Ocena brak

Panda wielka

Autor /Jana Dodano /31.01.2012

Panda wielka jest jednym z najbardziej znanych zwierząt na świecie. Jest to gatunek ginący, objęty ścisłą ochroną. Obecnie tylko nieliczne osobniki
pandy wielkiej żyją na wolności, a w ogrodach zoologicznych należą do największych rzadkości.
Panda wielka (Ailuropoda melanoleuca) z rodziny pandowatych (Ailuridae) jest dobrze znanym na świecie zwierzęciem o charakterystycznym wyglądzie. Ma przysadzi­stą sylwetkę, podobną do niedźwiedziej i sierść o specyficznym, łatwym do rozpoznania ubar­wieniu. Podstawowym kolorem jej gęstego, weł­nistego futra jest biały, wyraźnie zaś czarną bar­wę mają kończyny, stopy, pas biegnący wzdłuż ramion oraz uszy i obwódki wokół oczu o piono­wych źrenicach. .
Jedną z cech tego gatunku, bardzo przydatną przy zdobywaniu pokarmu jest posiadanie wy­rostka na trzeszczce (dodatkowym członie koń­czyny przedniej) tworzącego jakby szósty palec, osadzony przeciwstawnie do pozostałych, co umożliwia pandzie obejmowanie gałęzi bambusa.
Mimo że panda potrafi stanąć tylko na dwóch tylnych łapach, zawsze przemieszcza się na czte­rech kołyszącym ruchem. Gdy jest zaniepokojo­na, zaczyna biec niezgrabnym truchtem, jednak szybko się męczy. Potrafi zręcznie wspinać się na niskie gałęzie poszukując pokarmu, by odpocząć lub uciec przed niebezpieczeństwem.
Gdzie żyją.
Na wolności panda wielka występuje tylko w zimnych i wilgotnych wysokogórskich lasach (na wysokościach od 1 200 do 4000 m n.p.m.), w Syczuanie w Chinach. Obszary te porasta bam­bus - ulubiona roślina pandy. Lasy bambusowe zajmują tu około 30000 km2, jednak panda za­siedla nie więcej niż 6000 km2. Ponieważ, poza okresem rozmnażania, żyje samotnie, każdy z osobników ma własne terytorium, oznakowane wydzielinami gruczołów zapachowych.
Panda wielka jest aktywna nocą. W dzień śpi lub odpoczywa, jednak nie w stałych norach, ale np. w zacisznych miejscach, w zagłębieniach skalnych lub dziuplach drzew.
Co jedzą.
Mimo że panda wielka jest zaliczana do ssaków z rzędu drapieżnych (Carnivora), podstawowym źródłem jej pokarmu są pędy i kłącza bambusów. Podczas uczty zwierzątko siedzi odchylone do ty­łu w kępie bambusów i odrywa ich pędy przedni­mi łapami. Następnie zjada w całości: liście, ło­dygi nadziemne i pędy podziemne
Większą część doby - około 16 godzin, spę­dza jedząc. Panda potrzebuje wicie pokarmu (10-20 kg dziennie), by dostarczyć organizmowi odpowiednich ilości substancji odżywczych, po­nieważ spożywany przez nią pokarm jest nisko-kaloryczny, a jej układ pokarmowy jest mniej sprawny niż u innych zwierząt roślinożernych. Podczas, gdy inne fitofagi wykorzystują około 80% substancji odżywczych zawartych w poży­wieniu, panda tylko 17%.
Oprócz bambusa panda wielka jada trawy, kwiaty, bulwy, cebule i korę, a także grzyby oraz małe ssaki i ryby. Odwiedza też gniazda pszczół i wybiera z nich miód.
Rozmnażanie się.
Okres rozmnażania się u pandy wielkiej trwa od połowy marca do końca maja. W tym czasie zwierzęta szukają partnerów. O samicę może za­biegać 4—5 samców, jednak po odbyciu burzli­wego okresu godowego, zwierzęta powracają do samotniczego trybu życia. Po 3-4 miesiącach sa­mice szukają ciepłego schronienia w jaskiniach łub dziuplach. Przed narodzinami drobnego i bez­radnego potomka wyściełają gniazdo liśćmi i ga­łęziami. Często rodzą się 2-3 pandziątka, jednak wymagają one tak wiele uwagi i opieki ze strony matki, że zazwyczaj zajmuje się ona tylko jed­nym z nich, co pozostałe prowadzi do śmierci.
