Ocena brak

Państwo Polskie za Bolesława Chrobrego (992 - 1025)

Autor /caCpEr333 Dodano /21.10.2011

Po śmierci Mieszka władzę przejął jego syn z pierwszego małżeństwa - Bolesław (992 - 1025 ). Chrobry zaraz na początku swojej kariery musiał rozprawić się ze swoimi przyrodnimi braćmi, co uczynił jednocząc cele patrymonium pod swą władzę (wraz z macochą przegnał ich a doradców kazał oślepić ). Sprzyjała mu trochę sytuacja międzynarodowa, albowiem Niemcy mieli w tym czasie dwa problemy. Pierwszy to małoletność i regencja (sprawowanie rządów w imieniu władcy ) cesarza.

Z drugiej strony byli zmuszeni tłumić powstania plemion Słowiańskich i potrzebne im były posiłki z Polski. Trzecim dodatkowym czynnikiem była sprawa biskupa Praskiego Wojciecha. Pochodził on z możnego rodu Sławkowiców. Ród ten przez pewien czas stanowił zagrożenie dla panującej w Czechach dynastii Przemyślidów. Na skutek surowych wymagań biskup został z Pragi usunięty i udał się do Rzymu. Po jakimś czasie wymordowano w Czechach ród Sławkowiców. Gdy Wojciech przebywał na dworze papieża stał się postacią bardzo znaną, powszechnie szanowaną. Papież w sprawie Wojciecha powziął następującą decyzję, jeśli nie przyjmie go władca czeski, to Wojciech winien udać się na misję do pogan.

Władca czeski wówczas Bolesław Pobożny, stwierdził, że Wojciecha nikt nie chce w Pradze na oczy widzieć, tak więc Wojciech udał się do Polski (Bolesław Chrobry zaproponował mu gościnę z możliwością podjęcia misji w kraju Prusów ). W 997 r. biskup został wyprawiony z misją do pogańskich Prusów, gdzie poniósł śmierć męczeńską. Misja co prawda nie udała się pod względem teologicznym , ale przez Chrobrego została umiejętnie wykorzystana. Chrobry wykupił ciało męczennika, szeroko rozeszła się sprawa o jego świętości, wybudował katedrę w Gnieżnie, aktywnie poparł starania o kanonizację, czyli o akt kościelny, mocą którego zmarły zostaje uznany za świętego. W tym czasie miejsce , gdzie spoczywał św. Wojciech zasłynęło rychło cudami. Nie należy zapominać, że zbliżał się rok 1000 i w całej Europie powszechnie oczekiwano końca świata.

Dorosły już Otton III postanowił wybrać się do Gniezna z uroczystą pielgrzymką. Został przyjęty bardzo wystawnie, zaś na zjeżdzie podjęto szereg ważnych decyzji za zgodą papieża i cesarza (były to decyzje w dziedzinie politycznej i kościelnej ). W dziedzinie kościelnej Polska otrzymała niezależną metropolię kościelną z arcybiskupstwem w Gnieżnie i powołano trzy biskupstwa : w Krakowie, Wrocławiu, Kołobrzegu. W dziedzinie politycznej korzyści nie są tak oczywiste. Historycy interpretują to w ten sposób , że Chrobry otrzymując diadem i włócznię św. Maurycego i był mianowany patrycjuszem rzymskim i współpracownikiem cesarstwa rzymskiego. Mogło to oznaczać , że Chrobry zwolniony został od płacenia trybutu, mogło to również oznaczać, że zgodę cesarza na koronację. Należy również pamiętać, że Otton III nosił się z zamiarem powołania monarchii uniwersalnej, w skład której wchodziłyby cztery wielkie krainy: Germania, Italia, Frankonia, Sławonia.

