Ocena brak

Personalizm jako jedna z odmian filozofii chrześcijańskiej Emanuela Mounier'a

Autor /Olaf Dodano /06.07.2011

 

Personalizm– koncepcja filozoficzna, której początki można odnaleźć w starożytności min. u sofistów (interesowali się antropologią, w której mieli racjonalistyczne [dominuje względność, zmienność rzeczy] stanowisko, np. Protagoras, 'wszystkich rzeczy miarą jest człowiek' ), rozwinięta przez ŚW. Augustyna w średniowieczu. W centrum uwagi jego zwolenników znajduje się osoba (persona) byt natury duchowej, obdarzony świadomością i wolą, twórczy i odpowiedzialny moralnie.

Personalizm J. G. Fichtego za twórczy początek bytu uznaje jaźń. Przedmiot wywodzi się z jaźni tak samo jak podmiot, jej nosicielem jest także człowiek.

W XX wieku powstał personalizm egzystencjalistyczny (SARTRE), psychoanalityczny (FREUD) i strukturalistyczny (LEVI-STRAUSS). Człowiek ukazany jest głównie jako istota zagubiona pośród wydarzeń i własnych wytworów.

Inny charakter osobie ludzkiej nadaje personalizm katolicki. Wyróżnia się w nim dwa nurty: personalizm integralny (MARITAIN) i personalizm otwarty ukształtowany przez Emmanuela Mounier'a. Obydwa wyrosły na gruncie krytyki gospodarki kapitalistycznej, cywilizacji burżuazyjnej itp.

Zdaniem Maritaina najwyższa wartość to dążenie do zjednoczenia z bogiem. Chrześcijański ustrój społeczno-polityczny powinien afirmować wspólnotę dóbr oraz chrześcijańską wspólnotę braterską złożoną z osób sobie równych.

E. Mounier wykracza poza założenia personalizmu integralnego. Uważał, że osoba ludzka, uwikłana w świat doczesny, powinien traktować go jako rzeczywistość w której można się aktywnie potwierdzić, gdyż człowiek 'staje się' nieustannie. Głosząc prawo osoby ludzkiej do samorealizacji, a zatem do wolności, personalizm otwarty Maunier'a przyczynił się do złagodzenia stanowiska Kościoła wobec innowierców i niewierzących w okresie soboru watykańskiego II.

Mounier budował projekt społeczeństwa kierującego się zasadą 'wolności uwarunkowanej' , gdzie osoba ludzka ze względu na wspólne dobro rezygnuje z części swobód, otrzymując w zamian gwarancję nienaruszalności swojej sfery wewnętrznej – prawo do kształtowania siebie zgodnie z własnym światopoglądem.

Podobne prace

Do góry