Ocena brak

Państwowa służba cywilna

Autor /Romek Dodano /18.08.2011

Okres międzywojenny.

Podstawę pr. urzędniczego stanowił ustawa o państwowej służbie cywilnej z 17.02.1922 r. Art. 1 stanowił, że stosunek państwowej służby cywilnej ma charakter publ.-pr. (stanowiło więc część pr. adm.) Ustawa dzieliła urzędników państw. sł. cyw. na:

1. urzędników, których dzielono na trzy kategorie w zależności od wykształcenia (najwyżsi urzędnicy byli z wyższym wykształceniem i odbytą służbą przygotowawczą, zakończoną egzaminem).

2. niższych funkcjonariuszy - woźni, pracownicy fizyczni.

Powstanie stosunku służbowego powstawało w formie aktu adm. - mianowania na stałe (zwalniało go ze służby orzeczenie komisji dyscyplinarnej) lub prowizorycznie. Urzędnicy korzystali z różnych przywilejów, np. opieka lekarska, zniżki na przejazdy autobusowe, prawo do mieszkania służbowego.

Państwo było podmiotem wyposażonym we władztwo państwowe, a urzędnik nie. Państwo reprezentował przełożony służbowy urzędnika (miał on swobodę w doborze kadr, regulowania stosunku służbowego, kwalifikowania urzędników do poszczególnych kategorii). Państwo realizowało swoje uprawnienia za pomocą jednostronnych aktów adm. - dot. urzędników, ich zatrudniania, przeniesienia w stan nieczynny. Tylko z funkcjonariuszami niższymi zawierano umowy o pracę.

Brak było regulacji dot. pozycji pracowników samorządowych z powodu nieuregulowania istoty sam. teryt. W 1933 r. 23 marca powstała ustawa scaleniowa, która ujednoliciła nazwy i ustrój org. sam. gminnego, miejskiego i powiatowego. Dzieliła ona org. na:

- stanowiące i kontrolujące (rada gminy, miejska i powiatowa)

- zarządzające i wykonawcze (zarząd gminy, miejski, a w powiatowych związkach sam. - wydział powiatowy).

Rada gminy składała się z przewodniczącego - wójta, podwójciego, ławników i radnych. Zarząd to wójt, powójci i 2-3 ławników; w zarządzie miejskim - burmistrz; w powiatowym - prezydent miasta. Członkowie zarządu mogli być zawodowi (wybierani na 10 lat i pozostawali w stosunku służbowym z gminą) i niezawodowi (funkcje pełnili na podstawie mandatu).

Za wykonywanie obowiązków służbowych przysługiwało stałe uposażenie z funduszów gminy. Zawodowi członkowie zarządu mieli prawo do zaopatrzenia emerytalnego i odprawy z tego funduszu.

Polska Ludowa.

Po wojnie ustawę z 1922 r. o tymczasowym unormowaniu stosunku służbowego funkc. państw. znowelizowano, org. sam. zostały powiązane ściśle z systemem rad narodowych. Do 1946 r. stosowano do obsadzania stanowisk w adm. mianowanie i umowę o pracę. Dekret z 25.10.1948 r. o zmianie ustawy o państwowej służbie cywilne nazwał funkcjonariuszy pracownikami państwowymi i podzielił ich na pracowników służb specjalnych i pracowników służby ogólnej.

Mianowano tylko na wyższe stanowiska. W 1955 r. zarządzenie Prezesa R.M. zobowiązało kierowników org. do zatrudniania tylko na podstawie umowy o pracę. Ustawa z 15.07.1968 r. o pracownikach rad narodowych wprowadziła reżim zobowiązaniowy - wszyscy zatrudnieni w wydziałach prezydiów rad nar. nazwani zostali pracownikami i poddani prawie pracy. Drugim sposobem nawiązania stos. pracy było powołanie na stanowisko kierownicze. Nowy kodeks pracy z 26.06.1974 r. przekształcił stos. pracy przez mianowanie na umowę o pracę na czas nieokreślony lub na stosunek na podstawie powołania (stanowisko kierownicze). Nowy okres rozpoczął się od uchwalenia 16.09.1982 r. ustawy o pracownikach urzędów państwowych.

Org. sam. zostały zniesione ustawą z 20.03.1950 r. o terenowych org. jednolitej władzy państwowej.

Podobne prace

Do góry