Ocena brak

PAŃSTWOWY INSTYTUT WYDAWNICZY (PIW)

Autor /Like Dodano /13.03.2012

PAŃSTWOWY INSTYTUT WYDAWNICZY (PIW), wydawnictwo literatury pięknej oraz popularnonauk. i nauk. z zakresu szeroko pojętej humanistyki, zał. 1946 w Warszawie. Główne dziedziny działalności PIW to z jednej strony edycje klasyki pol. i obcej (zgodnie z ujęciem przez J. Krzyżanowskiego naczelnego zadania oficyny jako „wiązania dzisiaj i wczoraj, wprowadzania w żywy nurt współczesności pierwiastków tradycyjnych"), z drugiej - możliwie wszechstronne prezentowanie literatury współcz. Charakterystyczny jest dla dorobku PIW wysoki udział publikacji poet., teatraliów (też twórczości dram.) i eseistyki nauk. (m. in. w serii Biblioteka Myśli Współcz.), a także różnorodność serii wydawniczych.

W edycjach klasyków pol. wydawnictwo dąży do połączenia opracowań filol. na poziomie właściwym wydaniom nauk. z aparatem edytorskim przeznaczonym dla czytelnika niespecjalisty. Obok wielotomowych, zakrojonych na wiele lat wydań zbiór, dzieł A. Frycza Modrzewskiego (1953-60), A. Fredry (1955-80), C. Norwida (1971-76), Sienkiewicza (1949-55), Reymonta (od 1961), S. Brzozowskiego (od 1973, wespół z WL), T. Boya-Żeleńskiego (1956-75), przedsięwzięć takich jak pełne wyd. Kronik Prusa (1956-70), korespondencji Z. Krasińskiego (od 1963) i Sienkiewicza (od 1977) znak firmowy PIW noszą m. in. dzieła J. Kochanowskiego (1952, wyd. 101980; też wybory), Ł. Górnickiego (1961), J. A. Morsztyna (1971), Z. Morsztyna (1954), S. Trembeckiego (1953), Pisma poetyckie I. Krasickiego (1976), Dzieła literackie Krasińskiego (1973), obszerne wybory W. Potockiego (1953), S. Konarskiego (1955), Krasickiego (1954), F. S. Jezierskiego (1952), T. K. Węgierskiego (1974), Słowackiego (1959, wyd. 8 1970; też oddzielne wybory wierszy i poematów 1971 i wznów., dramatów 1972 i wznów.), Norwida (1968), T. Lenartowicza (1968), N. Żmichowskiej (1953), R. Berlińskiego (1953), L. Siemieńskiego (1955), G. Zielińskiego (1965), J. Lama (1956-57), A. Asnyka (1974), Prusa (1954, wyd. 5 1975), Sienkiewicza (t. 1-12 1954," wznow. 1955, t. 1-14 1963, t.1-17 od 1976), A. Świętochowskiego (1951), wybrane pisma  kryt.lit. tegoż (1973,1976), i in., 6-tomowy zbiór dramatów staropol. (1959-63), dramaty XVIII-wieczne w serii Teatr Pol. Oświecenia (od 1955), wybór dramatów T. Rittnera (1966), dramaty zebr. S.I. Witkiewicza (1962, wyd. rozsz. 1972). Dawną literaturę pol. prezentuje również PIW w antologiach staropol. facecji (1960) i literatury mieszcz. (1954), prozy wczesnego renesansu (1954), poezji pol.-łac. (1956), poezji odrodzenia (1959) i baroku (1965), Poetów polskich od średniowiecza do baroku (1977), Księdze wierszy polskich J. Tuwima i J.W. Gomulickiego (1954, wznów. 1956), Zbiorze poetów polskich XIX w. P. Hertza (t. 1-7 1959-75) oraz, wespół ze współcz., w Poezji polskiej S. Grochowiaka i J. Maciejewskiego (1973). Wiele edycji klasyków ukazuje się w ramach serii: w —> Bibliotece Poezji i Prozy (od 1959) -obejmującej twórczość wybitnych pisarzy dawnych, poł. i świat., w nowych oprac., —> Bibliotece Poetów (wybory liryki, też współcz.), serii małych form prozy, klas. i nowej, Bibliotece Jednorożca (od 1959), w międzywydawn. —> Bibliotece Studiów Lit.; w oprać, adresowanych do najszerszych kręgów czytelniczych - w międzywydawn. —> Bibliotece Klasyki Pol. i Obcej (od 1971; tu m. in. prócz autorów wymienionych M. Rej, H. Rzewuski, K. Tetmajer, B. Leśmian), lektury szkolne -1957-75 w Bibliotece Szkolnej, nast. w międzywydawn. Bibliotece Lektur Szkolnych, wspomnienia - w Bibliotece Pamiętników Pol. i Obcych (też poza nią: np. Pamiętniki J. Paska 1955 i wznowienia). Z korespondencji, obok wspomnianych wielkich zespołów, udostępnił PIW m. in. listy J. Szymanowskiego, M. Romanowskiego, Reymonta, S. Witkiewicza,  Staffa, Leśmiana. Od 1974 wydawnictwo przypomina w specjalnej serii Klasyków Historiografii Polskiej.

