Ocena brak

Parki Narodowe w Polsce - Gorczański Park Narodowy

Autor /Mscislaw Dodano /29.09.2011

Utworzony 1 stycznia 1981r rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 8 sierpnia 1980r. (Dz. U. Nr 18, poz. 66 z późn. zm.) do 1 stycznia 1999 r. w województwie nowosądeckim - obecnie województwie małopolskim.

Powierzchnia Parku wynosi 7.019,07 ha, z czego 2789 ha objęto ochroną ścisłą. Lesistość Parku wynosi 95%.

Wokół Parku wyznaczono otulinę o powierzchni 16646,61 ha.

W godle Parku znajduje się salamandra.

Park obejmuje centralną część pasma Gorców: masywy Turbacza, Gorca, Kudłonia, dolinę Kamienicy.

W krajobrazie Gorców, zbudowanych z utworów fliszu karpackiego, dominują łagodne formy rzeźby, typowe dla Beskidów Zachodnich. Wzniesienia oraz grzbiety górskie są w szczytowych partiach zaokrąglone lub spłaszczone. Stoki łagodnie ybieają ku dolinom, gdzie rzeźba przybiera odmiennego charakteru. Częste są stromizny, osuwiska, skaliste koryta potoków i progi skalne. Znajduje się tu kilka grot skalnych i jaskiń, utworzonych głównie na skutek przesunięć skał. Największa z nich to Zbójecka Jama przy polanie Jaworzyna Kamienicka.

Gorczański Park Narodowy jest typowym parkiem górskim, z piętrowym układem drzewostanów. Fragmenty drzewostanów zachowały charakter pierwotnej puszczy. Lasy regla dolnego tworzy buczyna karpacka, z udziałem: jodły, klona jawora, wiąza górskiego i olszy. W reglu górnym występuje bór świerkowy z ograniczonym udziałem gatunków liściastych.

Flora Parku jest typowa dla obszarów górskich. Oprócz zespołów leśnych regla dolnego (600 - 1150 m n.p.m.) i górnego (powyżej 1150 m n.p.m.) występują również nieleśne zespoły roślinne, takie jak: ziołorośla, młaki i traworośla. Polany i hale porastają krokusy. Do osobliwości należy podejźrzon lancetowaty, mający tu jedyne stanowisko w całych polskich Karpatach.

Wśród 930 gatunków roślin naczyniowych występuje: 17 gatunków alpejskich (m.in.: kuklik górski, tymotka alpejska, wiechlina alpejska, fiołek dwubarwny, pięciornik złoty), 22 gatunki subalpejskie (w tym: omieg górski, modrzyk alpejski, bodzinek leśny, zarzyczka górska) i 80 gatunków o charakterze reglowym i ogólnogórskim (np.: liczydło górskie, róza aklpejska, parzydło leśne, tojad smukły). We wszystkich piętrach spotkać można urdzika karpackiego, paprotnicę górską i ostrożeń lepki.

Dużą różnorodnością gatunkową charakteryzują się łąki i polany reglowe. Występuje tu 135 gatunków roślin naczyniowych. Najbogatszymi gatunkowo i najbarwniejszymi w porze kwitnienia są łąki mieczykowo - mietlicowe, łąki ostrożeńcowe, kośne traworośla. Rzadkie gatunki roślin mają swe stanowiska w zespołach ziołorośli. Zajmują one kamienice nadpotokowe, strome uwilgotnione zbocza w dolinach potoków, fragmenty żródlisk. Najokazalej prezentują się ziołorośla z parzydłem leśnym, omiegiem, miłosną górską i modrzykiem alpejskim. Polany i hale porastają krokusy. Do osobliwości należy podejźrzon lancetowaty, mający tu jedyne stanowisko w całych polskich Karpatach.

Stwierdzono około 250 gatunków mchów i 450 gatunków porostów.

30 gatunków występujących tu roślin objętych jest ochroną gatunkową.

Faunę Parku tworzą między innymi:

- owady - wiele gatunków,

- 7 gatunków ryb, w tym pstrąg potokowy,

- płazy: salamandra, traszki górska i karpacka,

- gady - kilka gatunków,

- ptaki - bocian czarny, myszołów, kruk, orzechówka, głuszec, cietrzew, jarząbek, pluszcz, sokół pustułka, orlik krzykliwy, krzyżodziób świerkowy, siwerniak, puszczyk uralski, puchacz, dzięcioł białogrzbiety i trójpalczasty, drozd obrożny, gil, jastrząb i myszołów i inne,

- ssaki - jeleń karpacki, ryś, żbik, tchórz, wydra, sarna, łasica, wilk, kuna leśna, borsuk, gronostaj, lis, dzik, popielice, koszatki, ryjówki (aksamitna, malutka, górska), czasem pojawia się niedźwiedź i inne,

Na halach prowadzi się wypas owiec i bydła. Na Turbaczu oraz na Starych Wierchach znajdują się schroniska górskie. Do chwili obecnej zachowały się nieliczne już szałasy pasterskie, z których najciekawsze to zespoły szałasów na polanach Podskały i Gorc Porębski w Lubomierzu, szałasy na polanach Mostownica i Podmostownica (zbudowane z kamienia) w Koninie oraz na polanie Jonkówki w Łopusznej.

Zabytkowym obiektem, jedynym w swoim rodzaju na terenie Parku jest kapliczka zwana "Bulandową", wzniesiona w 1904 roku na polanie Jaworzyca Kamienicka.

Gorce

Gorce - grupa górska w Beskidach Zachodnich w południowej Polsce. Rozciągają się na długości 50 km i obejmują powierzchnię 500 kmadratowych. W centrum znajdują się najwyższe szczyty: Turbacz - 1311 m n.p.m., od Turbacza odchodzi ramię wschodnie ze szczytami Gorc - 1229 m n.p.m. i Jawożna - 1288 m n.p.m. Na zachód od Turbacza odgałęziają się trzy mniejsze ramiona z kulminacjami na Bukowinie (1138 m n.p.m.), Gorcu (1111 m n.p.m. i Obidowcu (1198 m n.p.m.). Grzbiety górskie rozdzielone są dolinami rzek i potoków: Potoku Kamienieckiego, Ochotnicy, Lepietnicy.

W Gorcach wyznaczono 20 oznakowanych szlaków pieszych o łącznej długości 70 km. Część zboczy wykorzystywanych jest przez narciarzy.

Podobne prace

Do góry