Ocena brak

Partie skrajne w EŚiW

Autor /Leon Dodano /22.07.2011

Główny ton rywalizacji politycznej w większości krajów omawianego regionu nadają partie umiarkowanej lewicy i prawicy (różnią się one między sobą wizją polityki podatkowej , społecznej, stosunkiem do praw jednostki czy hierarchią wartości). Partie jednak zgadzają się powrót do przeszłości jest niemożliwy. Natomiast na obrzeżach systemu pojawiają się partie, które tę ocenę otwarcie kwestionują. W sposób radykalny występują przeciw reformom zainicjowanym po 1989, domagając się ich zaprzestania. Różnią się one wizją tego, do czego chcą powracać. Stąd można partie skrajne w EŚiW podzielić na:

- partie „radykalnej kontynuacji” – domagające się przywrócenia systemu komunistycznego

- partie „radykalnego powrotu” – żądające powrotu do przedkomunistycznej przeszłości.

Formacje te obciążone są „kompleksem historycznym”, w imię którego przeciwstawiają się zmianom, które uważają za zbyt liberalne ( i w sensie politycznym, jak i w ekonomicznym). Partie te podzielają niechęć wobec gospodarki rynkowej, więc ich „lewicowość” lub „prawicowość” zaciera się , a liderzy partii uważanych za skrajną prawicę często twierdzą, że ich partie są „narodowe”. Konkludując tę część rozważań można więc stwierdzić, że partie skrajne to przede wszystkim partie „radykalnego zerwania” z reformami okresu postkomunistycznego. Niemniej podział na ekstremizm prawicowy i lewicowy nie traci w krajach EŚiW na znaczeniu. Partie „radykalnego kontynuacji” tworzą byli działacze komunistyczni, natomiast członkami partii „radykalnego powrotu” są najczęściej działacze dawnych ruchów antykomunistycznych. Współpraca między tymi ugrupowaniami jest niemożliwa, ale ich działalność przynosi jeden efekt – osłabienie obozu zwolenników reform. W EŚiW można zaobserwować cztery sytuacje:

- obecność znaczących ugrupowań oby nurtów ( Czechy, Polska, Rosja, Rumunia, Słowacja, Węgry)

- obecność tylko partii skrajnej prawicy (Słowenia, Chorwacja)

- obecność tylko ekstremalnej lewicy ( Łotwa, Ukraina)

- brak znaczących ugrupowań skrajnych ( Albania, Bułgaria, Litwa, Estonia)

Cechy charakterystyczne tych ugrupowań to (obu nurtów):

-wyrażanie rozczarowania efektami zmian

-wyrażanie obietnic postawienia przed sądem architektów reform

-silnie zaznaczający się populizm

-dystansowanie się od umiarkowanych ugrupowań politycznego mainstreamu (socjaldemokracji, chadecji, konserwatystów i liberałów), przy jednoczesnym uznaniu za dopuszczalne wchodzenie w sojusze z partiami populistycznymi czy neokomunistycznymi

- preferowanie metod walki pozaparlamentarnej i partycypacji niekonwencjonalnej

- skupianie się na spełnianiu funkcji mobilizacyjnej

O skrajnym położeniu na osi lewica-prawica decyduje radykalizm postulatów gospodarczych (nacisk zwłaszcza u partii prawicowych). Wspólne dla wszystkich ugrupowań ekstremalnych jest całkowite odrzucenie wszystkiego, co jest związane z liberalną koncepcją ładu społecznego. Ekstremizm jest jednocześnie antydemokratyczny, antypluralistyczny i autorytarny. Przewiduje on zastąpienie społeczeństwa obywatelskiego rygorystyczną wizją komunitarną opartą na prymacie wspólnoty. Naród (przypadek prawicy) i klasa robotnicza (przypadek lewicy) to grupy, których interes góruje nie tylko nad interesem jednostek, ale także innych, „obcych” grup (vide mniejszości narodowe w przypadku skrajnej prawicy, wyzyskiwacze w przypadku ekstremizmu lewicowego). Należy zaznaczyć, że partie skrajnie prawicowe są silnie antykomunistyczne, natomiast skrajna lewica – antykapitalistyczna. Partie skrajnej prawicy występują tylko w niektórych krajach. Są to Chorwacja, Czechy, Łotwa (do połowy lat 90.) Polska, Rosja, Rumunia, Serbia, Słowacja, Słowenia, Węgry.

Ugrupowania:

Chorwacka Partia Prawa (HSP) - Chorwacja

Republikanie Miroslava Sladka (RMS ) – Czechy

Ruch Narodowy na Rzecz Łotwy – Partia Zigeritsta (TKL) – Łotwa

 

Konfederacja Polski Niepodległej       }

Narodowe Odrodzenie Polski             }   Polska

Obóz Narodowo-Radykalny                }

 

Liberalno-Demokratyczna Partia Rosji (LDPR)– Rosja

Partia Rumuńskiej Jedności Narodowej (PUNR) – Rumunia

Partia Wielkiej Rumunii (PRM)- Rumunia

Serbska Partia Radykalna (SRS) – Serbia

Partia Jedności Serbskiej (SSJ) – Serbia

Słowacka Partia Narodowa (SNS) – Słowacja

Prawdziwa Słowacka Partia Narodowa (PSNS) – Słowacja

Słoweńska Partia Narodowa (SNS) – Słowenia

Partia Sprawiedliwość i Życie (MIEP) – Węgry

Najsilniejsza z nich jest SRS, która wygrała wybory do parlamentu w 1997 i 2003 roku.

Ekstremizm lewicowy reprezentują w EŚiW partie neokomunistyczne, dystansujące się od zreformowanych ugrupowań postkomunistycznych. Do partii takich zaliczają się:

Komunistyczna Partia Federacji Rosyjskiej (KPRF) – Rosja

Komunistyczna Partia Ukrainy (KPU) – Ukraina

Socjalistyczna Partia Ukrainy (SPU)- Ukraina

Komunistyczna Partia Czech i Moraw (KSCM) – Czechy

Komunistyczna Partia Słowacji (KSS) – Słowacja

Łotewska Partia Socjalistyczna (LSP) – Łotwa

Serbska Partia Socjalistyczna (SPS) – Serbia

Niektórzy zaliczają także następujące partie:

Związek Robotników Słowacji (ZRS) – Słowacja

Progresywna Partia Socjalistyczna (SPS) – Ukraina

Samoobrona RP – Polska

Za silne należy uznać partie komunistyczne w Rosji i na Ukrainie. Najwyższy poziom poparcia dla bieguna ekstremalnego występuje w krajach, które opóźniają się na drodze ku demokracji i gdzie jednocześnie występuje silna skrajna lewica i silna skrajna prawica. Średnie poparcie dla partii ekstremalnych w krajach EŚiW (1990-2004) to 16,5.

Podobne prace

Do góry