Młoda panda wielka.
Noworodek pandy jest ślepy i zazwyczaj nagi, a jego ciężar nie przekracza 150 g. Przez trzy pierwsze tygodnie życia matka stale go nosi w ra­mionach, często przykuca w pozycji pionowej i odpowiednio przytrzymuje dziecko, aby mogło ssać mleko. Pandziątko szybko rośnie: gdy skoń­czy miesiąc, jego ciało pokryte jest już białym fu­terkiem, z czarnymi plamami tak charaktery­stycznymi dla osobników dorosłych. Dwa tygo­dnie później otwiera oczy. Do ukończenia trzech miesięcy, jest jeszcze niesamodzielne, matka no­si je przez ten czas.
Gdy skończy pięć miesięcy, zaczyna żywić się bambusem, a miesiąc później trochę usamo­dzielnia się i nie musi stale korzystać z pomocy matki. Gdy ma rok - półtora, opuszcza matkę i rozpoczyna życie w samotności. Dojrzałość płciową osiąga po 6 latach, samice rodzą młode co 2-3 lata. To powolne tempo rozmnażania się jest jedną z przyczyn drastycznego spadku liczebności populacji tego pięknego zwierzątka w środowisku naturalnym.
Ochrona gatunku.
W dość krótkim czasie odkryto, że liczebność pandy wielkiej spadła tak znacznie, że zaliczono ją do gatunków wymierających i wpisano na tzw. czerwoną listę gatunków objętych ścisłą ochroną na całym świecie. Jedną z przyczyn tego tragicz­nego zjawiska były polowania, aby zdobyć cenne futro i mięso. Jednak podstawową przyczyną dra­stycznego spadku liczebności pandy wielkiej by­ło niszczenie naturalnych środowisk występowa­nia tego gatunku, spowodowane działalnością człowieka. Obecnie ten gatunek występuje na niewielkich izolowanych obszarach, na których żyje i rozmnaża się. Niewielka liczba pand wiel­kich żyje także pod specjalną opieką w ogrodach zoologicznych. Niestety, w warunkach sztucz­nych niezwykle trudno doprowadzić do rozmno­żenia się tego gatunku, stąd nieliczne, szczęśliwe urodzenia pandziątek w ogrodach zoologicznych są sensacją na całym świecie.
Na poszczególnych obszarach zarośla bam­busa utrzymują się tylko okresowo (od 40 do 120 lat), stąd populacje zwierząt, które się nim żywią muszą przemieszczać się z miejsca na miejsce. Obecnie jest to trudne, gdyż znaczne obszary na­turalnego występowania bambusa podlegają de­struktywnej działalności człowieka, są prze­kształcane w pola uprawne lub osady ludzkie.
Panda wielka jest symbolem Światowego Funduszu Ochrony Dzikich Zwierząt (WWF), którego zadaniem jest finansowanie i koordyno­wanie działań związanych z ochroną gatunkową zwierząt na całym świecie. W końcu lat 50. nasi­lono w Chinach działania zmierzające do całko­witej ochrony pandy wielkiej. Na obszarach zasiedlonych przez ten gatunek wydzielono spec­jalne obszary, na których objęto pandy ścisłą ochroną. Uważnie obserwują je naukowcy.
Niestety przypuszcza się, że przy obecnym tempie wymierania, gatunek ten zniknie w śro­dowiskach naturalnych do 2000 roku. Może jed­nak zabiegi związane z ochroną pandy wielkiej nie dopuszczą do wyginięcia jednego z najpięk­niejszych „misiów" na świecie.

Szacuje się, że na wolności żyje o koto 700 osobników pandy wielkiej, a w ogrodach zoologicznych 120

Przeciętne rozmiary:
długość całego ciała: 1,2-1,6 m
wysokość na linii barków: 60-80 cm
ciężar: 75-160 kg

Podobne prace

Do góry