Ocena brak

Osłuchiwanie serca

Autor /milka Dodano /27.01.2014

Osłuchiwanie serca ma na celu ustalenie:

-- jakie właściwości inają tony serca oraz odstępy między nimi, czy występują szmery nad sercem.

Zasady osłuchiwania serca Zasady osłuchiwania fonendoskopem:

- osłuchuje serce jedna osoba, własnym, dobranym fonendoskopem, zaopatrzonym w lejek i membranę, posługując się nim w zależności od potrzeb (membrana - tony o wysokiej częstotliwości, lejek — tony i szmery o niskiej częstotliwości); fonendoskop powinien spełniać wszelkie wymogi dobrego aparatu pomocniczego (długość przewodów, przekrój światła, wielkość oliwek); badanie powinno być przeprowadzone w wygodnym, izolowanym pomieszczeniu, dobrze ogrzanym i pozbawionym hałasu; chory powinien być rozebrany do pasa; badający znajduje się po prawej stronie chorego;

-    osłuchiwanie rozpoczyna .się w ułożeniu dziecka na wznak, w zależności od potrzeb - na lewym boku lub z pochyleniem do przodu;

należy stosować silę przyłożenia (ucisku) w zależności od rodzaju wysłuchiwanego dźwięku;

osłuchiwania serca nie należy przeprowadzać na samym początku badania przedmiotowego;

-    chorego należy osluchiwać w różnych pozycjach i fazach oddechu (w tym starsze dzieci podczas zatrzymania na krótko oddechu) oraz po wykonaniu prób czynnościowych.

Miejsca osłuchiwania. W czasie czynności serca występują wywołane pracą mechaniczną i przepływem krwi drgania, które są przenoszone z. prądem krwi, dlatego rzeczywiste rzuty anatomiczne zastawek serca nie są właściwym miejscem ich osłuchiwania (lab. 1.5).

Zastawka dwudzielna. U dziecka starszego oraz w okresie młodzieżowym i dorosłym lewa komora serca przylega najbliżej przedniej strony klatki piersiowej. Osłuchuje się ją w okolicy koniuszka serca (rzeczywisty rzut zastawki dwudzielnej przypada na przyczep IV lewej chrząstki międzyżebrowej mostka).

Zastawka lęlnicgłównej - II prawe rniędzyżebrze przy mostku; w miejscu najbliższego przylegania jej do ściany klatki piersiowej.

Zastawka lęlnicy płucnej - 11 lewe rniędzyżebrze przy mostku (właściwy rzut). Zastawka trójdzielna ".miejsce przyczepu V prawej chrząstki żebrowej do mostka.

Ze względu na założenie, że badaniem osluchowym należy uchwycić jak najszybciej objawy chorobowe, obowiązuje następujący porządek: osłuchiwanie serca zaczyna się od zastawki dwudzielnej;

-    jeśli nie ma zmian osłuchowych w tym miejscu, lo osłuchuje się kolejno: zastawkę lęlnicy głównej, pnia płucnego, zastawkę trójdzielną.

Tony serca - to zjawiska akustyczne, słyszalne nad sercem jako wynik drgań elementów anatomicznych serca, związane z ich pracą.

I    ton serca powstaje w wyniku zamknięcia się zastawek dwudzielnej i trójdzielnej i przenoszenia się drgań powstających w zamkniętych ich płatkach na ścianę komór, struny śeięgniste i mięśnie brodawkowate.

II    ton serca jest wynikiem zamknięcia się zastawek aortalnyeh i płucnych i przenoszenia się drgań z płatków na przylegle struktury anatomiczne serca i naczyń.

Przy osłuehiwaniu nieodzowna jesl umiejętność określania odstępów czasowych tonów w powiązaniu z poszczególnymi fazami pracy serca: ton I - skurcz komór, ton II - rozkurcz. Przerwa między 1 a II tonem nosi nazwę skurczowej i stanowi mniej więcej 2/3 przerwy rozkurczowej pomiędzy II a I tonem. Rozróżnienie to może być trudne przede wszystkim u niemowląt, ze względu na wysoką częstość akcji serca i skrócenie głównie okresu rozkurczu.

Pierwszy ton wykazuje największą głośność punciiun inaximtim w IV przestrzeni międzyżebrowej lewej obok mostka (punki Erba).

Ton I skurczowy (zastawkowy) jest głośniejszy na koniuszku. Ton II jesl głośniejszy u podstawy serca.

Patologię związaną z tonami serca omówiono w punkcie 5,1.3.

Szmery serca

Poza łonami można wysłuchać nad sercem zjawiska akustyczne zwane szmerami.

