacu i w trzech innych neoklasycystycznych budynkach, tj. w Wielkim Ermitażu, Małym Ermitażu i w Nowym Ermitażu, które wzniesione zostały według projektu Leo von Klenzego w latach 1839-1851.
Zbiory Ermitażu.
Najwspanialszą częścią zbiorów encyklopedycz­nych muzeum jest niewątpliwie jego kolekcja około 8000 dzieł twórców europejskich. Ten dział mu­zeum został w dużym stopniu powiększony za cza­sów panowania carycy Katarzyny Wielkiej (1762-1796), która nabyła wiele eksponatów o najwyższej wartości artystycznej.
Dział muzeum poświęcony wielkiemu malar­stwu europejskiemu ma w swych zbiorach ekspona­ty będące najznakomitszymi przykładami szkoły holenderskiej, hiszpańskiej,francuskiej i włoskiej. Może poszczycić się między innymi dziełami Leo­narda da Vinci, Rafaela, Caravaggia, Rembrandta, Rubensa, Nicolasa Poussiniego i El Greca.
Po rewolucji październikowej w 1917 roku, zbiory Ermitażu zasilone zostały pokaźną liczbą dzieł twórców współczesnych z prywatnych kolek­cji, wśród których znalazły się prace francuskich malarzy - Moneta, Renoira, Cezanne'a i Gauguina, jak również dzieła Vincenta van Gogha i Picassa.
Ermitaż w swoich zbiorach posiada też ogrom­ną kolekcję z kulturowego kręgu Bliskiego Wscho­du i Azji, która obejmuje między innymi tkaniny, zbroje, arrasy, porcelanę, monety, wyroby ze sre­bra, szlifowane kamienie szlachetne, wyroby z kości słoniowej, meble i biżuterię. Mieści się tu także cały dział poświęcony oryginalnej sztuce rosyjskiej i rękodzielnictwu.
Nadworni tancerze.
Za panowania carycy Anny (1730-1740) została założona słynna później na całym świecie szkoła baletowa Kirowa dla dzieci dworzan. Jest to jedna z najważniejszych, najsłynniejszych i najbardziej wpływowych instytucji tego typu na świecie. Szko­ła ta zajmowała najważniejszą pozycję w Rosji aż do 1944 r., kiedy to przeniesiono do moskiewskiego baletu Teatru Wielkiego jej głównego choreogra­fa. Leonida Ławrowskiego. i primabalerinę, Galinę Ułanową. Wtedy to palmę pierwszeństwa w świe­cie przejął od Kirowa Bolszoj. Pierwotnie carska Grupa Baletowa Kirowa miała swą siedzibę w Teatrze Wielkim Sankt Petersburga. W roku 1889 szkoła przeniosła się do Teatru Maryjskiego, któremu w 1920 roku nadano nazwę Teatru Opery i Baletu im. S. M. Kirowa.
Talenty z importu.
Pierwsi mistrzowie i choreografowie zespołu bale­towego byli obcokrajowcami. Wśród nich był Austriak Franz Hiverding 1710-1768, Włoch Gaspero Angiolini (1731-1803) i Francuz Charles Louis Didelot (1767-1837). W tym samym okresie największe gwiazdy zespołu, jak Marie Taglioni. Fanny Elssler. czy Lucile Grahn, pochodziły z Europy Zachodniej.
Mimo iż rosyjscy artyści zaczęli zdobywać coraz większą popularność, to właśnie Francuz Marius Petipa. który stworzył choreografię do Śpiącej kró­lewny (1890) i Jeziora łabędziego (1895). zdomi­nował scenę baletową Sankt Petersburga aż do czasu przejścia na emeryturę w 1903 roku. Naj­większe uznanie publiczności zdobyli nie Rosja­nie, ale włoscy tancerze, jak chociażby Virginia Zucchi (1849-1930). Enrico Cecchetti 1850-1928. Carlotta Brianza (1867-1930). Pierina Legnani (1863-1923).
Dopiero przy końcu XIX wieku dzięki tancer­kom takim jak Matylda Krzesińska (1872-1971) i Olga Preobrażeńska ( 1870-1962) rosyjscy tance­rze zaczęli cieszyć się uznaniem. Pierwszym rosyj­skim choreografem, który zdobył sławę w Teatrze Maryjskim (Kirowa), był Michaił Fokin.
