Ocena brak

Pedagogika osób odmiennych somatycznie - Deformacje twarzy

Autor /Lechoslaw Dodano /01.09.2011

Twarz jest miejscem, w którym najlepiej uzewnętrzniają się reakcje emo­cjonalne człowieka. Stanowiąc źródło wielu informacji o człowieku, odgrywa ona ważną rolę w interakcjach społecznych. Jeżeli zniekształcenie doty­czy tak wyraźnie eksponowanego elementu własnego organizmu, to musi ono wywoływać poważny wpływ na funkcjonowanie osobiste i społeczne jednostki z tego typu anomaliami.

Deformacje twarzy obejmują 8 rodzajów zniekształceń ze względu na to, jaka okolica jest nimi dotknięta: nos, oko, szczęka, ucho, warga, nerw twarzo­wy, wrodzone znamiona i blizny. Deformacje te może charakteryzować różny stopień nasilenia - od nieznacznego po ciężki. Deformacje twarzy mogą doty­czyć tkanek miękkich lub też kości twarzowych czaszki. Rodzaj zniekształcenia ocenia się także ze względu na etiologię, a więc orzeka, czy są wrodzone, czy też nabyte wskutek urazu, choroby lub zabiegu chirurgicznego.

Nie ma obiektywnych kategorii mierników służących definiowaniu znie­kształceń twarzy, najważniejsze staje się poczucie ich istnienia. Wśród zabu­rzeń emocjonalnych, spotykanych u dzieci z wadami rozwojowymi twarzy, najczęściej wymienia się nadmierną impulsywność i wybujałą uczuciowość, wyrażającą się w gwałtownych reakcjach emocjonalnych, w „zasypywaniu pieszczotami" lub w nadmiernej wesołości. Zachowania te są szczególnie częste u dzieci w wieku 5.-12. lat. Inne problemy stwarza często obserwowa­na przewaga zachowań agresywnych u innych młodych pacjentów, która służy do rozładowywania napięcia (Bardach, 1972). Wśród matek dzieci z deformacjami twarzy zaobserwowano kilka charakterystycznych postaw (Wright, 1965). Niektóre z nich przyjmowały postawę unikania wszystkich tych sytuacji, w których narażone byłyby na niedyskretne i bolesne pytania. Inne znajdowały pozytywne strony deformacji twarzy i podkreślały, że mo­gą być one „miłe", dążąc jakby do symbolicznego „unieważniania ich".

Były także matki nie ukrywające swego zaangażowania w problem wyglądu dziecka, lecz potrafiące o tym rozmawiać zarówno z dzieckiem, jak i z inny­mi osobami, zwłaszcza wtedy, gdy szukały potrzebnych rad i pomocy. Dzieci ze zniekształceniami twarzy w wieku do 4.-5. lat nie czują się inne niż rówieśnicy. Wygląd staje się dla nich problemem wtedy, gdy wchodzą w szersze kontakty z rówieśnikami w przedszkolu lub szkole. Dziecko w procesie socjalizacji internalizuje dość powszechne negatywne postawy wobec osób niepełnosprawnych. Jeżeli nakładają się na ten proces nieprzyja­zne zachowania ze strony innych, rodzi się u dziecka poczucie własnej od­mienności, prowadzące do obniżenia własnej wartości (Clifford, 1988).

Podstawowym postępowaniem medycznym w wypadku zniekształceń twarzy są zabiegi operacyjne z zakresu chirurgii plastycznej. Zabieg opera­cyjny powinien być przeprowadzony na tyle wcześnie, by dziecko weszło w szersze kręgi społeczne już po korekcji zniekształcenia.

Do góry