Przypuszcza się, że władcą Sławonii miał zostać Chrobry , ale polityka Ottona nie znalazła poparcia wśród niemieckich elit politycznych, które zahamowały możliwość koronacji. a po śmierci Ottona III zarzucono ten kierunek polityki. W 1002 r. korzystając z zamieszek jakie wybuchły w Niemczech po śmierci Ottona III Chrobry zajął Łużyce, Milsko, Miśnię, oraz wszedł w konflikt z Henrykiem II Bawarskim nowym władcą Niemiec. Była nawet próba zamordowania władcy polskiego na zjeżdzie obu monarchów. W następnym roku Chrobry korzystając z nieporozumień dynastycznych na dworze czeskim, i który początkowo popierał różnych pretendentów do korony czeskiej, potem sam będąc wezwany przez panów czeskich przejął władzę , a władcę Czech Bolesława Rudego kazał oślepić. Lata 1003- 1004 to okres największego zasięgu terytorialnego władztwa Chrobrego.

W skład tego władztwa obok ziem wchodzących w skład patrymonium wchodziły jeszcze Czechy, Morawy, Słowacja, Milsko, Łużyce, jednak Chrobry długo nie utrzymał się w Pradze. Cesarz zarządał hołdu , którego Chrobry odmówił, tak więc w 1004 r. interwencja Henryka doprowadziła do osadzenia na tronie czeskim brata Rudego- Jaromira , zaś sam Chrobry musiał Pragę opuścić, gdyż w Czechach wybuchło powstanie przeciw rządom polskim. Doszło też do bezpośredniej wojny z Niemcami, w wyniku której Henryk dotarł aż pod Poznań. Zawarto wtedy pokój, w którym Chrobry oddał Milsko i Łużyce, zrezygnował z Czech, zachował Morawy i pełną nizależność wobec Henryka. Dwa lata póżniej (1007 - 1013 ) doszło do nowej wojny polsko-niemieckiej. W wojnie tej Henryk korzystał z posiłków pogańskich Wieletów.

W 1013 r. został zawarty kolejny pokój. Chrobry zatrzymał sporne terytoria ale pod warunkiem płacenia trybutu. Układ ponadto przewidywał , że Henryk dostarczy Chrobremu posiłków przeciw Rusi Kijowskiej, natomiast Chrobry dostarczy Henrykowi posiłków na wyprawę do Włoch. Chrobry nie wywiązał się z powyższej umowy, mimo iż sam otrzymał pomoc od Henryka. Stało się to powodem nowej wojny (1015 - 1018 ). Wojna ta skończyła się pokojem w Budziszynie. Mocą tego pokoju Chrobry zatrzymał Milsko i Łużyce. W tym samym roku Chrobry ponownie wyprawił się na Kijów , opanował też odłączone w międzyczasie Grody Czerwieńskie. Ostatnim ważnym aktem jego panowania była koronacja, już po śmierci Henryka II w 1025 r. W tym też roku Chrobry zmarł.

Rezultaty panowania Bolesława Chrobrego:

Podczas wojen bilans ich był niekorzystny dla Polski. Odpadło wtedy Pomorze zachodnie, utracono prawdopodobnie Morawy i Słowację. Narastały również napięcia społeczne , albowiem koszta wojen ponosili kmiecie, którzy byli zmuszani do danin i posług, również i drużyna nie odnosiła poważniejszych korzyści. Dlatego też powszechnie przypuszcza się , że wyprawa na Ruś w 1018 r. miała przede wszystkim charakter łupieżny niż polityczny (chodziło o rekompensatę dla drużyny ).

Znaczenie koronacji :

- korona jest niepodzielna ( wpływało to na konsolidację państwa , co było sprzeczne z zasadą patrymonium )

- koronowany władca jest pomazańcem bożym ( oznacza to niezależność władcy )

- nie może być wasalem jest suwerenem

Koronacja wyznaczając jednego władcę powodowała wydziedziczenie pozostałych. Osłabiała także pozycję możnych, ponieważ popierając jednych bądż drugich pretendentów do korony zyskiwali większe znaczenie. Koronacja była sprzeczna z interesami sąsiadów. Państwo patrymonialne było znacznie słabsze niż państwo władcy koronowanego.

Następcą Chrobrego został jego syn Mieszko zwany II.

Podobne prace

Do góry