Ocena brak

Pancernik długoogonowy

Autor /Epik Dodano /31.01.2012

Pancernik długoogonowy, który jest pokryty dachówkowato zachodzącymi na siebie kostnymi łuskami, wygląda jak zwierzę z czasów prehistorycznych. Jednak łatwo przystosowuje się on do różnorodnych warunków. Jego populacja rośnie tak szybko, Że w niektórych rejonach świata jest on uważany za szkodnika.
Pancerniki są wyjątkowymi ssakami. Posiada­ją pancerz, który jest utworzony z płytek kostnych pokrytych warstwą rogową. Chroni on je przed drapieżnikami. Dzięki takiej „zbroi" pancerniki mają niezwykły wygląd - przypomina­ją bardziej gady niż ssaki. Pancerz ogranicza nieco ruchy zwierzęcia i sprawia, że porusza się ono dość niezdarnie. Mimo to pancernik długoogonowy jest zwierzęciem, które wykazuje zadziwiające zdolności przystosowawcze. Dzięki temu w ostatnich latach gatunek powiększa swój zasięg występo­wania i kolonizuje nowe środowiska. Opanowy­wanie różnych środowisk doprowadziło do wyod­rębnienia się sześciu ras, które nieco różnią się od siebie. Wszystkie gatunki pancerników występują tylko na obszarach obu Ameryk. Pancernik długo­ogonowy, zwany inaczej peba, ma spośród nich największy zasięg występowania. Ssaka tego moż­na spotkać na północy w stanach Kansas, Missouri i Teksas w USA, przez Meksyk, Panamę, Brazylię, po Argentynę i Urugwaj na południu.

Kostny pancerz
Noworodek pancernika ma miękki, elastyczny pan­cerz. Jednak już po tygodniu zaczyna on twardnieć i przybierać postać zachodzących na siebie kost­nych płytek, które są pokryte substancją rogową. U pancernika długoogonowego płytki te pokrywają prawie całe ciało, a na grzbiecie i barku tworzą dziewięć lub czasami osiem rzędów. Głowa, ogon i nogi są chronione znacznie mniejszymi płytkami. Brzuch zwierzęcia nie jest pokryty płytkami więc niektóre gatunki w momentach zagrożenia zwijają swe ciało w kulę. Pancernik długoogonowy zacho­wuje się inaczej: chowa nogi pod pancerzem i przy­wiera płasko do ziemi.
Pancerz jest doskonałą ochroną przed drapież­nikami, jednak jest dość ciężki. Dlatego większość gatunków pancerników nie potrafi pływać i w wo­dzie tonie. Peba, dzięki zdolnościom nabierania powietrza w płuca i wypełniania nim żołądka i jelit, może unosić się na powierzchni wody.
Wszystkie gatunki pancerników śpią w dzień, a żerują w nocy. Większość gatunków to zwierzę­ta żywiące się wyłącznie mrówkami i termitami, jednak dieta pancernika długoogonowego jest bo­gatsza. Zjada on owady, małe ssaki i gady, ptasie jaja i pisklęta, owoce, korzenie sukulentów, grzy­by, a nawet padlinę. Wszystkożerność jest jedną z głównych przyczyn dużej liczebności tego gatun­ku - umożliwia ona pancernikom długoogonowym przebywanie w środowiskach ubogich w mrówki i termity, ich główne pożywienie.

Nocny wędrowiec
Pancernik żerując w mroku posługuje się dobrze rozwiniętym węchem. Zwierzę przeszukuje wy­brany obszar, wącha i często zatrzymuje się, aby nosem ryć w ziemi. Jeżeli odnajdzie zagrzebaną ofiarę, potrafi bardzo szybko kopać przednimi koń­czynami zakończonymi długimi, mocnymi pazura­mi. Opierając tylną część ciała na ogonie, kończy­nami tylnymi rozgrzebuje ziemię i rozrzuca ją na boki. W czasie kopania pancernik ma zamknięte nozdrza, aby pył nie dostał się do nosa.
W południowej części zasięgu występowania peby, podobnie jak inne pancerniki, żywią się głów­nie mrówkami i termitami. Dostają się one do gniazd owadów i wkładają swe długie, cienkie i lepkie języki w wąskie, podziemne korytarze. Mają wielki apetyt, jedna uczta składać się może z kilku tysięcy mrówek. W odróżnieniu do mrówkojadów są w stanie wyjeść z mrowiska prawie wszystkie mrówki. Mrówkojady zjadają tylko część kolonii i dzięki temu populacja owadów może szybko odbudować swoją liczebność.
Kiedy zaczyna świtać, pancernik przestaje że­rować i chowa się do najbliższej nory. Na obsza­rze bytowania jednego osobnika może być nawet 12 nor. Każdej nocy pancernik żeruje w innej jego części, wykorzystując coraz to inną norę. Duża licz­ba nor powoduje, że zwierzę ma zawsze blisko do jakiejś podziemnej kryjówki.

