Ocena brak

Otyłość

Autor /carbonara Dodano /28.11.2013

Otyłość jest chorobą przewlekłą, powstającą w wyniku nadmiernego nagromadzenia tłuszczu w obrębie organizmu. Badania epidemiologiczne przeprowadzone w wielu krajach potwierdzają powszechność występowania otyłości wśród mieszkańców naszego globu. Zapas tłuszczu, zgromadzony w komórkach tkanki tłuszczowej (adipocytach) w postaci triglicerydów, stanowi niezbędną rezerwę energetyczną. Jednak nadmierna jego akumulacja i związany z tym przyrost masy ciała wywiera niekorzystny wpływ na jakość i długość życia człowieka, a poważne problemy zdrowotne u ludzi otyłych (zwiększona chorobowość i umieralność) absorbują znaczną część nakładów finansowych służby zdrowia.

Całkowitą liczbę adipocytów w obrębie organizmu dorosłego, zdrowego człowieka określa się na około 310 komórek, a masę tłuszczu ocenia się na 15--25 kg. U noworodka masa tkanki tłuszczowej stanowi 12% masy całkowitej, po pół roku zwiększa się do 25%, w 10 roku życia ulega zmniejszeniu do 18%, aby w okresie pokwitania zwiększyć się u dziewcząt, a zmniejszyć się u chłopców (tab. 13.1).

Udowodniono, że otyłość wynika zawsze z dodatniego bilansu energetycznego i powstaje wówczas, gdy ilość energii dostarczonej do organizmu w pokarmie przekracza wydatkowaną ilość energii. Przeciętną wartość energetyczną pokarmów spożywanych w ciągu roku przez dorosłego człowieka szacuje się na I milion kcal. Obliczono także, że zwiększenie kaioryczności codziennych posiłków o 1% prowadzi do trwałego przyrostu masy tkanki tłuszczowej o 1,5 kg przez 12 miesięcy.

W specjalistycznych ośrodkach diagnostycznych, w celu oceny nadmiaru tkanki tłuszczowej i rozpoznania otyłości, wprowadzono nowoczesne techniki badawcze o dutej dokładności, takie jak-, tomografia komputerowa (CT), rezonans magnetyczny (RM), pomiar całkowitego przewodnictwa elektrycznego (total body electrical conductivity TOBEC), impedancja bioelektryczna, densytometria (DEXA).

Dla praktykujących lekarzy najbardziej przydatnymi metodami oceny całkowitej zawartości tkanki tłuszczowej i stopnia otyłości u dorosłych okazały się pomiary wzrostu oraz masy ciała i zastosowanie wzoru matematycznego - wskaźnika Queteleta (body mass index, BMI). Na wartość BMI składa się iloraz masy ciała w kilogramach i kwadratu wysokości ciała (wzrostu) w metrach (BMI = kg/m2). Wskaźnik BMI przekraczający 25 wskazuje na nadwagę, a przekraczający 30 potwierdza rozpoznanie otyłości.

Oprócz nadmiaru masy ciała największym zagrożeniem występowania zaburzeń metabolicznych oraz najpoważniejszych powikłań klinicznych jest regionalne rozmieszczenie tkanki tłuszczowej. Ustalono, że występują dwa typy otyłości w zależności od lokalizacji nadmiaru tkanki tłuszczowej. Otyłość trzewną (wisceralną, centralną, brzuszną, .jabłkową”, androidalną) rozpoznaje się w przypadku największego gromadzenia tkanki tłuszczowej w obrębie jamy brzusznej. Otyłość pośladkowo-udowa (gynoidalna, obwodowa, „gruszkowa”) pojawia się w wyniku nadmiernego występowania tkanki tłuszczowej w dolnej połowie ciała. Ten drugi rodzaj otyłości znacznie rzadziej prowadzi do poważnych zaburzeń metabolicznych. Pomiar obwodu tułowia na wysokości bioder (krętarze większe) oraz obwód talii na poziomie pępka dają możliwość odróżnienia typów otyłości. 

Do góry