Ocena brak

Patologie społeczne

Autor /Cyryl Dodano /07.09.2011

Patologia (gr. Patoscierpienie; logosnauka) – termin początkowo był używany w medycynie. Dopiero pod koniec XIX wieku zaczęto odnosić go również do zjawisk społecznych. Tak więc szeroko rozumiana patologia to nauka o wszelkich negatywnych przejawach życia społecznego.

Patologia społeczna (słownik języka polskiego) – zjawiska społecznego zachowania się jednostek i określonych grup społecznych sprzeczne z wartościami danej kultury.

Mówiąc o patologiach należy uwzględnić dany kraj, kulturę, kontynent, grupę społeczną, aby można było mówić o powstaniu patologii. Nie w każdej kulturze dana czynność jest uznana za patologiczną; najważniejszy jest kontekst społeczny. Patologie ewoluują, czyli to, co dziś nazywamy patologią, „jutro” może stać się normą.

Patologia społeczna (A. Podgórecki) – destruktywna i autodestruktywne zachowanie ludzi, grup lub całych społeczeństw. Jest to ten typ zachowania i typ funkcjonowania jakiegoś systemu społecznego, który pozostaje w zasadniczej sprzeczności ze światopoglądami, wartościami, które w danym społeczeństwie są akceptowane.

Patologie społeczne jako nauka szuka odpowiedzi na następujące pytania: dlaczego pewne zjawiska szkodliwe dla społeczeństwa pojawiają się w nim (etiologia); jakie są objawy (symptomologia); jakie należy zastosować środki i jaka jest ich skuteczność (profilaktyka).

Klasyfikacja patologii

Istotne zagrożenia dla prawidłowego funkcjonowania społeczeństwa stanowią: narkomania, alkoholizm, samobójstwa, dewiacje seksualne i przestępczość seksualna, zabójstwa, społeczne niedostosowanie dzieci i młodzieży, prostytucja, przestępczość gospodarcza, terroryzm, choroby XX w., dysfunkcje rodziny.

W praktyce stosuje się różne typologie zjawisk patologicznych. Nie ma jednak klasyfikacji, która w sposób wyczerpany ukazałaby ich skalę. Taka różnorodność spowodowana jest różnorakimi uwarunkowaniami – indywidualne cechy ludzi uwikłanych w zachowania patologiczne, zakres przyswojenia negatywnych wzorców występujących w określonej grupie wiekowej i zawodowej.

Wzrost i trwałość zjawisk patologicznych uzależnione będą od czynników demograficznych, zdrowotnych, ekonomicznych, socjalnych i kulturowych.

Na klasyfikację zjawisk patologicznych, charakterystycznych dla współczesnej cywilizacji miały wpływ następujące kryteria:

Zgodnie z przyjętymi kryteriami Urszula Świętochowska wyodrębniła następujące grupy zjawisk patologicznych:

  1. zjawiska kryzysowebezrobocie jako wywołujące nasilenie zachowań patologicznych; długotrwałe pozostanie ludzi bez pracy wpływa negatywnie na ich sferę materialną i psychiczną, kondycję psychiczną i funkcjonowanie rodziny.

  2. Zagrożenia dla otoczenia przyrodniczego człowieka – niszczenie środowiska naturalnego, biosfery i psychosfery.

  3. Zagrożenie bezpieczeństwa przez narastające afery – korupcje, terror, przestępczość zorganizowana (mafia) – zjawiska zagrażające jednostki, grupy, społeczeństwa i społeczności międzynarodowej.

  4. Konflikty o różnym charakterze, zakresie i różnych przestrzeniach – dotyczą sprzecznych interesów grupy ludzi, mających charakter etniczny, religijny, ekonomiczny, kulturowy i polityczny.

Lista zjawisk patologicznych pozostaje ciągle otwarta. Niemniej jednak można już dokonać charakterystyki najważniejszych z punkty edukacji terapii oraz profilaktyki – zjawisk szkodliwych społecznie tworzących zakres patologii społecznych.

Podobne prace

Do góry