Ocena brak

Patriotyzm Polaków - mit czy cecha narodowa? Uzasadnij swój sad, odwołując się do wybranych przykładów literackich z różnych epok.

Autor /gagatek Dodano /09.02.2011

Patriotyzm Polaków - mit czy cecha narodowa? Uzasadnij swój sad, odwołując się do wybranych przykładów literackich z różnych epok.

I.

WSTĘP: l. Pojęcie patriotyzmu, rozróżnienie patriotyzmu czasu wojny i czasu pokoju, kształtowanie się tego pojęcia począwszy od średniowiecznego etosu rycerskiego. 2. Uściślenie tezy: a) patriotyzm Polaków - cecha narodowa (przy tej wersji będziemy gromadzić przykłady literackie patriotyzmu od Bogurodzicy po twórczość pisarzy pokolenia Kolumbów); b) patriotyzm Polaków - mit ukształtowany w literaturze (która jednak zawiera również przykłady przeciwnych postaw - trzeba je wydobyć).

ROZWINIĘCIE - Dowody patriotyzmu pisarzy staropolskich a) głoszenie przekonania, iż szlachetną powinnością jest bronić ojczyzny, a nawet za nią umierać - J. Kochanowski Na sokolskie mogiły,

- J. Kochanowski Pieśń o spustoszeniu Podola, - W. Potocki Transakcja wojny okocimskiej, b) troska o właściwe urządzenie kraju i pomyślność obywateli - M. Rej Krótka rozprawa..., - A. F. Modrzewski O poprawie Rzeczypospolitej, - P. Skarga Kazania sejmowe, - publicystyka oświeceniowa - S. Staszic, H. Kołłątaj; c) upowszechnianie pozytywnych postaw patriotycznych - J. Kochanowski Odprawa posłów greckich (postać Antenora),

- J. Kochanowski pieśni O cnocie i O dobrej sławie, - I. Krasicki Święta miłości..., - J. U. Niemcewicz Powrót posła (postacie Podkomorzego i Walerego). 

2. Obywatelska postawa pisarzy dowodem na to, że zachowania patriotyczne nu były powszechne, bo trzeba je było głosić, wpajać, uczyć ich:

a) krytykowane w Krótkiej rozprawie... M. Reja zachowanie posłów, sędziów. szlachty;

b) Aleksander z Odprawy posłów greckich J. Kochanowskiego jako przykład nc gatywnej postawy, król Priam - przykład słabego władcy, a uczestnicy rady - przekupnych posłów sejmowych;

c) P. Skarga Kazania sejmowe - dramatyczne fakty, będące świadectwem, że Polacy nie kochają matki - ojczyzny;

d) nasilenie akcentów krytycznych w literaturze oświecenia - ostrze satyr I. Krasickiego wymierzone w sarmatyzm i cudzoziemszczyznę. - przedstawienie głównego konfliktu politycznego epoki w Powrocie posła J. U. Niemcewicza.

3. Wykreowanie w literaturze romantycznej mitu o ofiarności i poświęceniu Polaków, walczących o wolność ojczyzny

a) niepodległościowe idee Mazurka Dąbrowskiego J. Wybickiego;

b) kreowanie bohaterów narodowych: Konrad Wallenrod, Konrad z III cz. Dzia dów, Kordian;

c) wskazywanie postaw, sposobów walki, uczenie jak przetrwać: walenrodyzm. prometeizm, mesjanizm, winkelriedyzm.

4. Dowody na to, że postawy romantyczne były postulatami, bo obok nich istniah też zachowania negatywne

a) Nasz naród jak lawa... - dwa obszary życia narodu;

b) samotność bohaterów romantycznych;

c) zachowawczość, kosmopolityzm, lojalizm arystokracji i przywódców narodi. wobec zaborców (III cz. Dziadów - Salon warszawski, bal u Senatora, Kordian Spisek koronacyjny. Przygotowanie)',

d) argument historyczny w postaci nieprzygotowania i nieskuteczności powstan z okresu zaborów.

5. Dyskusje na temat mitów romantycznych w następnych epokach

a) kult bohaterów narodowych u E. Orzeszkowej - Mogiła powstańców w Nad Niemnem, - Gloria victis;

b) rozpowszechnianie przez pozytywistów patriotyzmu pracy - E. Orzeszkowa B. Prus (też zresztą nieskuteczne);

c) opowiadania i powieść S. Żeromskiego o samotności powstańców, obojętność; chłopów wobec „pańskiego powstania" i przyczynach upadku powstania styczniowego

Do góry