Ocena brak

Partie polityczne w Europie Środkowo - Wschodniej – cechy modelowe

Autor /tolek555 Dodano /18.07.2011

Partie EŚW powstają w momencie „kryzysu partii”(zanik podziałów socjopolitycznych, rola telewizji, kryzys ideologii, odpływ członków) na świecie co wiąże się z tym, że przyjmują od razu nową formę, nie mogąc wcześniej funkcjonować na starych warunkach. Partie EŚW musiały się zmierzyć z takimi zachowaniami społecznymi jak niechęć do polityki i nieufność wobec instytucji partii politycznych (niski poziom frekwencji wyborczej, stopień upartyjnienia). Partie powstające w wyniku transformacji nie reprezentowały podziałów socjopolitycznych, gdyż nie mogły się one wcześniej ujawnić. Większość partii formowana na bazie elit a nie interesów poszczególnych grup społecznych. Partie nie oferują sprecyzowanych programów przedsięwzięć politycznych na tle ekonomii (brak orientacji co do strategii ekonomicznych).

Formułowanie apeli odwołujących się do wartości a nie interesów. Powstawanie partii typu Catch-all oraz partii o apelu niespójnym. Obecność byłych partii komunistycznych (które dysponują środkami). Istnieją cztery typy partii w EŚW, ze względu na genezę: wywodzące się ze starego reżimu, reaktywowane, wywodzące się z szerokich frontów antykomunistycznych, tworzone całkiem od nowa. Z wyjątkiem partii postkomunistycznych pozostałe powstawały i działały głównie w parlamencie (tworzone od góry do dołu). Nikły udział partii reaktywowanych. Nie są to partie masowe, a raczej elitarne. Słabo rozbudowana struktura organizacyjna. Czynnikiem decydującym o sukcesie partii jest często osobowość lidera. Partie EŚW przez dłuższy czas pozostawały słabo zinstytucjonalizowane. Sporo partii ma charakter efemeryczny, mają trudność w przetrwaniu dłuższy czas. Głównym polem działania partii są parlamenty krajowe. Wysiłki skierowane na zdobycie i utrzymanie reprezentacji parlamentarnej oraz uzyskanie potencjału koalicyjnego.

Partie polityczne różnią się między sobą w sferze aksjologicznej np. w ocenie poprzedniego systemu. Koncentracja na rządzeniu. Dobór kandydatów na urzędy publiczne na zasadzie lojalności partyjnej. Partie są słabo społecznie zakorzenione. Częsta alternacja władzy. Partie nie posiadają organizacji wspomagających, partyjnych mediów, strategie realizowane w trakcie kampanii są doraźne i powodują składanie nierealnych obietnic a co za tym idzie rozczarowanie wyborców.

Miejsce w strukturze rywalizacji:

  1. relewantne na arenie parlamentarno-gabinetowej

  2. marginalizowane (np. Komunistyczna partia Czech i Moraw, partie mniejszości rosyjskiej na Łotwie i Estonii).

Cechy charakterystyczne partii politycznych w EŚW:

  • partie wyborcze

  • brak strukturyzacji elektoratu

  • brak programu

  • duża rola lidera

  • wizerunkowe kampanie wyborcze

  • efemeryczność

  • niski poziom instytucjonalizacji

  • słabo rozbudowane struktury

  • nieliczna baza członkowska

  • dominujące partie polityczne – silne stakeholders

Do góry