Ocena brak

PAMIĘTNIK WARSZAWSKI, czyli Dziennik Nauk i Umiejętności, miesięcznik nauk.-lit.

Autor /Like Dodano /13.03.2012

PAMIĘTNIK WARSZAWSKI, czyli Dziennik Nauk i Umiejętności, miesięcznik nauk.-lit., wychodzący w Warszawie 1815-23, do 1821 wyd. przez J. Zawadzkiego (z J. Węckim), red. przez F. Bentkowskiego, 1822-23 wyd. przez N. Glucksberga, red. przez K. Brodzińskiego, F. Skarbka i J.K. Skrodzkiego. Założony z inicjatywy wil. (Zawadzkiego i K. Kontryma), podjętej gł. przez środowisko TPN (zwł. A. Chodkiewicza), był z nim silnie związany, co znalazło odbicie w tematyce z różnych dziedzin wiedzy (z przewagą jednak, zwł. do 1821, problematyki lit.) i w eklektycznym charakterze pisma. Z współpracowników największy wpływ wywarli S.K. Potocki i Brodziński, faktyczny współred. już przed 1820. Potocki reprezentował ciągłość tradycji oświeceniowej w publicystyce (felieton satyr. Świstek krytyczny 1816-18) oraz w krytyce lit. i artyst.; Brodzińskiemu, autorowi poezji (m. in. Żal za językiem polskim, 1818, I red. —> Wiesława 1820), rozpraw kryt. (m. in. —> O klasyczności i romantyczności 1818, Listy o polskiej literaturze 1820) i przekł., przede wszystkim Schillera, zawdzięczał P.W. otwarcie na nowe prądy w literaturze i estetyce, szczególnie niemieckiej. W oryginalnej twórczości lit. dominowała poezja (Brodziński, A. Górecki, T. K. Tymowski i in.), dramat to gł. przekłady. Dzięki wysokiemu na ogół poziomowi i monopolistycznej pozycji P.W. odegrał poważną rolę w życiu umysłowym Królestwa. W zakresie literatury pismo, w początkach klasycyst., wykazuje z upływem czasu coraz większy wpływ tendencji preromant., zwł. w pozycjach tłumaczonych. Pozbawione zdecydowanej barwy, kompromisowe, upadło w okresie ożywienia ruchu czasopiśmienniczego oraz wyrazistej polaryzacji stanowisk polit. i estetycznych.

H. ŻYCZYŃSKI Badania nad historią estetyki i teorii literatury w Polsce. I Estetyka ,,P.W." (1815-1822), „Pam. Lit." 1918; J. UJEJSKI ,,Pamiętnikowi Warszewskiemu" pro memoria, „Pam. Warsz." 1929; W.A. KEMPA U kolebki „P.W.", Roczn. Hist. Czas. Pol. 4 (1965) z. 1.

Zofia Lewinówna

Do góry