Ocena brak

Papieże tuskulańscy

Autor /Oktawia Dodano /19.04.2013

Do działalności reformatorskiej w X wieku włączyły się synody we Francji, Niemczech i Italii. Były tojednak zjawiska sporadyczne i nie wystarczające. Większą aktywność miały one w Niemczech za HenrykaII (1002-1024), monarchy pobożnego, ale zapatrzonego w średniowieczny ideał teokratycznej władzykrólewskiej. W swoim kraju traktował Kościół jako integralną część państwa (kościół państwowy),obsadzał stanowiska biskupów i opatów według swej woli, brał od klasztorów świadczenia (servitiumregale), miał jednak kontakty z wielkimi postaciami świata zakonnego i na synodach domagał się reformatorskichdziałań. Odnowił biskupstwo w Merseburgu i założył nowe w Bambergu (1007).

Wyprawił się do Italii, koronował się w Pawii, ale zajęty walkami wewnętrznymi w Niemczech, przezdłuższy czas wstrzymywał się od wyprawy do Rzymu i koronacji cesarskiej. Władzę więc w Rzymie zagarnąłJan Krescencjusz jako patrycjusz. Od 1012 roku hrabiowie z Tuskulum podporządkowali sobiekolejnych papieży, Jana XVII (1003), Jana XVIII (1003-1009) i Sergiusza IV (1009-1012), a po tymostatnim wprowadzili na Stolicę Apostolską członka swego rodu, Teofilakta jako Benedykta VIII (1012-1024).

Partia opozycyjna wybrała antypapieża Grzegorza VI (1012), który nie mógł utrzymać się w Rzymie,pospieszył więc do Henryka II o pomoc. Król niemiecki uznał wszakże wybór Benedykta i przybyłdo Rzymu z żoną Kunegundą na koronację cesarska (14.02.1014). W celu umocnienia swego panowaniaw północnej Italii, cesarz obsadzał Niemcami stolice biskupie, zaczynając od metropolitalnych w Akwileii Rawennie. Papież, nie mogąc liczyć na pomoc cesarską, zorganizował Pizańczyków i Genueńczyków dowalki z hiszpańskimi Maurami, doprowadził do zwycięstwa na morzu i uwolnienia Sardynii. Mniejszczęśliwie wspierał w południowej Italii powstańców przeciw bizantyjskiemu panowaniu.

Zagrożony w Rzymie przez zwycięstwo Bizantyjczyków musiał prosić cesarza o pomoc, udał się więc osobiście (1018)do Niemiec, dokonał (1020) w Bambergu poświęcenia katedry i uzyskał od Henryka II potwierdzenieprzywileju ottońskiego oraz nowe darowizny. Wyprawa cesarska do Italii nie przyniosła sukcesów, pozazłamaniem ofensywy bizantyjskiej. Ważniejszy był synod w Pawii (1022), przed wyprawą na południeItalii. Na naleganie obecnego na nim papieża podjęto na nowo sprawę zabezpieczenia majątków kościelnych,aby zaś nie przechodziły drogą dziedziczenia na dzieci duchownych, zaostrzono wymagania co docelibatu, obowiązującego od subdiakonatu, i ustanowiono kary za jego niezachowanie.

Papież i cesarz zmarli w tym samym, 1024 roku. Henryk II pochowany w Bambergu, doznawał czci zaosobistą pobożność, choć w walce z Polską sprzymierzył się z pogańskimi Lucicami. Papież EugeniuszIII ogłosił go świętym w 1146 roku.

Jan XIX (1024-1034), brat zmarłego papieża, wyniesiony na Stolicę Apostolską z stanu świeckiego,przyjął wszystkie święcenia w jednym dniu i mniej był zatroskany o wewnętrzne sprawy Kościoła. Z nowymkrólem niemieckim z dynastii salijskiej, Konradem II (1024-1039) podjął współdziałanie, koronowałgo (1027) na cesarza, ale nie miał większego wpływu na sprawy Kościoła w Niemczech i Lombardii.Konrad pracował zaś nad umocnieniem Kościoła państwowego, od biskupów ściągał świadczenia już przy obsadzaniu stolic, w czym widziano symonię. Popierał wszakże lotaryński ruch odnowy życia monastycznego.W Rzymie wsparł papieża Benedykta IX (1033-1048) przeciw zbuntowanemu miastu.

Benedykt IX (Teofilakt) był siostrzeńcem poprzedniego papieża i okazał się jednym z najmniej godnychludzi na Stolicy Apostolskiej, jeżeli nawet uznaje się niektóre informacje o jego życiu za przesadzone, jaktę, że wybrano go nieprawnie jako 12-letniego chłopca. Po pierwszym buncie Rzymian powrócił do władzy,wsparty przez cesarza. Po drugim opuścił miasto, w którym wybrano (1045) papieżem Sylwestra III,dotychczas Jana biskupa z Sabiny. Wkrótce jednak odzyskał Rzym, lecz był gotowy abdykować, o ileuzyskałby rekompensatę za straty materialne. Gdy spełniono ten warunek i Benedykt abdykował, wybrano Grzegorza VI (1045-1046), archiprezbitera Jana Gracjana, ojca chrzestnego Benedykta.

Zyskał on uznanie nawet w kołach reformatorskich, m. in. Piotra Damiani, póki nie rozeszła się wieść o rzekomejsymonii. Król niemiecki, Henryk III, uznał także nowego papieża, później jednak, podczas wyprawy doItalii, powierzył sprawę synodowi w Sutri (1046), który orzekł depozycję Sylwestra III i Grzegorza VI, asynod rzymski, trzy dni później, depozycję Benedykta IX. Dyskusje trwają do dzisiaj, czy Grzegorz VIdopuścił się symonii i czy w Sutri dokonano jego depozycji, a może tylko przyjęto abdykację. Na poleceniekróla niemieckiego wybrano nowym papieżem biskupa Sultgera z Bambergu, Klemensa II (1046-1047).

Podobne prace

Do góry