Szmery są wynikiem turbulencji lub zawirowań prądu krwi w sercu lub dużych naczyniach. Są następstwem dokonujących się tzw. drgań wielookresowych. Szmer w porównaniu z tonem trwa dłużej i nut wyższą częstotliwość. Głównymi czynnikami wpływającymi na jakość szmeru są: szybkość przepływu, gęstość i lepkość krwi, zmiany długości i średnicy miejsc przepływu krwi przez serce, zastawki lub duże naczynia.

Jeśli szmery dotyczą osób zdrowych, nie wywołują następstw fizjopatologicz-nycli w układzie krążenia - nazywa się je szmerami fizjologicznymi (niewinnymi, przygodnymi). Szmery, które towarzyszą określonym chorobom serca, noszą nazwę patologicznych.

Po stwierdzeniu obecności szmeru należy zwrócić uwagę na następujące jego cechy:

-    umiejscowienie w czasie cyklu pracy serca,

-    głośność szmeru (barwę, charakter),

punkt największej głośności,

-    przemieszczanie się szmeru - promieniowanie,

-    zmienność głośności przy zmianie pozycji, fazy oddychania i wysiłku.

Ocenę głośności szmeru, z określeniem, w której okolicy jest największa, przeprowadza się w sześciostopniowej skali według Levine’a (pkt 5.I.3).

Zależnie od miejsca powstawania szmerów wyróżnia się szmery wewnątrzscr-cowe (wsierdziowe) oraz szmery pozasercowc:

A. Podziały szmerów wewnątrzscrcowych • a. ze względu na stan serca i mechanizm ich powstania:

szmery organiczne - powstające w wyniku zmian zastawek serca oraz nieprawidłowych połączeń pomiędzy jamami serca lub dużymi naczyniami,

-    szmery czynnościowe - powstające w sercu anatomicznie niezmienionym (i]p. niezmieniona zastawka, rozciągnięcie pierścienia włóknistego przez

" powiększoną komorę), *'

-    szmery przygodne - stwierdzane u osób z prawidłowym układem krążenia; są one wyrazem wzmożonej pracy serca, zwiększonego przepływu krwi, zmiany lepkości krwi itp.

b, na podstawie zjawisk hemodynamicznych:

-    szmery skurczowe - w okresie skurczu między I i II tonem (zwężenie ujść tętniczych, w przecieku międzykomorowym),

-    szmery rozkurczowe - pojawiające się w okresie między II i I tonem serca; są wyrazem organicznej lub czynnościowej wady serca: niedomykalności zastawek półlcsiężycowatych aorty i tętnicy płucnej, zwiększonego przepływu przez ujścia przedsionkowo-komorowe,

-    szmery skurczowo-rozkurczowe - słyszalne w okresie zarówno skurczu, jak i rozkurczu; stwierdza się je w takich wadach serca, jak: zwężenie i niedomykalność zastawki dwudzielnej, przetrwały przewód tętniczy Bolał la.

Do często występujących szmerów niewinnych zalicza się:

-    szmer klasyczny - szmer skurczowy o głośności od 1/6 do 3/6 w skali według Levine’a; jest wysłuchiwany wyraźnie między 11 a V żebrem wzdłuż lewej krawędzi mostka (punkt Erba); wykazuje zmienność nasilenia i czasu trwania w zależności od wielkości rzutu skurczowego, fazy oddechowej i pozycji ciała;

-    szmer wyrzutowy tętnicy płucnej występuje u około 50% dzieci w okresie po-kwitania, najczęściej u szczupłych dziewcząt, a zwłaszcza przy znacznym spłaszczeniu klatki piersiowej (mały wymiar przednio-tylny); jest szmerem skurczowym, symetrycznym, o niskiej amplitudzie i głośności 2/6—3/6 w skali Levine’a; jest słyszalny w 11 lewym międzyżebrzu przy mostku (rzut zastawki pnia płucnego) i czasem promieniuje wzdłuż mostka aż do koniuszka serca;

-    szmer buczenia żyłnego jest szmerem pozasercowym; występuje u małych dzieci, najczęściej 2—3-letnich; przyczyną tego szmeru jest zaburzenie przepływu krwi w żyle szyjnej (prawej lub lewej), spowodowane albo uciskiem „z zewnątrz” przez dodatkowe albo nieprawidłowo ustawione I żebro lub w związku z zagięciem ściany żyły szyjnej; szmer buczenia żyłnego nie jest związany z tonami serca, ma charakter szmeru skurczowo-rozkurczowego lub rozkurczowego; wysłuchuje się go w polach podobojczykowych, częściej po stronie prawej.

 

Podobne prace

Do góry