Ocena brak

Osobliwe wymagania stawiane badaniom ankietowym

Autor /jolka Dodano /26.05.2014

W badaniach ankietowych szczególnie wysokie wymagania stawia się poprawności pytań kwestionariuszowych. Respondenci bowiem w odpowiedzi na nie zdani są najczęściej na siebie samych. Polegać mogą więc na ogół tylko na własnym ich zrozumieniu, tj. pozbawieni są możliwości liczenia na szersze wyjaśnienia w tej sprawie ze strony osoby prowadzącej badania. Dlatego nie bez powodu mówi się, że „w badaniach ankietowych nie tyle ankieter musi być mądry, co sama ankieta” (J. Sztumski, 1999, s. 144). Ważna jest tu nie tylko treść, lecz także forma zadawanych respondentom pytań. W związku z tym zachodzi potrzeba zwracania się do nich w formie grzecznościowej i zgodnej z obowiązującymi zasadami współżycia w danym kręgu kulturowym. Na przykład do dzieci i młodzieży zwracamy się w kwestionariuszu przez dużą literę (Ty, Wy, Wasze itp.), a do dorosłych przez „Pan”, „Pani”, „Państwo”. Na ogół unikamy bezosobowego zwracania się do badanych. Niezbędna w badaniach ankietowych jest kolejność pytań kwestionariuszowych. Chodzi głównie o to, aby odpowiedzi na pierwsze z pytań stymulowały do odpowiedzi na dalsze pytania i nie utrudniały, a ułatwiały odpowiadanie na nie. Toteż z reguły rozpoczynamy tego rodzaju badania od pytania wprowadzającego i o charakterze bardziej ogólnym, a w dalszej kolejności zadajemy pytania coraz bardziej szczegółowe. Pytania dotyczące danych osobistych zamieszczamy w zasadzie na samym końcu kwestionariusza.

Nie mniej istotne od poprzednich wymagań, stawianych badaniom ankietowym, jest troska o staranny wydruk zestawu pytań kwestionariuszowych. Mam na myśli szczególnie pozostawienie w nim miejsca na swobodne wypowiedzi związane z pytaniami otwartymi, a także maksymalne ułatwienie odpowiedzi na pytania zamknięte. Dobrze jest również dołączyć czystą kartkę papieru do wydrukowanych pytań celem umożliwienia respondentom dodatkowego uzupełnienia swych odpowiedzi na pytania otwarte. Nie bez znaczenia jest też —jak twierdzą niektórzy — jakość papieru, druku i układu graficznego wydrukowanego kwestionariusza.

Sprawą niebagatelną jest liczba pytań zawartych w kwestionariuszu ankiety. Zbyt duża ich liczba zwykle zniechęca respondentów do starannych odpowiedzi lub do uczestnictwa w badaniach ankietowych w ogóle. Należy je bezwzględnie ograniczyć do niezbędnego minimum, w tym zwłaszcza „poprzez eliminację pytań stawianych «na wszelki wypadek» lub ze względu na «interesujące kwe-stie», które jednakże nie są ściśle związane z tematem badań” (J. Sztumski,-1999, s. 150).

Wyjątkowo istotnym wymogiem poprawnego metodologicznie zastosowania badań ankietowych jest też właściwy dobór osób badanych i sposób rozprowadzenia kwestionariuszy ankiet wraz z uzasadnieniem ich celowości.

 

Podobne prace

Do góry