Ocena brak

Parlament Unii Europejskiej

Autor /Encyklopedia Zarządzania Dodano /24.09.2011

Historia

Pierwowzorem Parlamentu Europejskiego jest Zgromadzenie Europejskiej Wspólnoty Węgla i Stali (EWWiS). Na mocy Umowy w sprawie wspólnych instytucji z 1957 roku, Zgromadzenie Parlamentarne Wspólnota Gospodarcza|Europejskiej Wspólnoty Gospodarczej (EWG) połączono ze Zgromadzeniem Parlamentarnym Euratomu i ze Wspólnym Zgromadzeniem EWWiS. W wyniku połączenia powstało Europejskiej Zgromadzenie Parlamentarne, które 30 marca 1962 roku na mocy Jednolitego Aktu Europejskiego zmieniło nazwę na Parlament Europejski.


Do 1979 roku deputowanych do PE desygnowały parlamenty państw członkowskich Wspólnot spośród swoich członków. W tym okresie PE był tylko ciałem doradczym i forum dyskusji.


20 września 1976 roku Rada przyjęła Akt w wyborach bezpośrednich do PE. Jednak Akt ten nie stanowił jeszcze jednolitej ordynacji wyborczej zapowiadanej w art. 138 ust. 3 Traktatu o WE. W następstwie tego od 7 do 10 czerwca 1979 roku w państwach członkowskich odbyły się pierwsze powszechna i bezpośrednie wybory. Wybrano wówczas 410 deputowanych.


Obecnie Parlament Europejski składa się z 785 posłów, wybranych w 27 Państwach Członkowskich Unii Europejskiej. Od 1979 r. posłowie są wybierani na okres 5 lat.


Organizacja

Deputowani do PE nie są jedynie reprezentantami własnego narodu, lecz stanowią przedstawicielstwo społeczeństw zjednoczonych we Wspólnotach. Posłowie są członkami grup politycznych, do grup wstępują bez względu na narodowość, w zależności od poglądów politycznych. Obecnie w Parlamencie Europejskim istnieje 7 grup politycznych. Posłowie są przydzielani do stałych komisji, z których każda specjalizuje się w odrębnej dziedzinie.


Organami Parlamentu Europejskiego są: Przewodniczący, który jest wybierany spośród posłów na posiedzeniu plenarnym i Prezydium w skład, którego wchodzi Przewodniczący, czternastu Wiceprzewodniczących oraz kwestorzy.


Natomiast sam Parlament powołał do życia następujące organy:

  • Konferencję Przewodniczących - tworzą przewodniczący Parlamentu Europejskiego i przewodniczący grup politycznych,
  • Prezydium - składa się z przewodniczącego Parlamentu Europejskiego, 14 wiceprzewodniczących i 6 kwestorów.

Parlament obraduje na dorocznych sesjach, odbywających się raz w miesiącu, w Strasburgu. Natomiast Komisje parlamentarne, jak i grupy polityczne obradują zazwyczaj w Brukseli.


PE swoje uchwały podejmuje bezwzględną większością oddanych głosów. Większość kwalifikowana (2/3 lub 3/5) obowiązuje w przypadku uchwał o dużym ciężarze gatunkowym).


Kompetencje i zadania Parlamentu Europejskiego

Parlament Europejski nie został wyposażony w kompetencje ustawodawcze. Jest on instytucją wspomagającą w tym zakresie Radę Unii oraz Komisję posiadającą prawo inicjatywy legislacyjnej.

Kompetencje PE w procesie legislacyjnym można podzielić na kompetencje bezpośrednie i kompetencje pośrednie.


Do kompetencji bezpośrednich zalicza się wszystkie uprawnienia przyznane przez traktaty, które pozwalają na bezpośrednie włączanie się Parlamentu do procesu legislacyjnego. Do kompetencji pośrednich zalicza się te, które wynikają ze sprawowania przez Parlament funkcji kontrolnych w stosunku do innych organów, odgrywających pierwszoplanową rolę w procesie prawotwórczym, co pośrednio umożliwia mu wywieranie wpływu na kierunek ich działalności.


Parlament Europejski ma również uprawnienia do wykonywania funkcji kontrolnych nad działalnością Komisji Europejskiej. Funkcje kontrolne sprawowane są za pomocą klasycznych metod stosowanych przez parlamenty krajowe:

  • przez system interpelacji i pytań ustnych lub pisemnych,
  • poprzez coroczną dyskusję nad raportem generalnym o działalności Unii składanym przez Komisję,
  • poprzez wyrażanie wotum nieufności dla Komisji,
  • analizę i debatę nad projektem rocznego budżetu Unii.

PE posiada również uprawnienia o charakterze kontrolnym. Na wniosek członków może powołać tymczasowy Komitet Dochodzeniowy, który zajmuje się badaniem domniemanych wykroczeń lub niewłaściwego zarządzania podczas stosowania prawa Wspólnot. Parlament może również przyjmować petycje od obywateli Unii w sprawach ich bezpośrednio dotyczących, pod warunkiem, że wchodzą one w zakres działalności WE.


W zakresie uchwalania budżetu Unii PE ma decydujący głos w przypadku tzw. wydatków nieobligatoryjnych (przeznaczone głównie na finansowanie polityki regionalnej, socjalnej, energetycznej, ekologicznej). W przypadku wydatków obligatoryjnych (około 75% wydatków, np. finansowanie wspólnej polityki rolnej) prawo ostatecznej decyzji ma Rada Unii, ale Parlament może zaproponować poprawki w zakresie tych wydatków.

Parlament ma prawo do odrzucenia całego projektu budżetu, również podczas drugiego czytania.


PE sprawuje kontrolę nad realizacją budżetu poprzez upoważnienie do udzielania Komisji absolutorium z jego wykonania.


PE ma uprawnienia o charakterze konsultacyjno - doradczym w kwestiach dotyczących ustalania podstawowych kierunków wspólnej polityki zagranicznej i bezpieczeństwa Unii oraz w dziedzinie wymiaru sprawiedliwości i spraw wewnętrznych.


Parlament mianuje Rzecznika Praw Obywatelskich, który ma status funkcjonariusz międzynarodowego.


Parlament Europejski uważany jest za jedyny organ Unii posiadający demokratyczną legitymację do działania. Jest jednak krytykowany za nadmierną fasadowość swej struktury, co powoduje wysokie koszty jego utrzymania i małą skuteczność działania przy bardzo wygórowanych ambicjach.


Autor: Aleksandra Zgórska
Źródło: Encyklopedia Zarządzania
Treść udostępniana na licencji GNU licencja wolnej dokumentacji 1.3 lub nowsza.

Podobne prace

Do góry