Po rewolucji 1917 roku zespół Kirowa odważył się na przeprowadzenie kilku eksperymentów arty­stycznych, lecz później wrócił znów do tradycyjnej konwencji baletu. W latach 1951-1970 zespołem kierował Konstantin Sergiejew. w czasie kadencji którego zespół stracił swoich najlepszych tancerzy, m.in. Rudolfa Nuriejewa. Michaiła Barysznikowa i Natalię Makarowa. którzy zdecydowali się wy­emigrować na Zachód.
Z upadkiem państwa radzieckiego w 1991 roku. zespół Kirowa otworzył się na Zachód, ożywiając swój repertuar spektaklami autorstwa George'a Balanchine'a i Antony'ego Tudora.
Dziedzictwo carów.
W obu carskich rezydencjach usytuowanych w ol­brzymim parku - w pałacu Katarzyny (Jekaterynowskim; 1748-1762) i pałacu Aleksandrowskim (1792-1796) - znajdują się obecnie muzea państwo­we. Obydwie budowle zniszczone przez Niemców w czasie drugiej wojny światowej, później pie­czołowicie odrestaurowano.
To są tylko dwie majestatyczne budowle z wielu innych osobliwości, przy których koniecznie nale­ży przystanąć, zwiedzając Sankt Petersburg - mia­sto, które zrodziło się z ogromnych ambicji jedne­go z najpotężniejszych carów Rosji.
Różne kierunki rozwoju.
Mieszkalne bloki wielopiętrowe można znaleźć jedynie na przedmieściach miasta, tj. w porcie mor­skim Kronsztad, kurorcie letnim - Siestrorieck, i w miejscowościach, gdzie mieściły się kiedyś rezydencje carskie, w Pawłowsku. Petrodworcu. a także w Puszkinie. Petersburg, szczycący się wykształconą kadrą pracowniczą i długoletnimi tradycjami przemysłu, posiada bardzo" rozwinięty sektor przemysłowy. Miasto znane jest z produk­cji sprzętu elektrycznego i elektronicznego, turbin, chemikaliów, plastiku, gumy i oleju rafinowanego.
Najwięcej zakładów produkcyjnych ulokowa­nych jest wzdłuż brzegów Newy, w górę rzeki od centrum. Tutaj znajduje się też stocznia. Do głów­nych produktów eksportowych zalicza się maszy­ny, drewno, węgiel i markazyt. Importuje się nato­miast metalowe instalacje kanalizacyjne, maszyny, chemikalia, cukier, bawełnę i owoce.
Petersburg posiada pięć głównych stacji kolejo­wych i ma połączenia kolejowe z wieloma miasta­mi za granicą, jak również ze wszystkimi częściami kraju. Kilkanaście kilometrów na południe od mia­sta znajduje się międzynarodowe lotnisko Pułkowo, z którego odbywają się loty do wszystkich głów­nych miast rosyjskich i większości zagranicznych portów lotniczych. Gęsta sieć kanałów łączy Petersburg z wieloma innymi częściami Rosji i wy­korzystywana jest także do transportu towarów. Rozbudowany jest też system komunikacji miej­skiej - mieszkańcy Petersburga korzystają codzien­nie z metra, autobusów i tramwajów.

Najbardziej pochlebny opis Petersburga nie byłby kompletny bez wzmianki o miasteczku Puszkin, oddalonym około 26 kilometrów na południe od centrum Petersburga. Puszkin jest osadą willową liczącą około 100 tysięcy mieszkańców. Założone na początku XVIII wieku jako carska rezydencja miasteczko, pierwotnie nosiło nazwę Carskie Sioło (tzn. „carska wioska"). Później nazwę tę zmienio­no na Dietskoje Sieło („dziecięcą wioskę").
Wreszcie w roku 1937 miejscowości nadano obecną nazwę na cześć Aleksandra Puszkina - ojca rosyjskiego języka literackiego i największego rosyjskiego poety. Puszkin uczęszczał tu do liceum i wkrótce spod jego pióra wyszedł poemat dygre­syjny Eugeniusz Oniegin (1825-1831) i tragedia romantyczna Borys Godunow (1831) oraz wiele innych poematów epickich i lirycznych, a także krótkich form literackich.

Podobne prace

Do góry