Ocena brak

Owady - Tryb życia

Autor /Natan Dodano /26.01.2012

Owady zasiedlają praktycznie wszystkie środowiska lądowe i słodkowodne. Zaczęły je opanowywać już przed ponad 300 min lat i wytworzyły od tego czasu niewiarygodną wręcz rozmaitość form, przystosowując się do najróż-norodniejszych nisz ekologicznych. Obszar ich rozprzestrzenienia na kuli ziemskiej rozciąga się od krawędzi wysokogórskich i polarnych lodowców oraz warstw atmosfery na wysokości wielu kilometrów (stanowią tam część tzw. planktonu powietrznego) po jaskinie, od wilgotnych lasów równikowych, w których owady osiągają największe bogactwo gatunkowe po najsuchsze pustynie i od malutkich strumyków po głębiny ogromnych jezior.

Ich łączna liczebność jest nieprawdopodobnie wielka, a masa wielokrotnie przekracza masę wszystkich ludzi na świecie. Owady służą jako pokarm wielu innym zwierzętom, zwłaszcza owadożernym ptakom i ssakom (np. nietoperzom), płazom, gadom i pająkom. Najgroźniejszymi wrogami owadów są chyba jednak ... inne owady. Żarłocznymi drapieżnikami są m.in. ważki, liczne chrząszcze (np. biegaczowate, pływakowate), niektóre muchówki (np. łowikowate) i pluskwiaki różnoskrzydłe.

Larwy wielu błonkówek (tzw. owadziarek) i muchówek (zwłaszcza rączycowatych) pasożytują w różnych stadiach rozwojowych owadów, przy czym same też bywają atakowane przez jeszcze mniejsze od nich owadziarki. Dzięki krótkiemu cyklowi rozwojowemu są one w stanie skuteczniej przeciwdziałać masowemu wystąpieniu szkodników, niż inne owadożerne zwierzęta (np. ptaki), odgrywają więc główną rolę w biologicznym lub integrowanym zwalczaniu szkodliwych owadów, wyrządzających niekiedy olbrzymie straty gospodarcze. Niektóre owady przenoszą groźne choroby, np. śpiączkę afrykańską (mucha tse-tse), malarię (komary z rodzaju Anopheles) czy dżumę (pchły). Do niedawna to właśnie owady dyktowały warunki konfrontacji pomiędzy nimi a człowiekiem.

Dawniej nie znano żadnego sposobu zapobiegania niszczycielskim nalotom szarańczy a jeszcze w latach pięćdziesiątych naszego wieku jedyną, a i to właściwie nieskuteczną metodą zwalczania chrabąszcza majowego czy stonki ziemniaczanej było ręczne zbieranie i niszczenie tych szkodników. Obecnie natomiast mamy do dyspozycji tak silne środki chemiczne, zwane insektycydami (dosłownie: zabójcami owadów), że ich moc nierzadko jest znacznie większa, niż można byłoby sobie tego życzyć. Ich często nadmierne, a czasami wręcz bezmyślne stosowanie powoduje śmierć wielu pożytecznych organizmów, a w rezultacie zachwianie równowagi ekologicznej.

Nic więc dziwnego, że dąży się do stosowania wspomnianego już biologicznego zwalczania szkodników za pomocą ich wrogów naturalnych oraz wytwarzania nieszkodliwych dla tych ostatnich insektycydów selektywnych (na tym głównie polega zwalczanie integrowane). Postęp w tej dziedzinie, jak również w szeroko pojętej ochronie owadów będzie jednak możliwy tylko pod warunkiem gruntownego poznania biologii jak największej liczby gatunków i ich powiązań z innymi elementami środowiska. Wierzymy, że niniejszy leksykon również przyczyni się do osiągnięcia tego szczytnego celu.

Podobne prace

Do góry