Ocena brak

Otyłość

Autor /reva Dodano /23.06.2014

Otyłością nazywamy stan, w którym dochodzi do nadmiernego wzrostu masy ciała w stosunku do wysokości, spowodowanego wzrostem masy tkanki tłuszczowej w stosunku do beztłuszczowej masy ciała (mięśnie, wątroba, śledziona, mózg).

Otyłość - ze względu na częste występowanie oraz następstwa, jakie za sobą niesie - jest ważnym problemem społecznym.

U dzieci i młodzieży najczęściej występuje otyłość prosta (około 95%) - spowodowana nadmiarem dostarczonej energii, która, będąc niewłaściwie wydatkowana, odkłada się postaci wysokoenergetycznych zapasów - tkanki tłuszczowej.

W rzadkich przypadkach (około 5%) otyłość występuje jako jeden z objawów uszkodzenia OUN, chorób uwarunkowanych genetycznie, chorób gruczołów ■wydzielania dokrewnego. Otyłości tej, nazywanej otyłością wtórną, towarzyszy często niski wzrost osobniczy.

1.    Otyłość można podzielić, przyjmując jako kryterium rozmieszczenie tkanki tłuszczowej za pomocą metody pomiaru obwodu talii i bioder, na dwa typy:

Wisceralny (brzuszny, jabłkowy), którego cechą charakterystycznąjest „duży brzuch i kark” i stosunkowo szczupłe kończyny. Powiększenie obwodu brzucha w tym typie otyłości zależy od gromadzenia się tkanki tłuszczowej wewnątrz jamy brzusznej, w sieci i krezce. Otyłość brzuszna częściej występuje u mężczyzn, i stanowi czynnik zagrożenia wystąpienia w przyszłości hiperlipidemii, cukrzycy 2 typu, nadciśnienia tętniczego i miażdżycy.

Pośladkowo-udowy cechujący się odkładaniem tkanki tłuszczowej w okolicy pośladków i kończyn dolnych, szczególnie ud. Częściej występuje u kobiet, zwiększa ryzyko wystąpienia nowotworów hormonozależnych (macicy, jajnika, sutka, oraz przewodu pokarmowego).

2.    Zmiany wielkości adipocytów (komórek tłuszczowych) zachodzą w ciągu całego życia człowieka, natomiast ich liczba zwdększa się w warunkach fizjologicznych wyłącznie w dzieciństwie i okresie dojrzewania. Oceniając charakter rozwoju tkanki tłuszczowej, wyróżnia się otyłość:

•    hiperplastyczną ze zwdększoną liczbą adipocytów

•    hipertroficzną z obecnością powiększonych komórek tłuszczowych

•    typ mieszany, który charakteryzuje się powiększeniem zarówno liczby, jak i wielkości adipocytów.

Przyjmowanie pokarmu i bilans energetyczny zależą od regulacji na poziomie ośrodkowego układu nerwowego w podwzgórzu. Znajdują się tam liczne neuroprzekaźniki powodujące zwiększanie i zmniejszanie łaknienia i bilansu energetycznego. Wśród nich np. neuropeptyd Y zwiększa łaknienie na słodycze, galanina sprzyja spożywaniu pokarmów tłustych a serotonina zwiększa uczucie sytości. Tkanka tłuszczowa produkuje szereg czynnych substancji, do których należy m.in. leptyna. Leptyna, wydzielana przez komórki wyładowane tłuszczem, działając przez podwzgórze, zmniejsza apetyt, a równocześnie zwiększa aktywność układu współczulnego i wydatek energetyczny na termogenezę. Okazało się jednak, że osoby otyłe mają nadmiar leptyny we krwi, ale wykazują zmniejszoną wrażliwość na jej działanie.

Przyczyną otyłości w zespole Cushinga jest hiperkortyzolemia. Charakterystyczne rozłożenie tkanki tłuszczowej oraz inne towarzyszące objawy kliniczne (czerwono-sine rozstępy skórne, zaczerwienienie twarzy, trądzik, skłonność do wybroczyn, nadciśnienie tętnicze, zahamowanie wzrastania) ułatwiają rozpoznanie. Oznaczanie rytmu wydzielania kortyzolu i wolnego kortyzolu w dobowej zbiórce moczu jest pomocne w potwierdzeniu hiperkor-tyzolemii.

Towarzyszący niedoczynności tarczycy nadmiar masy ciała wiąże się głównie z obrzękiem śluzakowatym, zmniejszeniem podstawowej przemiany materii, sprawności ruchowej. Oznaczenie hormonów tarczycy i TSH potwierdza rozpoznanie.

Otyłość towarzysząca niedoborowi hormonu wzrostu charakteryzuje się odkładaniem tkanki tłuszczowej głównie na tułowiu, zwłaszcza na brzuchu, przy stosunkowo szczupłych kończynach. Przyczyną otyłości w tej chorobie jest zmniejszony wydatek energetyczny i zwiększona lipogeneza. Ocena toru i tempa wzrastania, dojrzałości wieku kostnego oraz wydzielania hormonu wzrostu w testach stymułacyjnych jest podstawą rozpoznania.

Otyłość podwzgórzowa związana jest z uszkodzeniem podwzgórza i charakteryzuje się szybkim przyrostem masy ciała, hiperfagią oraz zmniejszonym uczuciem sytości. Często łączy się z innymi objawami podwzgórzowymi, takimi jak zaburzenia snu, czucia czy termoregulacji. Uszkodzenie podwzgórza może być wrodzone (jak w zespole Pradera-Williego), częściej jest następstwem przebytych chorób (neuroinfekcji, urazów czaszkowo-mózgowyeh).

zespole Pradera-Williego charakteryzującym się hipotonią mięśniową, hipogonadyzmem i upośledzeniem umysłowym, otyłość obserwowana jest od wczesnego dzieciństwa; narasta z wiekiem wraz ze zwolnieniem się tempa wzrastania i opóźnieniem rozwoju umysłowego. Przyczyną zespołu jest delecja chromosomu 15q.

zespole Laiirence’a-Moona i zespole Bardeta-Biedla otyłość obserwowana jest już w okresie niemowlęcym, narasta z wiekiem. Towarzyszy jej barwnikowe zwyrodnienie siatkówki o charakterze postępującym. Często występuje wiełopalczastość kończyn górnych i dolnych, u chłopców - wnętrostwo, u dziewczynek - opóźnione dojrzewanie. Upośledzenie umysłowe różnego stopnia występuje u obu płci.

Do leków mających wpływ na powstawanie otyłości u dzieci należą: leki przeciwdepresyjne, psychotropowe, przeciwpadaczkowe oraz glikokortykos-teroidy stosowane ogólnie.


Podobne prace

Do góry