Ocena brak

PERYPATETYCY– WIĘKSZOŚĆ FILOZOFÓW ARABSKICH VIII – XII

Autor /Waldemar1888 Dodano /21.04.2011

Alkendi (IX n.e. – współczesny Eriugenie): tłumacz i komentator Arystotelesa, z elementami neoplatońskimi (teologia negatywna w formie krańcowej)

Alfarabi (X n.e.): emanacyjna interpretacja Arystotelesa, ale nie mistyczna – wszelki byt wyłania się z Boga, ale nie może się z nim łączyć; największy nacisk na Pierwszego poruszyciela i rozum „czynny”; Arystotelesowski dowód istnienia Boga

Bracia czystości i szczerości (X n.e.- sekta religijna i mistyczna, przesiąknięta perypatetyzmem i neoplatonizmem (łączenie filozofii greckiej z Koranem!); świat wywodzi się z Boga i powraca do Boga

Awicenna (XI n.e. - Wschód), Awerroes (XII n.e. – Zachód) -> rozkwit arabskiego perypatetyzmu

AWICENNA, inaczej IBN SINA (X/ XI n.e.)

  • wszechstronny i sławny filozof, lekarz,

  • nauczał w Bagdadzie i Ispahanie,

  • dzieła: encyklopedyczna Szifa (Księga uzdrowienia), obejmująca logikę, fizykę, matematykę, metafizykę; ponadto komentarze do Arystotelesa

  • skoncentrował swoje rozważania na Bogu i Jego stosunku do świata (typowe), uzupełnił poglądy Arystotelesa w duchu neoplatońskim

TEOCENTRYZM W KONCEPCJI ŚWIATA (METAFIZYKA)

Świat (elementy perypatetyckie):

    1. to dzieło myśli bożej, a nie woli (wola to własność czysto ludzka, nie należy jej przypisywać Bogu!! przeciwieństwo w stosunku do chrześcijaństwa)

    2. jest stworzony z materii (a nie z niczego - przeciwieństwo w stosunku do chrześcijaństwa)

    3. jest wieczny, tzn. stworzony odwiecznie.

Świat (elementy neoplatońskie):

  1. świat nie został od razu i w całości stworzony przez Boga, gdyż Bóg jest jednością, a świat jest mnogi

najpierw powstał z Boga najwyższy intelekt,

potem dopiero inteligencje niższe (zamieszkują i poruszają sfery niebieskie),

potem inteligencje najniższe (intelekt czynny w człowieku),

ostatecznie formy rzeczy materialnych

  1. ogół jest ważniejszy od jednostki, jednostki są niesamodzielne;

  2. wiedza Boska kończy się na ogółach i Opatrzność boska rządzi tylko gatunkami

KONCEPCJA POZNANIA (MISTYKA)

Rozum (terminologia Arystotelesa, ale nowe znaczenie):

  1. jest nieśmiertelny

  2. dzieli się na bierny i czynny,

  3. tylko rozum bierny należy do indywidualnych władz człowieka, jest w duszy

  4. rozum czynny jest nadindywidualną zasadą, istnieje poza duszami, jeden i ten sam dla wszystkich ludzi

  5. rozum czynny jest nadludzkim źródłem prawdy, którą udziela rozumowi biernemu

  6. przygotowaniem do poznania prawdy może być poznanie zmysłowe, ale nie musi (wtedy poznanie jest mistyczne)

LOGIKA, METODOLOGIA

Klasyfikacja nauk (podobna do klasyfikacji Hugona od św. Wiktora, oparta też na Arystotelesie)

Zagadnienie uniwersaliów: uniwersalia (przedmioty pojęć ogólnych ) mają trojaki byt – przed rzeczą (wzory wszechrzeczy w umyśle bożym), w rzeczy (istota rzeczy) i po rzeczy (wytwory abstrakcji), tylko w ostatnim znaczeniu przedmioty pojęć są ogólne, ogólność jest wytworem umysłu

AWERROS Z KORDOBY – inaczej IBN ROSZD (XI n.e.)

  • teolog, prawnik, lekarz, matematyk, ostatni wielki filozof Arabów, poza tym zajmował wysokie godności pod różnymi rządami, ostatecznie został potępiony przez muzułmanów za swoje filozoficzne poglądy i wygnany

  • pisma: komentarze do Arystotelesa, cztery traktaty o jedności rozumu, zgodności religii i filozofii, zwalczający filozofię Algazelema (przechowane dzięki Żydom hiszpańskim)

  • jego autorytet: Arystoteles (dlatego swoje zadanie widział w komentowaniu jego pism) -> „Komentator” (tak jak Arystoteles to „Filozof” w określeniu średniowiecznym)

  • chciał oczyścić filozofię Arystotelesa od neoplatonizmu – nie udało mu się (zachował gradualistyczny model bytu, podobny do Awicenny)

  • jego oryginalny poglądnieśmiertelność duszy i natura rozumu (rozum nie ma części czynnej i biernej – jest jednolity, ponadto jeden i ten sam dla wszystkich ludzi, ale nie jest jednostkowy, lecz ogólny, jest nieśmiertelny, natomiast dusze jednostkowe umierają)

  • głosił zgodność religii i filozofii (religia głosi prawdę obrazowo, w sposób prostszy do pojęcia niż filozofia, którą pojmują tylko niektórzy)

Do góry