Nory
Nory pancernika są imponującymi budowlami. Ssak ten kopie wiele tuneli sięgających nawet do 2 metrów w głąb ziemi i mających długość ponad 5 metrów. Nory mają co najmniej dwa otwory wyj­ściowe i jedną lub dwie komory, które są wyścielo­ne trawami oraz suchymi liśćmi. Pancernik wczołguje się w jedną z nich, często blokuje wejście roślinnością i tak schowany przebywa tam do na­dejścia nocy.
Osobniki tej samej płci, które są ze sobą spo­krewnione, mogą mieszkać w jednej norze, jednak zwykle pancerniki długoogonowe żyją samotnie i posiadają własne terytoria oraz osobne nory. Sa­mice mają szczególnie silnie rozwinięte zachowa­nia terytorialne; samce poszukują pokarmu na większym obszarze, a ich areały osobnicze często nakładają się na areały osobnicze kilku samic. Granice terytorium są oznaczone zapachem. Każde zwierzę posiada na opuszkach swoich palców gru­czoły zapachowe, które bardzo skutecznie „zna­kują" obszar, po którym chodzi pancernik. Jeżeli pancernik długoogonowy zwęszy obcy zapach, zwykle wycofuje się i powraca na swoje terytorium. Inaczej jest wtedy, gdy zwierzę poszukuje partne­ra do rozrodu.

Rozmnażanie się
Do kojarzenia się dochodzi zawsze w lecie, które zaczyna się w różnych miesiącach roku. Zależy to oczywiście od tego, czy pancerniki zamieszkują tereny położone na północ, czy na południe od rów­nika. Okres ciąży samic jest wydłużony przez opóź­nione zagnieżdżenie się zarodka w macicy (implantacja) i trwa mniej więcej siedem i pół miesiąca. Dzięki temu młode rodzą się w okresie najwięk­szej obfitości pokarmu, czyli na wiosnę.
Zapłodniona komórka jajowa dzieli się na czte­ry komórki potomne, z których rozwijają się iden­tyczne pod względem genetycznym czworaczki. Po ich przyjściu na świat samica przez kilka tygo­dni karmi je mlekiem, a później zabiera na wypra­wy w poszukiwaniu pokarmu. Gdy młode prze­staną ssać mleko matki, przez jakiś czas przebywają jeszcze razem. Czasami opuszczeni przez matkę bracia lub siostry zamieszkują tę samą norę, jed­nak przed upływem roku rodzina rozpada się.

■ Około 20000 lat temu wyginęli olbrzymi przodkowie współczesnych pancerników. Ich pancerze miały długość 3 metrów i były wykorzystywane jako pokrycia dachów domostw ludzi, którzy żyli w tamtych cza­sach w Ameryce.
■ Pancernik ma pod ogonem dwa gru­czoły zapachowe produkujące nieprzy­jemną, żółtą wydzielinę, która skutecznie odstrasza drapieżniki.
■ Pancernik długoogonowy potrafi wstrzy­mać oddech przez sześć minut i dzięki temu może chodzić po dnie strumieni.
■ Peba ma na plecach najczęściej 9 pa­sów utworzonych przez rzędy dużych pły­tek kostnych. Liczba tych pasów może być jednak różna u różnych ras tego gatunku.

Pancernik długoogonowy, czyli peba [Dasypus novemcinctus) należy do rodziny Dasypodidae i rzędu Edentata.
Do 8 rodzajów z tej rodziny zalicza się 20 gatunków.
Długość głowy i tułowia: 80 cm
Długość ogona: 35 cm
Masa: 20-30 kg
Długość życia: 12-15 lat

Podobne prace

Do góry