Znaczne miejsce przyznaje PIW w swej działalności pol. literaturze współczesnej. Wydał m. in. edycję zbiór. (1954) i liczne wybory twórczości T. Borowskiego, poezje zebr. (też wybory) W. Broniewskiego (1962, wyd. 11 1974), K. Iłłakowiczówny (1971), A. Słonimskiego (1964, wznów. 1970), J. Przbosia (1959), M. Jastruna (1956,1972), Poezję Polski walczącej 1939-1945 w oprac. J. Szczawieja (1974), antologię dramatu, (1976); publikowali w PIW m. in. J. Andrzejewski, M. Białoszewski, K. Brandys, R. Bratny, A. Braun, T. Breza, J. Brzechwa, L. Buczkowski, S.S. Czachorowski, S.R. Dobrowolski, S. Dygat, W. Gombrowicz, Grochowiak, J. Harasymowicz, Z. Herbert, Hertz, I. Iredyński, J. Iwaszkiewicz, P. Jasienica, A. Kamieńska, J. Kawalec, A. Kowalska, L. Kruczkowski, A. Kuśniewicz, S.J. Lec, H. Malewska, J. Morton, W. Myśliwski, J.B. Ożóg, J. Parandowski, T. Parnicki, E. Paukszta, M. Piechal, K. Pruszyń-ski, T. Różewicz, A. Rudnicki, L. Rudnicki, M. Rusinek, A. Rymkiewicz, E. Szelburg-Zarembina, W. Szymborska, W. Terlecki, J. Zagórski, W. Zalewski, J. Zawieyski, W. Żukrowski. Oficyna uczestniczy w międzywydawn. serii —> Biblioteka XXX-lecia i jej kontynuacji; charakter odrębnych serii nadaje też, gł. przez jednolitą szatę graf., wydaniom współcz. mikro-powieści, dramatów, liryki itp. Od 1972 wychodzi seria Portrety Współcz. Pisarzy Pol.; jest także PIW wydawcą —> Rocznika Literackiego.

Z literaturoznawstwa poza seriami ukazały się m. in. zbiory studiów W. Borowego, S. Pigonia, Z. Szmydtowej, K. Wyki, T. 5 Mikulskiego, Cz. Zgorzelskiego, W. Weintrauba, H. Markiewicza, M. Janion, A. Walickiego, Z. Stefanowskiej, A. Witkowskiej, wznowienie (dwukrotne) historii literatury I. Chrzanowskiego i (czterokrotne) - J. Krzyżanowskiego (także in. prace i zbiory prac tegoż), tomy zbiór, poświęcone m. in. Słowackiemu, Sienkiewiczowi, S.I. Witkiewiczowi; szczególny rodzaj pozycji stanowią kroniki życia i twórczości (m. in. Sienkiewicza, Prusa, Boya, Tuwima), z wielotomowym kalendarium Mickiewicza (od 1957), oraz biografie pisarzy w serii —> Ludzie Żywi. W omawianej dziedzinie wydawnictwo współpracuje z —> Instytutem Badań Lit., m. in. jako edytor —> Nowego Korbuta i serii —> Historia i Teoria Literatury. Warsztat historyka literatury wzbogacił PIW przedr. słowników: S.B. Lindego (1951) i tzw. Warszawskiego (1952-53), Nową księgą przysłów 7 polskich pod red. Krzyżanowskiego (1969-78), Księgą cytatów z polskiej literatury pięknej od XIV do XX w. Hertza i W. Kopalińskiego (1975), Bibliografią dramatu polskiego 1765-1964 L. Simona (1972, we współpracy z Instytutem Sztuki (PAN).

Tematykę lit. i pokrewną podejmuje ponadto wiele spośród varsavianów, których wydawcą jest PIW od lat 20: w serii Biblioteka Syrenki (od 1959) ukazują się m. in. wspomnienia warsz. (A. Zaleskiego, A. Maliszewskiego, S. Arcta, H. Mortkowicz-Olczakowej, S. Wiecheckiego i in.), wznowienia XIX-wiecznych varsavianistów (W. Gomulickiego, F.M. Sobieszczańskiego), szkice dot. m. in. Warszawy przełomu romant. (A. Kowalskiej), realiów warsz. w Lalce (L.B. Grzeniewskiego), gwary i folkloru (B. Wieczorkiewicza); w skład Biblioteki Wiedzy o Warszawie wchodzą oprac, życia lit. stolicy czasów stanisławowskich (Z. Libery), pozytywizmu (J. Kulczyckiej-Saloni) Młodej Polski (R. Taborskiego); warto też wymienić antologię J.W. Gomulickiego Cztery wieki poezji o Warszawie (1970, wyd. zmien. 1974). 

Zofia Lewinówna

Podobne prace

Do góry